نویسندگان گرامی، با توجه به انتقال به سامانۀ جدید نشریات، لازم است برای ورود به سامانه نسبت به دریافت رمز عبور اقدام نمایید. لطفاً با مراجعه به منوی ورود به سامانه و انتخاب گزینۀ «فراموشی رمز عبور» (Forgot Password)، اقدام به تنظیم مجدد رمز خود کنید.

مرور نظام‌مند مطالعات با موضوع خودکشی کودکان و نوجوانان در ایران بین سال‌های ۱۴۰۲-۱۳۸۵

نویسنده

دانشجوی دکتری سیاست‌گذاری فرهنگی، گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده
خودکشی ازجمله مسائل و آسیب‌های اجتماعی به شمار می‌رود که در دهه‌های اخیر رشد چشمگیری داشته است. سن اقدام به خودکشی نیز پایین آمده و شیوع چشم‌گیر این پدیده در میان کودکان و به‌ویژه نوجوانان نگرانی‌های زیادی ایجاد کرده است. بر این اساس، این پژوهش با استفاده از روش مرور نظام‌مند و رویکرد کیفی، به بررسی نقاط قوت و ضعف مطالعات انجام‌شده طی سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۲ و نیز ارزیابی پیشنهادهای کاربردی موجود برای کاهش این مسئله پرداخته است. برای این منظور، پس از جست‌وجو در پایگاه‌های اطلاعاتی و پالایش مطالعات با موضوع خودکشی کودکان و نوجوانان، ۸۳ مطالعه وارد فرایند مرور نظام‌مند شد. نتایج نشان داد اگرچه تلفیقی از عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی، زمینه‌ای و فرهنگی در افزایش یا کاهش افکار و رفتارهای خودکشی در این گروه سنی نقش دارند، اما اغلب مطالعات این حوزه، خودکشی را پدیده‌ای روانی و فردی پنداشته‌اند که درنتیجۀ یک اختلال روانی انجام می‌گیرد و با رویکرد روان‌کاوانه یا روان‌پزشکانه به آن پرداخته‌اند. ازاین‌رو نگاه غالب به خودکشی همچنان به‌‌عنوان پدیده‌ای روان‌شناختی است تا اجتماعی و فرهنگی.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

A Systematic Review of Studies with the Subject of Children and Teenagers’ Suicide in Iran Between 2006-2023

نویسنده English

mina salehi
PhD Student of Cultural Policy, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده English

Suicide is one of the social harms that has grown significantly in recent decades. The age of committing suicide has also decreased, and this problem has spread significantly among children and especially teenagers. Based on this, this article aims to recover the strengths and weaknesses of the researches and evaluate the practical suggestions presented by them with a qualitative approach and with a systematic review method of the studies that have been written so far in this field in order to determine the extent to which the problem of suicide can be reduced. They have been effective among children and teenagers and finally practical suggestions should be provided. For this purpose, after searching the databases and finding studies related to the subject of children and teenagers’ suicide, 83 study titles were included in the systematic review process. The results show that although a combination of individual, family, social, contextual and cultural factors affect the increase of thoughts and ideation and suicide attempts or its reduction in children and adolescents, despite this, most of the studies in this field consider suicide to be a psychological and individual problem. which is done as a result of a mental disorder and they have dealt with it with a psychoanalytical or psychiatric approach. The prevailing view of suicide is still as a psychological phenomenon rather than social and cultural.

کلیدواژه‌ها English

Suicide
child
Teenager
Social Problem
Systematic review
آقاجانی، سیف‌اله و صمدی‌فرد، حمیدرضا (۱۳۹۹). نقش باور فراشناختی، استرس ادراک‌شده و انعطاف‌پذیری شناختی در پیش‌بینی افکار خودکشی نوجوانان پسر. 8(۱)، ۳۸-۲۹.
آگاهی، بهزاد (۱۳۹۶). بررسی طریقه و عوامل مرتبط با خودکشی در بین دانش‌آموزان شهرستان ایلام. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور استان تهران.
آل سعدی ثانی، علیرضا (۱۳۹۹). علل و ابعاد روان‌شناختی خودکشی نوجوانان. نشریۀ قانون‌یار، ۴(۱۶)، 516-495.
