نویسندگان گرامی، با توجه به انتقال به سامانۀ جدید نشریات، لازم است برای ورود به سامانه نسبت به دریافت رمز عبور اقدام نمایید. لطفاً با مراجعه به منوی ورود به سامانه و انتخاب گزینۀ «فراموشی رمز عبور» (Forgot Password)، اقدام به تنظیم مجدد رمز خود کنید.

بررسی پدیدارشناختی انزوای اجتماعی و آسیب های اجتماعی خانواده جانبازان از منظر همسران

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 دانش‌آموخته دکتری جامعه‌شناسی گرایش مسائل اجتماعی ایران

چکیده
این تحقیق به منظور ارائۀ تصویری از چگونگی وضعیت انزوای اجتماعی و آسیب­‌های اجتماعی خانوادۀ جانبازان از منظر همسران طراحی و اجرا شده و در جریان آن با ۳۰ نفر از همسران جانبازان ساکن شهر تهران مصاحبه شده است. رویکرد پدیدارشناسی تجربی در تحلیل مصاحبه با همسران جانبازان، چند مضمون اصلی و فرعی در زندگی خانوادگی آنها را آشکار کرد. تردد محدود و خانه‌­نشینی، شبکۀ حمایت اجتماعی رسمی و غیررسمی ناکافی به انزوای خانواده‌­های جانبازان می‌­انجامد و احتمال وقوع آسیب‌های اجتماعی چون خشونت خانگی، اعتیاد و طلاق را افزایش می‌دهد. این نتایج ضمن تأیید یافته‌های پژوهش‌های پیشین حاوی نکته‌ای مهم است: با آنکه تأثیر متغیر شدت جانبازی بر زندگی خانوادگی امری پذیرفته شده است؛ اما نتایج تحقیق آشکار کرد که نوع جانبازی متغیر مهمتری است که جایگاه نقشی فرد جانباز و نیز تعاملات او با خانواده و خانواده در اجتماع را تعیین می­‌کند.

کلیدواژه‌ها


احمدی، خدابخش؛ حبیبی، مجتبی؛ احمدی زاده، محمد جواد و دیگران (۱۳۹۱). یافته‌ها‌، تنگناها و جهت‌گیری‌ها‌ی پژوهش در حوزۀ سلامت روانی جانبازان. طب نظامی، شماره ۴: ۲۴۹-258.
احمدی، خدابخش؛ حبیبی، مجتبی؛ احمدی زاده، محمد جواد و دیگران (۱۳۹۱). یافته‌ها‌، تنگناها و جهت‌گیری‌ها‌ی پژوهش در حوزۀ سلامت روانی جانبازان. طب نظامی، شماره ۴: ۲۴۹-258.
ایزدی، احمد؛ ایزدی اونجی، فاطمه سادات؛ معصومی، امیرحسین؛ کفایی، محبوبه؛ حاجی باقری، علی و میران زاده، صدیقه (۱۳۹۳). تبیین تجارب جانبازان شیمیایی جنگ ایران و عراق از ماهیت و ساختار منابع رنج، مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، شماره ۱: ۸۵۸-870.
ایزدی، احمد؛ ایزدی اونجی، فاطمه سادات؛ معصومی، امیرحسین؛ کفایی، محبوبه؛ حاجی باقری، علی و میران زاده، صدیقه (۱۳۹۳). تبیین تجارب جانبازان شیمیایی جنگ ایران و عراق از ماهیت و ساختار منابع رنج، مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، شماره ۱: ۸۵۸-870.
ایمان، محمدتقی (۱۳۹۳). روش‌شناسی تحقیقات کیفی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
ایمان، محمدتقی (۱۳۹۳). روش‌شناسی تحقیقات کیفی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
برناردز، جان. (۱۳۸۴). درآمدی به مطالعات خانواده. ترجمه: حسین قاضیان. تهران: نشر نی.
برناردز، جان. (۱۳۸۴). درآمدی به مطالعات خانواده. ترجمه: حسین قاضیان. تهران: نشر نی.
