نویسندگان گرامی، با توجه به انتقال به سامانۀ جدید نشریات، لازم است برای ورود به سامانه نسبت به دریافت رمز عبور اقدام نمایید. لطفاً با مراجعه به منوی ورود به سامانه و انتخاب گزینۀ «فراموشی رمز عبور» (Forgot Password)، اقدام به تنظیم مجدد رمز خود کنید.

تبیین جامعه‌شناختی نگرش دانشجویان نسبت به ازدواج سفید: کاربست نظریۀ یادگیری اجتماعی ایکرز

نویسندگان

گروه جامعه‌شناسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده
با توجه به گسترش ازدواج سفید به‌عنوان مسئله‌ای اجتماعی، این تحقیق با استفاده از نظریۀ یادگیری اجتماعی ایکرز به بررسی این پدیده در میان 277 نفر از دانشجویان دانشگاه مازندران پرداخته است. نظریۀ پیش‌گفته، احتمال وقوع رفتار مجرمانه یا همنوایی را تابعی از تعادل این تأثیرات بر رفتار می‌داند. یافته‌ها نشان داد درمجموع حدود یک‌پنجم از کل نمونۀ تحقیق به لحاظ نگرشی با ازدواج سفید مخالف، حدود نیمی بینابین و حدود یک‌سوم موافق هستند. از منظر نگرشی، تفاوت معناداری میان دانشجویان دختر و پسر وجود ندارد؛ اما از بُعد رفتاری، دانشجویان پسر بیشتر از دانشجویان دختر ازدواج سفید (داشتن رابطۀ بدون تعهد) را تجربه کرده‌اند. همچنین، طبق نتایج تحلیل رگرسیونی چندگانه، متغیر میزان پیوند افتراقی بر ابعاد شناختی و رفتاری، متغیر میزان تقویت افتراقی بر ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری و متغیر میزان تقلید نیز بر بُعد عاطفی نگرش به ازدواج سفید تأثیر معنادار دارد. بنابراین، دانشجویانی که در معرض پیوند و تقویت افتراقی قرار می‌گیرند، نگرش مساعدتری به ازدواج سفید و درگیرشدن در تجربۀ آن دارند. درواقع، نگرش مساعد یا نامساعد نسبت به ازدواج سفید، به پاداش‌ها و مجازات‌های ادراکی بستگی دارد. ازاین‌رو هرچه ارزش، دفعات و احتمال پاداش برای یک رفتار اجتماعی بیشتر باشد، احتمال وقوع و تکرار آن بیشتر است و برعکس. چون در بافت فرهنگی و دینی ایران، تبعات منفی ازدواج سفید (از قبیل احتمال بارداری ناخواسته، سقط‌جنین، احتمال بالای مرگ‌ومیر مادران در سقط‌های زیرزمینی، خشونت فیزیکی و روانی، عدم‌حمایت قانونی و...) برای دختران بیشتر از پسران است، ازاین‌رو دانشجویان دختر کمتر از دانشجویان پسر به ازدواج سفید روی می‌آورند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The Explanation of Students' Attitude toward Cohabitation: An Application of Akers' Social Learning Theory

نویسندگان English

Akbar Aliverdinia
Elmira Osyia
Hadi Abbasi Kalan
University of Mazandaran
چکیده English

Living together without formal marriage, which is called cohabitation, has become popular in the world and also in our country in recent years. Cohabitation known as white marriage, domestic, biological couple, clinical. In the Oxford dictionary, it is defined as husband and wife living together. The main aim of the current research is to explain the attitude of students towards cohabitation, and also to compare the attitudes of male and female students using social learning theory, and to answer this question, what is the difference between male and female students' attitude of University Mazandaran towards cohabitation? The sample of this research is 246 students of University of Mazandaran. Simple random sampling method was used in this research. In this way, the online questionnaire was given to the research sample population without the researcher having any information about their attitude towards coexistence or their experience in the field of coexistence. Spss software was used for data analysis. The findings show that a total of 19.1 percent of the total sample are against and completely against cohabitation. The comparison between women and men also shows that 19.8% of women and 17.8% of men are against cohabitation. About half of the students also have an intermediate attitude (neither in favor nor against) towards cohabitation. The findings related to the difference in attitude towards cohabitation show that there is no significant difference between male and female students, but from the behavioral aspect, men have experienced cohabitation more than women. The results of multiple regression analysis show that the differential association variable affects cognitive and behavioral cohabitation. The variable of differential reinforcement has had a significant effect on cognitive, emotional and behavioral cohabitation and the variable of imitation has had a significant effect on emotional cohabitation. Also, the findings of the research show that the differential association in women has a significant effect on the (total) cohabitation, but it is not significant among men.