ابوترابی‌کاشانی، پریسا، نادری، فرح، صفرزاده، سحر، حافظی، فریبا و افتخار، زهرا (۱۳۹۹). مقایسۀ تأثیر رفتاردرمانی دیالکتیکی و تنظیم هیجانی بر تحمل پریشانی و اندیشه‌پردازی خودکشی در نوجوانان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش‌فعالی. مجلۀ دستاوردهای روان‌شناختی، ۲۷(۲)، ۸۸-۶۹.
ابوذری، مهرنوش (۱۳۹۸). امکان‌سنجی مسئولیت کیفری اصحاب رسانه در خودکشی نوجوانان. نشریۀ مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، ۴۹(۲)، ۳۳۰-۳۱۱.
احمدی‌مرویلی، ناهید، میرزاحسینی، حسن و منیرپور، نادر (۱۳۹۸). نقش سازمان شخصیت و سبک‌های دل‌بستگی در گرایش نوجوانان به رفتارهای خودآسیب‌رسان و خودکشی. فصلنامۀ پژوهش توان‌بخشی در پرستاری، ۵‌(۳)، ۱۴-۲۲.
استنگل، اروین (۱۳۴۷). خودکشی و قصد خودکشی، ترجمۀ حمید صاحب‌جمع، تهران: اشرفی.
اصلانی، خالد، امان‌اللهی، عباس، پری‌ولد، مؤمن و تقی‌پور، منوچهر (۱۳۹۳). بررسی رابطۀ ساده و تعدیل‌گر ناامیدی و عملکرد خانواده با افکار خودکشی‌گرا در بین دانش‌آموزان پایۀ اول دبیرستان‌های شهر اهواز. فصلنامۀ فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، ۳(۱۲)، ۶۵-۴۸.
امیری، ابراهیم، محمدی، هومان و صادقیان، آسیه (۱۳۹۵). مقایسۀ افکار خودکشی و هوش معنوی دانش‌آموزان ناسازگار و عادی شهر لردگان، دومین همایش ملی روان‌شناسی مدرسه.
امیری‌نژاد، علی، قدسی، میثم، جمشیدزاده، فرخ‌لقا و محمدیان، فتح‌اله (۱۳۹۸). تأثیر آموزش مهارت کنترل خلق منفی بر افکار خودکشی، اضطراب و افسردگی در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه اول شهر ایلام. مجلۀ علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ۲۷(۶)، ۹۵-۸۸.
امین‌لو، کامران (۱۳۸۵). بررسی میزان شیوع افکار خودکشی در بین دانش‌آموزان دبیرستان‌های شهر تهران. رسالۀ دکتری، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران.
باپیری، امیدعلی، کلانتری، مهرداد، نشاط‌دوست، حمیدطاهر و عریضی، حمیدرضا (۱۳۹۹). تدوین الگوی معنا در زندگی و مقایسه اثربخشی آموزش مبتنی بر الگو با مفاهیم معناداری فرانکل بر ناامیدی و افکار خودکشی دانش‌آموزان دختر دورۀ دوم متوسطه. مجلۀ علوم روان‌شناختی، ۱۹(۹۴)، ۱۲۵۶-۱۲۴۳.
باسره، محمد و مامی، شهرام (۱۴۰۱). بررسی بین رابطۀ خودشیفتگی و افکار خودکشی بر اساس نقش میانجی تجربۀ شرم در نوجوانان شهر ایلام. فصلنامۀ دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، ۵(۵۵)، ۱۲۹-۱۱۹.
باقری‌خاتون‌آبادی، فریدون، منوچهری، مهدی و حکمی، محمد (۱۳۹۴). رابطۀ کنترل عواطف با گرایش به خودکشی در دانش‌آموزان دختر دبیرستانی شهر کرج. دومین کنفرانس ملی روان‌شناسی و علوم تربیتی.
بشرپور، سجاد و صمدی‌فرد، حمیدرضا (۱۳۹۷). افکار خودکشی در دانش‌آموزان پسر: نقش خودپنداره، عزت‌نفس و بهزیستی اجتماعی. نشریۀ پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، ۱۱(۲۰)، ۱۶-۱.