بحرینیان، عبدالمجید و برهانی، حسین (۱۳۸۲). بررسی بهداشت روان در یک جمعیت از جانبازان اعصاب و روان و همسران آنان در استان قم، پژوهش در پزشکی (مجله پژوهشی دانشکده پزشکی)، سال ۲۷، شماره ۴: ۳۰۵-312.
بحرینیان، عبدالمجید و برهانی، حسین (۱۳۸۲). بررسی بهداشت روان در یک جمعیت از جانبازان اعصاب و روان و همسران آنان در استان قم، پژوهش در پزشکی (مجله پژوهشی دانشکده پزشکی)، سال ۲۷، شماره ۴: ۳۰۵-312.
پوریوسفی، حمید و شریعت‌نژاد، عبدالرضا (۱۳۸۸). بررسی عوامل فرهنگی - اجتماعی موثر بر آسیب‌های اجتماعی در خانواده‌های جانبازان متاهل ساری. مدیریت فرهنگی، سال ۳، شماره ۵ : ۱۹-35.
پوریوسفی، حمید و شریعت‌نژاد، عبدالرضا (۱۳۸۸). بررسی عوامل فرهنگی - اجتماعی موثر بر آسیب‌های اجتماعی در خانواده‌های جانبازان متاهل ساری. مدیریت فرهنگی، سال ۳، شماره ۵ : ۱۹-35.
جانعلی‌زاده چوبستی، حیدر (۱۳۸۹). بررسی سرمایه اجتماعی جانبازان اعصاب و روان و ضایعه نخاعی در استان مازندران، مطالعات اجتماعی ایران، شماره ۱۱: ۲۱-45.
جانعلی‌زاده چوبستی، حیدر (۱۳۸۹). بررسی سرمایه اجتماعی جانبازان اعصاب و روان و ضایعه نخاعی در استان مازندران، مطالعات اجتماعی ایران، شماره ۱۱: ۲۱-45.
زاهدی اصل، محمد و صالح، صلاح الدین (۱۳۹۳). حمایت اجتماعی و میزان سلامت اجتماعی همسران جانبازان اعصاب و روان شهر تهران. پژوهش نامه مددکاری اجتماعی، شماره ۱ : ۲۰۷-244.
زاهدی اصل، محمد و صالح، صلاح الدین (۱۳۹۳). حمایت اجتماعی و میزان سلامت اجتماعی همسران جانبازان اعصاب و روان شهر تهران. پژوهش نامه مددکاری اجتماعی، شماره ۱ : ۲۰۷-244.
شفیعی، کتایون؛ عطاری، عباس ؛ مهدوی، علی و امین الرعایا، مهین (۱۳۸۸). ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮی ﻣﺠﺪد و ﻋﻮاﻣﻞ اﺻﻠﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ آن در ﺟﺎﻧﺒﺎزان ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﺧﺘﻼل اﺳﺘﺮس ﭘﺲ از ﺣﺎدﺛﻪ (ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﻴﻔﻲ). طب جانباز، سال ۲، شماره ۵: ۶-13.
شفیعی، کتایون؛ عطاری، عباس ؛ مهدوی، علی و امین الرعایا، مهین (۱۳۸۸). ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮی ﻣﺠﺪد و ﻋﻮاﻣﻞ اﺻﻠﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ آن در ﺟﺎﻧﺒﺎزان ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﺧﺘﻼل اﺳﺘﺮس ﭘﺲ از ﺣﺎدﺛﻪ (ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﻴﻔﻲ). طب جانباز، سال ۲، شماره ۵: ۶-13.
کراسول، جان. (۱۳۹۴). پویش کیفی و طرح پژوهش: انتخاب از میان پنج رویکرد. ترجمه: حسن دانایی فرد و حسین کاظمی. تهران: صفار: اشراقی، چاپ دوم.
کراسول، جان. (۱۳۹۴). پویش کیفی و طرح پژوهش: انتخاب از میان پنج رویکرد. ترجمه: حسن دانایی فرد و حسین کاظمی. تهران: صفار: اشراقی، چاپ دوم.
کرمی، غلامرضا؛ امیری، ماندانا؛ عاملی، جواد؛ قدوسی کاظم؛ سعادت، علیرضا؛ سجادی، محمد و نوحی، سیما (۱۳۸۴). بررسی اقدام به خودکشی در بیماران بستری شده در بخش اعصاب و روان بیمارستان بقیه الله، از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۲. طب نظامی، شماره ۷، پیاپی (۴): ۳۰۵- ۳۱۲.
