نویسندگان گرامی، با توجه به انتقال به سامانۀ جدید نشریات، لازم است برای ورود به سامانه نسبت به دریافت رمز عبور اقدام نمایید. لطفاً با مراجعه به منوی ورود به سامانه و انتخاب گزینۀ «فراموشی رمز عبور» (Forgot Password)، اقدام به تنظیم مجدد رمز خود کنید.

مصائب زنان شاغل در دوران همه‌گیری بیماری کرونا: تجارب و پیامدها

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشیار جامعه‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده
پیدایش و گسترش بیماری کرونا در ایران و سراسر جهان، آثار و پیامدهای اجتماعی بسیاری در ابعاد گوناگون به همراه داشت. این پژوهش، با هدف بررسی چالش‌های نقش‌های شغلی و خانوادگی زنان شاغل در شرایط بحران کرونا در شهر تهران انجام شده است. با عنایت به مباحث نظری مطرح‌شده، ایدۀ نظری «هاید» پیرامون رابطۀ متقابل نقش‌های شغلی و خانوادگی و پیامدهای آن در قالب حساسیت نظری موضوع، مورد توجه قرار گرفته است. رویکرد پژوهش حاضر، کیفی است که به روش «تحلیل مضمون» انجام شده و مشارکت‌کنندگان آن را «زنان شاغل (دولتی و خصوصی) دارای فرزند شهر تهران» در سال 1400 تشکیل داده‌اند. در این مطالعه، از دو روش نمونه‌گیری هدفمند و نظری استفاده شد. با تحلیل واحدهای معانی و نیز تقلیل تجارب زنان شاغل از نقش‌های شغلی و خانوادگی در دوران کرونا، مضامین «فروکاست نقش مادری»، «حمایت چندلایه از بنیان خانواده»، «فشرده‌شدن صمیمت خانواده» و «اختلال در نظم زندگی روزمره» استخراج گردید. همچنین «هم‌زمانی ایفای نقش مادری و حرفه‌ای»، «دلهرۀ رسیدگی به تحصیل فرزندان»، «مصائب کرونایی زن شاغل تا لحظۀ مرگ»، «رهاشدگی فرزندان در فضای مجازی» از دسته چالش‌های زنان شاغل و مادر در دوران یادشده بوده است. درمجموع، مقایسه یافته‌های مختلف بیانگر آن بود که بیشتر زنان شاغل باوجود ارتقای سطح تحصیلات و افزایش توانمندی‌های حرفه‌ای‌ خود، همچنان نقش‌های سنتی خانگی، رسیدگی به امور فرزندان و کارهای منزل را بر دوش دارند و به‌نوبۀ خود چالش‌های بسیاری را تجربه می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Sufferings of working women during the corona outbreak: challenges and consequences

نویسندگان English

mahdie mohammad taghizade 1
ahmad ghyasvand 2
1 allame tabatabaee university
2 allame tabatabaee university
چکیده English

With the emergence of Covid in Iran and all over the world, its effects and social consequences can be seen in different dimensions. The current research was conducted with the aim of investigating the challenges of the career and family roles of working women in the conditions of the Corona crisis in Tehran. Considering the theoretical issues raised, the theoretical idea of "Hyde" regarding the interrelationship of job and family roles and its consequences in the form of theoretical sensitivity of the subject has been taken into consideration. The approach of the current research is qualitative and conducted by the "theme analysis" method, and the participants of the research are "all working women (public and private) with children in Tehran" in the year 1400. In this study, two methods of targeted and theoretical sampling have been used. By analyzing the units of meaning and also reducing the experiences of working women from career and family roles in the Corona era, the following themes were extracted: "Frustration of the mother's role", "Multilayer support of the family foundation", "Compression of family intimacy" and "Disturbance in the order of daily life" has been Also, "Simultaneous role of mother and professional", "Anxiety of taking care of children's education", "Coronavirus sufferings of working women until the moment of death", "Abandonment of children in cyber space" have been among the challenges of working women and mothers in this era. In sum, the comparison of different findings shows that the majority of working women, despite improving their education level and increasing their professional capabilities, are still in charge of traditional domestic roles, taking care of children's affairs and housework, and in turn, they face challenges.