بلوچی، یونس (۱۳۹۸). نقش احساس کهتری و تاب‌آوری در افکار خودکشی دانش‌آموزان دختر متوسطه شهرستان چابهار. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
بوستانی، داریوش (۱۳۹۱). سرمایۀ اجتماعی و رفتار پرخطر: مطالعۀ موردی دانش‌آموزان دبیرستانی شهر کرمان. نشریۀ علوم اجتماعی، ۹(۱)، ۱۳-۱.
پورحسین، رضا، عزتی، نسیم و غلامعلی‌لواسانی، مسعود (۱۳۹۵). بررسی اثربخشی «روش مرور خویشتن» بر افکار خودکشی و رنجش در نوجوانان دختر بزهکار. مجلۀ علوم روان‌شناختی، ۱۵(۵۷)، ۱۹-۶.
پورنصراله، فاطمه (۱۴۰۱). ارزیابی سیمای بالینی خودکشی در کودکان و نوجوانان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اردبیل.
پیری، کامیار (۱۳۹۱). مطالعۀ پدیدارشناختی خودکشی: مورد مطالعه خودکشی‌های ناموفق شهر آبدانان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه کردستان.
ثقه‌الاسلام، طاهره، رضایی، امیدوار و شاه‌بیگی، سعید (۱۳۸۵). خودکشی در کودکان ایرانی. نشریۀ علوم مغز و اعصاب ایران، ۵(۱۵)، ۹-۱.
جعفری‌کهخا، سعیده و مرعشی، فریده (۱۳۹۶). بررسی مقایسه‌ای افکار خودکشی، معنویت و سلامت روان با توجه به فرهنگ جامعه در دانش‌آموزان دختر دبیرستانی خانواده‌های طلاق و خانواده‌های عادی شهر زابل. اولین کنفرانس بین‌المللی فرهنگ آسیب‌شناسی روانی و تربیت.
حبیبی، مجتبی و پورحسین، رضا (۱۳۹۱). عوامل خطرساز افکار و رفتارهای خودکشی‌گرا در نوجوانان و جوانان: با تأکید بر عوامل زیستی، روانی و اجتماعی. نشریۀ رویش روان‌شناسی، ۶(۴)، ۳۶-۲۳.
حسین‌خان‌زاده، عباسعلی، ملکی‌منش، آرزو، طاهر، محبوبه و مجرد، آرزو (۱۳۹۷). تأثیر آموزش مهارت خودآگاهی بر کاهش رفتارهای پرخاشگرانه، اعتیادپذیری و خودکشی دانش‌آموزان دختر دبیرستانی. نشریۀ اندیشه‌های نوین تربیتی، ۱۴(۱)، ۱۵۷-۱۳۵.
حسینی، سیده سامرا، نجفی، محمود، مکوندحسینی، شاهرخ، صلواتی، مژگان و رضایی، علی‌محمد (۱۳۹۸). مقایسۀ اثربخشی آموزش مهارت تنظیم هیجان مبتنی بر مدل گراس و مدل لینهان بر افکار خودکشی در نوجوانان دارای نشانگان بالینی شخصیت مرزی. نشریۀ مطالعات روان‌شناختی، ۱۵(۱)، ۱۴۶-۱۳۱.
حکیم‌شوشتری، میترا و خانی‌پور، حمید (۱۳۹۳). مقایسۀ خودآسیب‌رسانی و اقدام به خودکشی در نوجوانان: مرور نظام‌مند. مجلۀ روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، ۲۰(۱)، ۱۳-۳.
خدابخشی‌کولایی، آناهیتا و خلیلی، الهام (۱۳۹۴). رابطۀ بین تصویر بدنی و هیجان‌خواهی با گرایش به خودکشی در دانش‌آموزان دختر دبیرستانی شهر اراک. مجلۀ پژوهش‌های انتظامی اجتماعی زنان و خانواده، ۱۳(۴)، ۲۳-۳۴.
خلج‌آبادی‌فراهانی، فریده و زاده‌محمدی، علی (۱۳۹۸). مواجهه با پورنوگرافی در اینترنت و تأثیرات روان‌شناختی بر نوجوانان در شهر تهران؛ یک مطالعۀ کیفی. فصلنامۀ رسانه و فرهنگ، ۱۸(۳). ۹۰-۵۵.
دلام، حامد و بذرافشان، محمدرفیع (۱۳۹۹). اقدام به خودکشی توسط نوجوانان: یک مطالعه کیفی. نشریۀ پایش، ۱۹(۲)، ۱۶۶-۱۵۹.