کرمی، غلامرضا؛ امیری، ماندانا؛ عاملی، جواد؛ قدوسی کاظم؛ سعادت، علیرضا؛ سجادی، محمد و نوحی، سیما (۱۳۸۴). بررسی اقدام به خودکشی در بیماران بستری شده در بخش اعصاب و روان بیمارستان بقیه الله، از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۲. طب نظامی، شماره ۷، پیاپی (۴): ۳۰۵- ۳۱۲.
کرمی، غلامرضا؛ احمدی نوده، خدابخش؛ مالکی، مهدی و علی پور، محمداسماعیل (۱۳۸۹). بررسی علل عود اعتیاد و عوامل مرتبط با آن در جانبازان مراجعه کننده به بیمارستان‌های طرف قرارداد بنیاد جانبازان در سال ۱۳۸۸. طب جانباز، دوره ۲، شماره ۸: ۴۰-44.
کرمی، غلامرضا؛ احمدی نوده، خدابخش؛ مالکی، مهدی و علی پور، محمداسماعیل (۱۳۸۹). بررسی علل عود اعتیاد و عوامل مرتبط با آن در جانبازان مراجعه کننده به بیمارستان‌های طرف قرارداد بنیاد جانبازان در سال ۱۳۸۸. طب جانباز، دوره ۲، شماره ۸: ۴۰-44.
کلانتری، عبدالحسین و دیگران. (۱۳۹۴). انزوا و سلامت: بررسی ارتباط میان انزوای اجتماعی و سلامت روان شهروندان ۱۸+ سال تهرانی با عطف توجه به نقش میانجیگرانه‌ی حمایت اجتماعی. پژوهش‌های جامعه شناسی معاصر، سال چهارم، شماره ۶: ۸۹-116.
کلانتری، عبدالحسین و دیگران. (۱۳۹۴). انزوا و سلامت: بررسی ارتباط میان انزوای اجتماعی و سلامت روان شهروندان ۱۸+ سال تهرانی با عطف توجه به نقش میانجیگرانه‌ی حمایت اجتماعی. پژوهش‌های جامعه شناسی معاصر، سال چهارم، شماره ۶: ۸۹-116.
مشایخ، مریم؛ برجعلی، احمد؛ دلاور، علی و شفیع آبادی، عبدالله (۱۳۹۰). مدل یابی تاب‌آوری خانواده جانباز بر اساس متغیرهای شناختی، هیجانی. روانشناسی نظامی، دوره ۲، شماره ۸ : ۱-۲۳
مشایخ، مریم؛ برجعلی، احمد؛ دلاور، علی و شفیع آبادی، عبدالله (۱۳۹۰). مدل یابی تاب‌آوری خانواده جانباز بر اساس متغیرهای شناختی، هیجانی. روانشناسی نظامی، دوره ۲، شماره ۸ : ۱-۲۳
ولد، جرج؛ برنارد،‌ توماس و اسنیپس، جفری. (۱۳۸۰). جرم شناسی نظری (گذری بر نظریه‌های جرم شناسی). ترجمه: علی شجاعی با مقدمه محمد آشوری. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
ولد، جرج؛ برنارد،‌ توماس و اسنیپس، جفری. (۱۳۸۰). جرم شناسی نظری (گذری بر نظریه‌های جرم شناسی). ترجمه: علی شجاعی با مقدمه محمد آشوری. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
هورتولانوس، رلوف؛ انجا‌، مشیلز‌ و میوسن، لودوین. (١٣٩٤). انزوای اجتماعی در جامعه مدرن. ترجمه لیلا فلاحی سرابی و صادق‌ پیوسته‌. چاپ‌ اول. تهران: جامعه شناسان.
هورتولانوس، رلوف؛ انجا‌، مشیلز‌ و میوسن، لودوین. (١٣٩٤). انزوای اجتماعی در جامعه مدرن. ترجمه لیلا فلاحی سرابی و صادق‌ پیوسته‌. چاپ‌ اول. تهران: جامعه شناسان.