کلیدواژه‌ها English

Working Women
Conflict between Work and Family roles
Corona crisis
Tehran City
احمدی‌فراز، منصوره، عابدی، حیدر و آذرین، مهرداد (1393). تجارب زنان شاغل پیرامون نقش مادری: یک پژوهش کیفی پدیدارشناسی. مجله تحقیقات کیفی در علوم سلامت، 2(3) 15-5.
افشانی، سیدعلیرضا و هاتفی، لیدا (1395). نقش عوامل خانوادگی در تبیین تعارض نقش‌های شغلی و خانوادگی زنان. مجله خانواده‌پژوهی، 12(2)، 267-251.
بلالی، اسماعیل (1394). عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان. مجله جامعه‌شناسی کاربردی، 27(4)، 132-117.
پاک‌نژاد، ثمین، آناهیتا، خدابخشی‌کولایی، تقی‌پور، ابراهیم و منصور، لادن (1394). مقایسه تعارض کار-خانواده و سازگاری زناشویی در کارمندان مرد نوبت‌کار و غیرنوبت‌کار شرکت پتروشیمی مناطق نفت‌خیز جنوب، مشاوره شغلی و سازمانی، 7(22)، 62-53.
پاک‌نگار، بیتا. (1386). تأثیر تعادل بین کار و زندگی بر عملکرد سازمانی کارکنان از دیدگاه کارکنان بانک (مطالعه موردی: شعب بانک تجارت شمال‌غرب تهران)، پایان‌نامه دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق.
توانگر، حسین، الحانی، فاطمه و ونگی، زهره (1391). نقصان خودکارآمدی: پیامد تعارض «کار-خانواده» پرستاران. تحقیقات کیفی در علوم سلامت، 1(2)، 147-135.
حبیب‌پورگتابی، کرم (1397). تعارض نقش زنان در خانه و کار: ماهیت و پیامدها. مجله مطالعات روانشناسی اجتماعی زنان، سال 16(2)، 35-10.
رئیسی، رسول، عباسی، زهرا، بکایی، سعید، راعی، مهدی و هوشمندی، کیاوش (1400). بررسی ارتباط تعارض کار-خانواده با کیفیت مراقبت‌های پرستاری در پرستاران بخش کووید-۱۹. ابن‌سینا، ۲۳(۴)، 43-33.
رستگارخالد، امیر (1385). خانواده، کار جنسیت. تهران: شورای فرهنگی اجتماعی زنان.
رستگارخالد، امیر (1383). بررسی تعارض نقش شغلی-خانوادگی و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن. مجله دانشور، 11(4)، 48-35.
رفیعی، لیلا، ارسلانی، نرگس، زابلی‌پور سهیلا، گیلوری، طاهره، خواجه‌میرزایی فائزه و فلاحی‌خشکناب، مسعود (1401). چالش‌های تعارض کار و خانواده پرستاران در دوران همه‌گیری کووید ۱۹و راهکارهای مدیریت آن: یک مطالعه مروری. نشریه پژوهش پرستاری ایران، ۱۷(۶)، 74-56.
سفیری، خدیجه و محمدی، سیده‌عقیله (1384). هویت جنسیتی مادران و دختران، شکاف یا تفاوت. مجله علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، 2(1)، 139- 107.
صلاحیان، افشین، کجباف، محمدباقر و حسن‌زاده، مجید (1387). برخی عوامل سازمانی مؤثر بر تعارض کار-خانواده، مجله دانشور رفتار، 17(43)، 30-1.
طیبی‌نیا، مهری و رحمانی، جبار (1396). نحوه تعامل زنان در چالش نقش‌های چندگانه مورد مطالعه: زنانی که هم‌زمان شاغل، دانشجو، متأهل و دارای فرزند در شهر تهران هستند. مجله مطالعات جنسیت و خانواده، 5(1)، 169-134.
غیاثوند، احمد (1399). سازوکارهای افزایش حساسیت و مشارکت مردم در زمینه پیشگیری از شیوع ویروس کرونا (آماج). تهران: دانشگاه علامه طباطبایی، معاونت پژوهشی، گروه پژوهشی مطالعات فرهنگی-اجتماعی جوانان.
غیاثوند، احمد و محمدتقی‌زاده، مهدیه (1400). رفتارهای پیشگیرانه مردم ایران در برابر شیوع ویروس کرونا و عوامل مؤثر بر آن، فصلنامه بررسی مسائل اجتماعی ایران، 12(1)، 236-205.
فاتحی‌زاده، مریم، نقوی، اعظم و سلطانی، مرضیه (1386). بررسی ارتباط بین حمایت اجتماعی و تعارض «کار-خانواده». فصلنامهٔ مشاوره شغلی و سازمانی، 11(1)، 132-121.