دمهری، فرنگیس، سرداری، زهره و سعیدمنش، محسن (۱۴۰۰). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد غنی‌شده با شفقت بر بهزیستی روان‌شناختی و تمایل به خودکشی در نوجوانان دارای والدین با بیماری مزمن روان‌شناختی. فصلنامۀ مددکاری اجتماعی، ۱۰(۴)، ۴۷-۳۷.
دورکیم، ‌امیل (۱۳۷۸). خودکشی، ترجمۀ نادر سالارزاده امیری. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
دهقان، حمیدرضا، یوسفی، فایق و محمدزاده، سلیمان (۱۳۹۹). بررسی رابطۀ مصرف مواد، سیگار و الکل در کودکان و نوجوانان اقدام‌کننده به خودکشی. مجلۀ روان‌شناسی و روان‌پزشکی شناخت، ۷(۶). ۱۳-۱.
ربیعی، طاهره و گرجی، یوسف (۱۳۹۹). تجربۀ زیستۀ اقدام به خودکشی در دانش‌آموزان دختر 18-12 ساله شهرستان خمینی‌شهر. فصلنامۀ سلامت جامعه، ۱۴(۲)، ۵۱-۴۰.
رجایی، زهرا، بهرام‌بیگی، فاطمه، اشجع‌آروان، نوشین و هجری، مریم (۱۳۹۹). بررسی رابطۀ مشکلات تحصیلی و زناشویی با خودکشی در کودکان. هفتمین کنفرانس ملی علوم اجتماعی و روان‌شناسی ایران.
رجب‌پور، سمیه، هادی‌زاده، رؤیا و پوراریا، امیرحسین (۱۳۹۹). بررسی رابطۀ سلامت روان و رضایت از زندگی با گرایش به خودکشی در دانش‌آموزان. ماهنامۀ پیشرفت‌های نوین در روان‌شناسی، علوم تربیتی و آموزش‌وپرورش، ۴(۱۳)، ۵۸-۴۵.
رحمانی، مریم، قاسمی، وحید و هاشمیان‌فر، علی (۱۳۹۵). تأثیر روابط اجتماعی بر بروز رفتارهای پرخطر نوجوانان شهر بجنورد. فصلنامۀ جامعه‌شناسی کاربردی، ۲۷(۱)، ۲۶-۱.
رخشانی‌نژاد، ملیحه (۱۳۹۴). بررسی تطبیقی احکام فقهی خودکشی در اسلام و ادیان الهی با نگاهی به علل اجتماعی آن. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکدۀ الهیات.
رفاهی، ژاله (۱۳۸۷). آموزش مهارت‌های زندگی راهکار پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی نوجوانان. نشریۀ رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، ۱(۲)، ۱۵۱-۱۳۵.
روحی‌چپانه، رونق (۱۳۹۲). علل اقدام به خودکشی در نوجوانان بستری در بخش مسمومیت. رسالۀ دکتری دانشگاه آزاد، واحد تبریز.
روشندل، صفیه (۱۳۹۳). رابطه بین اضطراب و تصور از خدا بر افکار خودکشی دانش‌آموزان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد، پردیس تحصیلات تکمیلی علوم و تحقیقات سیستان و بلوچستان.
زارعی، سلمان (۱۳۹۹). نقش واسطه‌ای نشخوار فکری در رابطه بین رخدادهای استرس‌زا زندگی با ایده‌پردازی خودکشی در نوجوانان. نشریۀ روان‌شناسی معاصر، ۱۵(۱)، ۱۴۸-۱۳۷.
زرانی، فریبا و احمدی، زینب (۱۴۰۰). خودکشی در فرهنگ ایرانی: یک مطالعۀ مروری نظام‌مند. فصلنامۀ رویش روان‌شناسی، ۱۰(۹)، ۲۱۶-۲۰۵.
زکی‌زاد، علی (۱۳۹۱). بررسی رابطه بین احساس امنیت و نگرش به خودکشی در بین دانش‌آموزان دبیرستانی شهر ایلام. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور واحد غرب تهران.
سراج‌زاده، سیدحسین و عباسی، مهدی (۱۳۹۴). مسائل روش‌شناختی در مرور نظام‌مند همراه با ارزیابی مقالات ایرانی مبتنی بر این روش. مجلۀ مطالعات اجتماعی ایران، ۹(۳)، ۱۶۰-۱۳۲.