Choi, Susanne YP; Cheung, YW; Cheung, Adam KL (2012). Social Isolation and Spousal Violence: Comparing Female Marriage Migrants with Local Women, Journal of Marriage and Family. 74 (3): 444-461 [DOI:10.1111/j.1741-3737.2012.00963.x]
Choi, Susanne YP; Cheung, YW; Cheung, Adam KL (2012). Social Isolation and Spousal Violence: Comparing Female Marriage Migrants with Local Women, Journal of Marriage and Family. 74 (3): 444-461 [DOI:10.1111/j.1741-3737.2012.00963.x]
Ge, Lixia., Chun Wei Yap., Reuben, Ong., & Bee Hoon Heng. (2017). Social Isolation, Loneliness and their Relationships with Depressive Symptoms, A Population-based Study: 1-13. [DOI:10.1371/journal.pone.0182145]
Ge, Lixia., Chun Wei Yap., Reuben, Ong., & Bee Hoon Heng. (2017). Social Isolation, Loneliness and their Relationships with Depressive Symptoms, A Population-based Study: 1-13. [DOI:10.1371/journal.pone.0182145]
Hawthorne, Graeme. (2006). Measuring Social Isolation in Older Adults: Development and Initial Validation of the Friendship Scale, Social Indicators Research. 77 (3): 521-548 [DOI:10.1007/s11205-005-7746-y]
Hawthorne, Graeme. (2006). Measuring Social Isolation in Older Adults: Development and Initial Validation of the Friendship Scale, Social Indicators Research. 77 (3): 521-548 [DOI:10.1007/s11205-005-7746-y]
K, H. (2006). Contacts and Their Relationship to Loneliness among People, A Population, Based Study. Gerontology, 52: 181-187. [DOI:10.1159/000091828]
K, H. (2006). Contacts and Their Relationship to Loneliness among People, A Population, Based Study. Gerontology, 52: 181-187. [DOI:10.1159/000091828]
Krivo, Lauren J ; Washington, Heather M ; Peterson, Ruth D ; Browning, Christopher R ; Calder, Catherine A ; Kwan, Mei - Po, (2013). Social Isolation of Disadvantage and Advantage: The Reproduction of Inequality in Urban Space, Social Forces, 92(1):141-164. [DOI:10.1093/sf/sot043]
Krivo, Lauren J ; Washington, Heather M ; Peterson, Ruth D ; Browning, Christopher R ; Calder, Catherine A ; Kwan, Mei - Po, (2013). Social Isolation of Disadvantage and Advantage: The Reproduction of Inequality in Urban Space, Social Forces, 92(1):141-164. [DOI:10.1093/sf/sot043]
Mullins, L. C. and Sheppard, Harold L. and Andersson, Lars. (1999). "Loneliness and Social Isolation in Sweden: Differences in Age, Sex, Labor Force Status, Self-Rated Health and Income Adequacy", Journal of Applied Gerontology, 10(4), 455-468. [DOI:10.1177/073346489101000407]
Mullins, L. C. and Sheppard, Harold L. and Andersson, Lars. (1999). "Loneliness and Social Isolation in Sweden: Differences in Age, Sex, Labor Force Status, Self-Rated Health and Income Adequacy", Journal of Applied Gerontology, 10(4), 455-468. [DOI:10.1177/073346489101000407]
Parigi, Paolo., & Henson, Warner. (2014). Social Isolation in America, Annual Review of Sociology. 40 : 153-171. [DOI:10.1146/annurev-soc-071312-145646]
Parigi, Paolo., & Henson, Warner. (2014). Social Isolation in America, Annual Review of Sociology. 40 : 153-171. [DOI:10.1146/annurev-soc-071312-145646]
Zavaleta, Diego ; Samuel, Kim ; Mills, China (2017). Measures of Social Isolation, Social Indicators Research, 131(1) :367-391. [DOI:10.1007/s11205-016-1252-2]
Zavaleta, Diego ; Samuel, Kim ; Mills, China (2017). Measures of Social Isolation, Social Indicators Research, 131(1) :367-391. [DOI:10.1007/s11205-016-1252-2]

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 18 خرداد 1405