فلاحی خشکناب، مسعود و ارسلانی، نرگس (1396). فرآیند ایفای نقش‌های کاری و خانوادگی در زنان پرستار. مجله نشریه پژوهش توان‌بخشی در پرستاری، 4(2)، 6-1.
موسوی‌نیا سیدمحمدجواد، نعامی، عبدالزهرا، ارشدی، نسرین و بشلیده، کیومرث (1398). نقش تعدیلگر تسهیل خانواده-خود و محیط کاری خانواده-دوستانه در کاهش اثر تعارض کار-خانواده بر خشنودی خانوادگی، کیفیت روابط زناشویی و کیفیت فرزندپروری پرستاران. فصلنامه مدیریت پرستاری، ۸(۳)، 25-10.
Allen, T. D. (2001). Family-Supportive Work Environments: the role of organizational perceptions. Journal of Vocational Behavior, 58(3), 414-443.
Boyar, S. L., Maertz Jr., C. P. & Pearson, A. W. (2005). The effects of work– family conflict and family–work conflict on nonattendance behaviors. Journal of Business Research, 58(7), 919-925.
Clark. S.C. (2000) Family/work border theory: A new theory of work/family balance. Hauman relation: 53(6), 747-770.
Dorothy A. M., Mensah, J.M., Adorkor Kpakpo G.N. & Asante, C. (2020). Work -Family Conflict and Employee Performance in Ghana’s Banking Sector. International Journal of Comparison of Work-Family Conflict and Marital Adjustment in Shift and Non-Shift Male Employees in South Oil Compan.
Gilligan, C. (1982). In a different voice: Psychological theory and women’s development. Harvard University Press: Cambridge.
Greenhaus, Jeffrey H. & Beutell, Nicholas J. (1985). Sources of Conflict between Work and Family Roles. The Academy of Management Review, 10(1), 76-88.
Jafri, H. & Batra, M. (2014). Work-Life Balance and Subjective Well-Being:Role of Social Support and Psychological Detachment. MERC Global’s International Journal of Management, 2(4), 133-150.
Lovette, M. (2009). Can CEOS Establish and Maintain Work-Life Balance. Master`s Thesis, University of Calgary.
Gardiner, Judith Kegan (1998). “Feminism and the Future of Fathering” in Tom Digby(ed.) Men Doing Feminism, New York and London: Routledge
Greenhaus, Jeffrey H., Collins, Karen M. & Shawc, Jason D. (2003). The relation between work–family balance and quality of life. Journal of Vocational Behavior, 63, 510-531.
Maxwell, G. A. (2005). Checks and balance: The role of managers in work-life balance policies and practices. Journal of Retailing and Consumer services, 12, 179-189.
Michel, J.S. & Clark, M.A. (2009). A test of work-family and family-work models of conflict, enrichment and satisfaction. Personality and Individual Differences, 47, 163-168.
Porter, S. & Ayman, R. (2010). Work flexibility as a mediator of the relationship between work-family conflict and intention to quit. Journal of Management & Organization, 16(3), 411-424.
Swanson, V. & Power, K.G. & Simposon, R. J. (1998) Occupational stress and family life: A comparison of male and femaile doctoes, Jounal of Occupational and Organizational.

  • تاریخ دریافت 20 آذر 1402
  • تاریخ پذیرش 29 بهمن 1402
  • تاریخ اولین انتشار 01 فروردین 1403