سراوانی، خدیجه، کمال‌الدینی، محمدحسین و عسگری، محبوبه (۱۳۹۸). بررسی علت فوت افراد زیر 18 سال ارجاع‌شده به سالن تشریح تهران بین سال‌های 1393 تا 1394: گزارش کوتاه. مجلۀ دانشکدۀ پزشکی، ۷۷(۷)، ۴۵۲-۴۶۸.
سعیدی فرد، مجتبی (۱۳۹۴). بررسی و مقایسۀ سبک‌های فرزندپروری در خانواده‌های نوجوانان اقدام‌کننده به خودکشی بستری در بیمارستان نور حضرت علی‌اصغر با گروه شاهد در سال ۹۴-۹۳. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد، واحد اصفهان.
سلگی، زهرا (۱۳۹۶). اثربخشی درمان پذیرش و تعهد بر دل‌بستگی ناایمن، ترس از صمیمیت و اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی در نوجوانان دارای سابقۀ خودکشی. فصلنامۀ روان‌شناسی کاربردی، ۱۱(۴)، ۵۵۵-۵۳۵.
سلمانی‌، سلمان و علی‌نژادیان، موسی (۱۳۹۸). عزت‌نفس، حمایت اجتماعی درک‌شده، سرمایه اجتماعی و رفتار پرخطر در میان نوجوانان دبیرستانی. نشریۀ جامعه‌شناسی فرهنگی، ۱(۲)، ۷۸-۶۲.
سلیمان‌نژاد، حمیرا، پورشریفی، حمید، محمدزاده، جهانشا و سایه میری، کوروش (۱۳۹۸). اثربخشی پروتکل یکپارچه‌نگر در کاهش نگرش منفی به حل مسئله به‌عنوان تعیین‌کنندۀ گرایش به خودکشی در نوجوانان و جوانان 15 تا 24 ساله ایلام. مجلۀ دانشکدۀ بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، ۱۷(۱)، ۲۸-۱۵.
سلیمانی، شهلا (۱۳۹۷). تجربۀ زیستۀ اقدام به خودکشی: یک مطالعۀ پدیدارشناسانه. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان قزوین.
سیمبر، معصومه، گلعذار، سمیرا، علیزاده، شیوا و حاجی‌فقها، محبوبه (۱۳۹۶). عوامل خطر خودکشی در نوجوانان در جهان: یک مرور روایتی. مجلۀ علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، ۱۶(۱۲)، ۱۶۸-۱۵۳.
شایگان‌فر، نسترن (۱۳۹۹). اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر افکار خودکشی دانش‌آموزان دختر با اختلال افسردگی اساسی. نشریۀ رویش روان‌شناسی، ۹(۷)، ۳۴-۲۵.
شریف‌پور، آرزو (۱۳۹۹). پیش‌بینی افکار خودکشی بر اساس ترومای دوران کودکی و رفتار قلدری در بین دانش‌آموزان متوسطۀ دوم شهرستان مریوان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور، مرکز بناب.
شهبازیان‌خونیق، آرش، حسنی، امید و رشبری دیبافر، محمد (۱۳۹۸). نقش تشخیصی قلدری و هوش اخلاقی در احتمال خودکشی دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ دوم شهر سنندج در سال تحصیلی 97-1396: یک مطالعۀ توصیفی. مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، ۱۸(۱)، ۳۰-۱۷.
شیخ‌دارانی، هما، گل‌پرور، محسن و سجادیان، ایلناز (۱۳۹۸). اثربخشی برنامۀ مداخلۀ ماتریکس و مداخلۀ کاهش آسیب بر تمایل به خودکشی در دختران دانش‌آموز آسیب‌دیده از رابطه با جنس مخالف. نشریۀ طب توان‌بخشی، ۸(۴)، ۲۱۷-۲۰۶.
صالحی، شیوا و دهقانی، مرضیه (۱۳۹۶). بررسی نقش خانواده در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی نوجوانان. اولین کنفرانس بین‌المللی فرهنگ آسیب‌شناسی روانی و تربیت.
عابدی‌پریجا، حسین (۱۳۹۹). نقش مؤلفه‌های کارکرد خانوادگی در پیش‌بینی تفکرات خودکشی‌گرایانه دانش‌آموزان. نشریۀ پویش در آموزش علوم تربیتی و مشاوره، ۶(۱۳)، ۵۳-۳۷.