کلیدواژه‌ها English

Cohabitation
Differential Association
Differential reinforcement
Imitation
social learning
آزادارمکی، تقی؛ شریفی‌ساعی، محمدحسین؛ ایثاری، مریم و طالبی، سحر (1391). هم‌خانگی؛ پیدایش شکل‌های جدید خانواده در تهران. جامعه‌پژوهی فرهنگی، 3(1)، 78-43.
احمدوندشاهوردی، محمد؛ پورحسین، رضا و غلامعلی‌لواسانی، مسعود (1400). واکاوی پدیدارشناسانه هم‌باشی (ازدواج سفید) مورد مطالعه: جوانان شهر تهران. رویش روان‌شناسی، 10(11)، 50 - 39.
اعتمادی‌فرد، سیدمهدی و حسینی، غزاله (1398). قواعد و ضرورت‌های نظام خانواده در ایران از خلال بروز تغییرات و نابهنجاری (با تأکید بر هم‌باشی به‌مثابۀ نوعی آسیب در خانواده). مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 8(3)، 460-433.
آقایی، مجید (1398). واکاوی جرم شناسانه ازدواج سفید با رویکرد جامعه‌شناختی. پژوهش‌نامه اسلامی زنان و خانواده، 7(16)، 145-113.
امجدی، فرزانه؛ شکربیگی، عالیه و معدنی، سعید (1399). برساخت اجتماعی ازدواج سفید. پژوهش‌های جامعه‌شناختی، 14(1-2)، 98 - 67.
امیدوار، پوران؛ دانش، پروانه؛ زاهدی‌مازندرانی و محمدجواد (1401). تحلیل جامعه‌شناختی پدیدۀ هم‌باشی از منظر روحانیون و جامعه شناسان. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 11(3)، 733 - 703.
حسینی، ناهید؛ سیدمیرزایی، سیدمحمد و ساروخانی، باقر (1400). مطالعه جامعه‌شناختی رویکرد جوانان به هم‌باشی و هم‌زیستی‌های نوپدید (مورد مطالعه: شهر تهران). تغییرات اجتماعی - فرهنگی، 18(71)، 42- 22.
زارع‌شاه‌آبادی، اکبر و سلیمانی، زکیه (1391). بررسی عوامل مرتبط با گرایش دانشجویان به روابط پیش از ازدواج در دانشگاه یزد. رفاه اجتماعی، 12(45)، 364 -339.
زاهدی‌اصل، محمد؛ فتحی، منصور و محمدزاده، رقیه (1400). تجارب و چالش‌های دانشجویان دختر با سابقه هم‌خانگی. رفاه اجتماعی، 21(80)، 309 - 275.
شکوری، علی و آزادارمکی، تقی (1381). مدرنیته و خانواده تهرانی. مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، 1(31-30)، 268-245.
علیوردی‌نیا، اکبر؛ ملک‌دار، اعظم و حسنی، محمدرضا (1393). تخلفات رایانه‌ای در میان دانشجویان دانشگاه مازندران: آزمون تجربی نظریه یادگیری اجتماعی ایکرز. جامعه‌شناسی ایران، 15(2)، 56-24.
علیوردی‌نیا، اکبر و حیدری، حمید (1391). کاربست تجربی نظریۀ یادگیری اجتماعی ایکرز در مطالعه رفتارهای وندالیستی دانش آموزان. جامعه‌شناسی ایران، 13(2-1)، 30-3.
کریمی، یوسف (1401). روان‌شناسی اجتماعی (نظریه‌های، مفاهیم، کاربردها)، چاپ سوم، تهران: ارسباران.
گلچین، مسعود و صفری، سعید (1396). کلان‌شهر تهران و ظهور نشانه‌های الگوی تازه‌ای از روابط زن و مرد؛ مطالعه‌ زمینه‌ها، فرایند و پیامدهای هم‌‌خانگی. تحقیقات فرهنگی ایران، 10(1)، 57- 29. [DOI:10.22631/ijcr.2017.332]
مرکز رصد فرهنگی کشور (1395). https://ircud.ir/fa/content/283625
مرکز رصد فرهنگی کشور (1397). https://ircud.ir/fa/content/284116
نصرتی نژاد، فرهاد و بهرامی، گیتی (1396). عوامل تعیین‌کننده همباشی. مددکاری اجتماعی، ۶(۲)، 42-35.
وهابی‌زاده، خدیجه (1396). تأثیر سرمایه فرهنگی بر نگرش جوانان نسبت به ازدواج سفید، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد. دانشگاه الزهرا.

  • تاریخ دریافت 24 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش 10 آبان 1402
  • تاریخ اولین انتشار 10 آبان 1402