نویسندگان گرامی، با توجه به انتقال به سامانۀ جدید نشریات، لازم است برای ورود به سامانه نسبت به دریافت رمز عبور اقدام نمایید. لطفاً با مراجعه به منوی ورود به سامانه و انتخاب گزینۀ «فراموشی رمز عبور» (Forgot Password)، اقدام به تنظیم مجدد رمز خود کنید.

بررسی کیفیت زندگی به‌مثابۀ شاخص توسعۀ اجتماعی در بین استان‌های کشور

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی گروه پژوهشی توسعه اجتماعی جهاد دانشگاهی

2 عضو گروه پژوهشی توسعه اجتماعی جهاد دانشگاهی، استان مرکزی

چکیده
کیفیت زندگی به‌مثابهٔ یکی از مهم‌ترین شاخص‌های توسعهٔ اجتماعی، اصلی‌ترین هدف اجتماعی کشورهاست، اما دانش موضوعی آن در ایران به شناخت دقیق از وضعیت موجود نرسیده است و نتوانسته در هم‌کنشی با سیاست‌گذاری به تغییر و بهبود در این زمینه کمک نماید؛ بنابراین، سنجش وضعیت موجود کیفیت زندگی از طریق شاخص‌های معرف و قابل‌استناد در مناطق مختلف کشور ضروری است. این مقاله به کیفیت زندگی به‌مثابهٔ شاخص توسعهٔ اجتماعی پرداخته و در چهارچوب روش تحلیل ثانویهٔ کمّی، پس از رفع چالش‌های متدولوژیک و دستیابی به ۴۲ معرف در دو دسته شاخص عینی و ذهنی، به بررسی و رتبه‌بندی آن‌ها بر مبنای میانگین کشوری پرداخته است. نتایج بررسی کیفیت زندگی در ایران، شکاف و پراکندگی بین استان‌ها را نشان داد. بر این اساس، میانگین کیفیت زندگی فقط در استان‌های تهران، یزد، سمنان، بوشهر، اصفهان، البرز، مازندران، قزوین و مرکزی بالاتر از میانگین کشوری است و امتیاز آن در سایر استان‌ها پایین‌تر از میانگین کشوری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Investigating quality of life as an indicator of social development among the provinces of Iran

نویسندگان English

Zohre Shahbazi 1
Mehdi Mobaraki 1
Najmeh Sadat Mostafavi 2
چکیده English

Today, quality of life, as a substitute for material well-being and as response to one-dimensional development and one of the most important indicators of social development, is the main social goal of countries. As far as the nature of the development model in Iran is authoritarian, negative, one-dimensional and has created inequality, it is necessary to examine the quality of life. This article deals with quality of life as an indicator of social development. In the framework of the secondary analysis methodology, after dealing with the methodological challenges and achieving 42 indicators in both objective and subjective categories, the ranking has been done based on the national average. According to the findings: Tehran, Yazd, Semnan, Bushehr, first to fourth rank, Isfahan, Alborz, Mazandaran, Qazvin, Markazi, rank 5 to 9 - Qom, Zanjan, Ilam, Khorasan Razavi, Gilan, South Khorasan, Fars, Khuzestan, Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad, Chaharmahal Bakhtiari, East Azerbaijan and Hamedan are ranked 10 to 21 - Golestan, Ardabil, Kerman, Hormozgan, Kermanshah, Kurdistan, Lorestan, North Khorasan, West Azerbaijan are ranked 22 to 30th and Sistan and Baluchestan is 31th.

کلیدواژه‌ها English

quality of life
social development
objective index
mental index
ازکمپ، ا. (1377). روان‌شناسی اجتماعی کاربردی. ترجمه فرهاد ماهر، مشهد: آستان قدس رضوی.
توفیق، ا. (1385). برنامه‌ریزی در ایران و چشم‌انداز آن در آینده. تهران: موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.
رضوانی، م. و دیگران (1388). توسعهٔ سنجش شاخص‌های کیفیت زندگی شهری (مطالعه موردی شهر نورآباد استان لرستان). مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 2، 110-87.
سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان مرکزی (1398). خلاصه گزارش راهبردی استان مرکزی.
شفیعا، س. و دیگران (1392). فراتحلیل روش و نتایج پژوهش‌های کیفیت زندگی شهری در ایران. جامعه‌شناسی کاربردی، 24(2)، 21-40.
شفیعا، س. و همکاران. (1392). فراتحلیل روش و نتایج پژوهش‌های کیفیت زندگی شهری در ایران. جامعه‌شناسی کاربردی، 40-21.
عنبری، م. (1389). بررسی تحولات کیفیت زندگی در ایران (1385-1365). فصلنامه توسعهٔ روستایی 81، 181-149.
غفاری، غ.ر. و امیدی، ر. (1388). کیفیت زندگی شاخص توسعهٔ اجتماعی. تهران: شیرازه.
غفاری، غ.ر.؛ کریمی، ع.ر.، و نوذری، ح. (1391). روند مطالعات کیفیت زندگی در ایران. فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 1(3)، 134-107.
فاضلی، م. و دیگران (1392). توسعهٔ اجماعی، شاخص‌ها و جایگاه ایران و جهان. فصلنامه مطالعات توسعهٔ اجتماعی و فرهنگی، 2(1)، 171-149.
کلانتری، خ. (1391). مدل‌های کمّی در برنامه‌ریزی (منطقه‌ای، شهری و روستایی). تهران: فرهنگ صبا.
گروه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (1993).
مبارکی، م. و دیگران. (1400). بررسی شاخص‌های توسعهٔ اجتماعی در استان‌های کشور. اراک: جهاد دانشگاهی واحد استان مرکزی.
مبارکی، م. و شهبازی، ز. (1390). بررسی و شناسایی شاخص‌های کاربردی توسعهٔ اجتماعی (با تأکید بر شرایط استان مرکزی). فصلنامه تخصصی علوم اجتماعی، 5(17)، 185-155.
مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران. (1395). وضعیت ایران در گزارش شاخص پیشرفت اجتماعی (2016-2014)، تهران: جهاد دانشگاهی.
مرکز بررسی‌های استراتژیک نهاد ریاست جمهوری (1395). مسئلهٔ شناسی راهبردی توسعه در استان مرکزی.
مهدوی، ا. و عزیزمحمدلو، ح .(1398). عوامل مؤثر بر پایداری و فراگیری توسعهٔ صنعتی در ایران. فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، رشد و توسعهٔ پایدار، 19(2)، 34-1.

  • تاریخ دریافت 14 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش 06 مهر 1402
  • تاریخ اولین انتشار 06 مهر 1402