عباسی، محمد، قدم‌پور، عزت‌اله و حجتی، محمد (۱۳۹۹). تأثیر آموزش بازسازی شناختی بر تصویر بدنی، اضطراب اجتماعی و ایده‌پردازی خودکشی در دانش‌آموزان دارای تصویر بدن منفی. فصلنامۀ آموزش و ارزشیابی (علوم تربیتی)، ۱۳(۵۱)، ۹۴-۷۳.
عبدی، احمد و حناچی، نفیسه (۱۴۰۰). بررسی اثربخشی طرح‌واره‌درمانی گروهی بر تعدیل طرح‌واره‌های ناسازگار در دختران 14 الی 18 ساله دارای گرایش به خودکشی. نشریۀ مطالعات و تحقیقات در علوم رفتاری، ۱۶(۲)، ‌۲۲-۲۹.
عطاری،‌حامد (۱۳۹۷). بررسی تحلیلی-توصیفی مقولۀ خودکشی در بین گروه سنی نوجوانان و جوانان. نشریۀ مطالعات فرهنگی پلیس، ۵(۳)، ۸۲-۶۳.
علی‌بابایی، گلناز (۱۳۹۹). نقش اقتدار والدین و پروفایل روان‌شناختی در پیش‌بینی رشد شخصی و گرایش به افکار خودکشی در دانش‌آموزان دختر دبیرستانی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه محقق اردبیلی.
علیمرادی، رؤیا (۱۳۹۸). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر خودکشی و راهکارهای پیشگیری از آن. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور، مرکز سنندج.
علینقی، علیرضا، حاتمی، محمد و صلواتی، مژگان (۱۳۹۷). اثربخشی رفتار درمانگری دیالکتیک بر رفتار خودکشی نوجوانان اقدام‌کننده به خودکشی دارای نشانگان شخصیت مرزی. مجلۀ علوم روان‌شناختی، ۱۷(۷۱)، ۷۵۵-۷۶۳.
فدائی، ندا، جعفری‌نیا، غلامرضا و کیخسروانی، مولود (۱۴۰۰). تأثیر آموزش مهارت‌های اجتماعی و ارتباطی بر کاهش خودکشی نوجوانان (مطالعۀ موردی: نوجوانان پسر کانون اصلاح و تربیت شهر کرمان). نشریۀ پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی، ۱۳(۳)، ۳۲۴-۲۹۹.
فرامرزیان، زهره، دلام، حامد، حبیبی‌خواه، زهرا و بذرافشان، محمدرفیع (۱۳۹۸). بررسی ویژگی‌های جمعیت‌شناختی نوجوانان دارای سابقۀ اقدام به خودکشی در شهرستان لار بین سال‌های 1391 تا 1397. دوماهنامهٔ پایش، ۱۸(۵)، ۴۷۵-۴۸۳.
فرزین‌راد، بنفشه، زال، الهام و تمنایی‌فر، شیما (۱۳۹۵). مقایسۀ بدتنظیمی هیجانی با رفتار اقدام به خودکشی در نوجوانان و جوانان افسرده و عادی. چهارمین همایش روان‌درمانی شناختی رفتاری.
فیضی‌منش، بهزاد و حیاتی، محمد (۱۳۹۲). پیش‌بینی میزان افکار خودکشی با توجه به شیوه‌های فرزندپروری در دانش‌آموزان. دومین همایش کنگرۀ ملی روان‌شناسی اجتماعی ایران.
قادرزاده، امید و پیری، کوهیار (۱۳۹۳). برساخت اجتماعی خودکشی: ارائۀ یک نظریۀ مبنایی. پژوهشنامۀ مددکاری اجتماعی، ۲(۵)، ۱۱۶-۹۲.
قدردان، فرشته و جهانگیر، پانته‌آ (۱۳۹۸). پیش‌بینی اضطراب اجتماعی و گرایش به خودکشی بر اساس تعارض با والدین در دانش آموزان 15 الی 18 سال. نشریۀ پژوهش اجتماعی، ۱۳(۳۰)، ‌۵۸-۴۱.
