نویسندگان گرامی، با توجه به انتقال به سامانۀ جدید نشریات، لازم است برای ورود به سامانه نسبت به دریافت رمز عبور اقدام نمایید. لطفاً با مراجعه به منوی ورود به سامانه و انتخاب گزینۀ «فراموشی رمز عبور» (Forgot Password)، اقدام به تنظیم مجدد رمز خود کنید.

بررسی تجربی ارتباط بین دین و سرمایۀ اجتماعی در ایران

نویسنده

گروه جامعه‌شناسی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی

چکیده
چهارچوب تحلیلی سرمایهٔ اجتماعی تأکید دارد بر جامعه‌پذیری افراد که از مشارکت در گروه‌های انجمنی ناشی می‌شود، و این‌که چگونه این جامعه‌پذیری در خدمت القای هنجارهای خاص مشترک و تشویق کنش اجتماعی همیارانه و مشارکتی است. طرفداران چهارچوب سرمایهٔ اجتماعی معتقدند زندگی انجمنی، کارکردهایی برای ایجاد اعتماد، تقویت شبکه‌های اجتماعی گسترده و تثبیت هنجارهایی دارد که نظام‌های اجتماعی سالم را حفظ و توانمند می‌سازد. در این راستا، «دین» به‌عنوان یکی از عوامل مهمِ تولید و تقویت سرمایهٔ اجتماعی در جوامع مطرح شده و استدلال‌هایی توسط جامعه‌شناسان در معقول‌سازی این رابطه اقامه گردیده است. در پژوهش حاضر، ابتدا استدلال‌های معطوف به مکانیسم‌های تولید سرمایهٔ اجتماعی توسط دین به فرضیاتی در خصوص چگونگی ارتباط دین با سرمایهٔ اجتماعی ترجمه گردید. سپس، تلاش شد با واحد تحلیل قراردادن «شهرستان» و استفاده از داده‌های ثانویه، اعتبار این فرضیات با روش تطبیقی درون‌کشوری در ایران مورد آزمون تجربی قرار گیرد. یافته‌های مربوط به آزمون تجربی فرضیات این تحقیق نشان داد حتی هنگامی‌که اثرات شاخص‌های مختلف توسعه‌یافتگی کنترل و حذف شود، دین هنوز هم عاملی تأثیرگذار بر تقویت سرمایهٔ اجتماعی در ایران است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

An empirical study of the relationship between religion and social capital in Iran

نویسنده English

Mohammadreza Taleban
چکیده English

The analytical framework of social capital emphasizes that socialization of individuals results from participation in associative groups, and this socialization serves to include certain shared norms and encourage cooperative and participative social action. Proponents of the social capital framework believe that community or associative life has functions in order to build trust, strengthen broad social networks, and establish norms that maintain and empower healthy social systems. In this regard, "religion" has been proposed as one of the important factors in the production and strengthening of social capital in societies, and arguments have been made by sociologists to rationalize this relationship. In the present research, first, the arguments aimed at the mechanisms of social capital production by religion were translated into hypotheses about how religion is related to social capital. Then, an attempt was made to empirically test the validity of these hypotheses with the inter-country comparative method in Iran by placing the "county" as the unit of analysis and using secondary data. The findings related to the empirical test of the hypotheses of this research showed that even when the effects of various development indicators are controlled and removed, religion is still an influential factor in strengthening social capital in Iran.

کلیدواژه‌ها English

Religion
Social capital
Robert Putnam
Development
Iranian counties
کاظمی‌پور، عبدالمحمد و گودرزی، محسن (1401). چه شد؟ داستان افول اجتماع در ایران. چاپ دوم، تهران: اگر.
کتابی، محمود؛ گنجی، محمد؛ احمدی، یعقوب و معصومی، رضا (1383). دین، سرمایهٔ اجتماعی و توسعه اجتماعی فرهنگی. مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان، 17(2)، 192-169.
طالبان، محمدرضا (1402) تنظیم حکومتی دین و التزام مذهبی، تهران: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.
وضعیت اجتماعی-فرهنگی و اخلاقی جامعهٔ ایران (1395). تهران: دفتر طرح‌های ملی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

  • تاریخ دریافت 13 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش 01 مهر 1402
  • تاریخ اولین انتشار 01 مهر 1402