قربان صباغ، فاطمه،‌معصومی، حسن و خزایی، کامیان (۱۳۹۶). نقش واسطه‌ای تعهد دینی در رابطه بین اضطراب اجتماعی با ایده‌پردازی خودکشی در دانش‌آموزان نوجوان دختر شهرستان ورامین. مجلۀ پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری، ۹(۷)، ۵۹-۳۸.
کاظمی، سجاد (۱۳۹۴). مطالعه و بررسی علل و عوامل مؤثر بر اقدام به خودکشی دختران مجرد 15 تا 24 سال شهرستان کوهدشت. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد، واحد بروجرد.
کرمی، جهانگیر، زکی‌یی، علی، علیخانی، مصطفی و محمدی، فرهاد (۱۳۹۲). رابطۀ ویژگی‌های شخصیتی مدل آیزنک و تاب‌آوری با نگرش به خودکشی در بین دانش‌آموزان دختر. فصلنامۀ پژوهش‌های نوین روان‌شناختی، ۱۵(۱۵)، ۱۸۲-۱۶۷.
کریمی، فریبا، فرح‌بخش، کیومرث، معتمدی، عبداله و سلیمی‌بجستانی، حسین (۱۴۰۰). بررسی رفتار آسیب به خود متأثر از وضعیت ذهنی‌سازی و روابط خانوادگی در نوجوانان دختر 14 تا 18 ساله دبیرستانی (پژوهش کیفی). ۲۲(۳)، ۶۱-۴۷.
کیانی‌چلمردی، احمدرضا، هنرمندقوجه‌بگلو، پژمان و خاکدال‌قوجه‌بگلو، سعید (۱۳۹۶). پیش‌بینی گرایش به خودکشی در دانش‌آموزان بر اساس الگوها و مرزهای ارتباطی خانواده. نشریۀ مراقبت اورژانس، ۱(۲)، ۶۶-۵۶.
گاطع‌زاده، عبدالامیر و احمدی، صبریه (۱۲۹۸). آزمون مدل علی گرایش به خودکشی بر اساس سبک زندگی با واسطه‌گری دل‌بستگی به خدا در دختران دانش‌آموز. نشریۀ روان‌شناسی فرهنگی زن، ۹(۳۰)، ۳۹-۲۰.
محمودنژاد، محبوبه، کربلایی، محمد، میگونی، احمد و ثابت، مهرداد (۱۳۹۷). پیش‌بینی ایده‌پردازی خودکشی و خشونت بین‌فردی در کودکان کار بر اساس آسیب کودکی، دشواری‌های تنظیم هیجان و صفات سنگدلی-فقدان همدلی. نشریۀ دستاوردهای روان‌شناختی، ۲۵(۱)، ۲۲-۱.
مداحی، محمدابراهیم (۱۳۹۳). اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک در کاهش افسردگی و افکار خودکشی دانش‌آموزان دختر. نشریۀ روان‌شناسی مدرسه، ۳(۳)، ۸۵-۷۴.
مرادی،‌رامین و مدبرنژاد، عاطفه (۱۳۹۹). عوامل اجتماعی مؤثر بر گرایش به خودکشی در بین دانش‌آموزان دختر دورۀ متوسطۀ شهرستان بویراحمد. مجلۀ تحقیقات نظام سلامت حکیم، ۲۳(۳)، ۳۴۳-۳۳۲.
مطلبی‌مقدم، مریم و میکاییلی، نیلوفر (۱۳۹۹). خودکشی در کودکان و نوجوانان. اولین همایش ملی روان‌شناسی بالینی کودک و نوجوان.
مظفری، زهرا (۱۳۹۷). بررسی ارتباط بین سبک‌های دل‌بستگی با افکار خودکشی و تاب‌آوری نوجوانان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارسنجان.
ملکی، پری و سرداری، باقر (۱۳۹۹). اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌گرا با تأکید بر آموزه‌های دینی بر بهبود سازگاری روان‌شناختی دانش‌آموزان دارای افکار خودکشی. نشریۀ مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، ۵(۱۵)، ۱۴۲-۱۱۵.
مهرابی، حسینعلی و شیخ‌دارائی، هما (۱۳۹۲). نقش عوامل مؤثر در گرایش به خودکشی دانش‌آموزان دختر دورۀ متوسطه. نشریۀ دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، ۱۴(۳)، ۱۰۰-۹۱.
میرکازهی، بهروز (۱۳۹۵). رابطۀ خشم سرکوب‌شده و احساس خودکهتری با گرایش به خودکشی در دانش‌آموزان دختر و پسر شهر نوک‌آباد شهرستان خاش. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد، واحد زاهدان.
میری، مینو، رضائیان، محسن و قاسمی، سیدعلیرضا (۱۴۰۱). مروری نظام‌مند بر میزان شیوع و علل خودکشی (افکار و اقدام) در دانش‌آموزان و دانشجویان ایرانی. مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، ۲۱(۵)، ۵۵۱-۵۷۴.
میکائیلی، نیلوفر و صمدی‌فرد، حمیدرضا (۱۳۹۸). پیش‌بینی افکار خودکشی بر اساس شادکامی، عزت‌نفس و سلامت معنوی در نوجوانان دختر. فصلنامۀ پژوهش در دین و سلامت، ۵(۳)، ۷۱-۵۹.
نادری‌کهنه‌اوغاز، سمانه (۱۴۰۲). بررسی عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر خودکشی دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر شیروان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان خراسان شمالی.
ناطقی، محبوبه و سهرابی، فرامرز (۱۳۹۶). اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر افکار خودکشی و تکانشگری نوجوانان دارای اعتیاد به مواد مخدر. نشریۀ اعتیادپژوهی، ۱۱(۴۲)، ۲۲۸-۲۱۳.
نخعی‌سرودانی، مهسا و گرکانی، محسن (۱۳۹۵). مقایسۀ گرایش به خودکشی بین دختران نوجوان بزهکار و عادی ردۀ متوسطه شهر کرمان. سومین کنفرانس جهانی روان‌شناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی در آغاز هزارۀ سوم.
نیک‌فلاح، راضیه و برکت، ارسلان (۱۴۰۱). نقش واسطه‌ای دشواری‌های تنظیم هیجانی و اجتناب تجربی در رابطۀ بین سازوکارهای دفاعی و افکار خودکشی در نوجوانان. فصلنامۀ روان‌شناسی کاربردی، ۱۶(۱)، ۲۰۲-۱۸۳.
والی‌نژاد، آرزو، نعمت‌طاووسی، محترم، رضابخش، حسین، کراسکیان‌موجمناری، آدیس و هواسی‌سومار، ناهید (۱۴۰۰). نقش واسطه‌ای نیازهای بین فردی، تعارض والد-نوجوان در رابطه بین سبک‌های والدگری، نیازهای بنیادین با جرح خویشتن غیرخودکشی‌گرا، ایده‌پردازی خودکشی. فصلنامۀ روان‌شناسی کاربردی، ۱۵(۳)، ۵۳۷-۵۶۴.
وفاپور، حسنا، کرمی، جهانگیر و مؤمنی، خدامراد (۱۴۰۰). نقش اجتناب تجربی، دشواری تنظیم هیجان و نگرانی از تصویر بدنی در پیش‌بینی احتمال خودکشی دختران نوجوان. فصلنامۀ روان‌شناسی و روان‌پزشکی شناخت، ۸(۲)، ۹۹-۸۸.
هاشمی، سیدضیاء و مردانی، سمیه (۱۴۰۰). فراتحلیل آسیب‌های اجتماعی رایج در بین دانش‌آموزان. فصلنامۀ بررسی مسائل اجتماعی ایران، ۱۲(۲)، ۱۰۱-۶۷.
یعقوبی، یاسمن و شفیع‌پور، زهرا (۱۳۸۶). بررسی مشخصات فردی و اجتماعی نوجوانان اقدام‌کننده به خودکشی با قرص برنج مراجعه‌کننده به مرکز آموزشی و درمانی رازی شهر رشت. مجلۀ پرستاری و مامایی جامع‌نگر، ۱۷(۲)، ۵۹-۴۵.
Gibbs, Jack (2001). Deviant Cases in Tests of the Status Integration Theory, Sociological Theory, 19: 271-291.
Our World in Data (2021). Suicides. https://ourworldindata.org/suicide
World Health Organization (2019). Suicide in the world: Global health Estimates. https://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/en/ (accessed 23 August 2019).
دوره 15، شماره 3 - شماره پیاپی 38
تابستان 1403
صفحه 163-218

  • تاریخ دریافت 24 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 29 مرداد 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 شهریور 1403