نویسندگان گرامی، با توجه به انتقال به سامانۀ جدید نشریات، لازم است برای ورود به سامانه نسبت به دریافت رمز عبور اقدام نمایید. لطفاً با مراجعه به منوی ورود به سامانه و انتخاب گزینۀ «فراموشی رمز عبور» (Forgot Password)، اقدام به تنظیم مجدد رمز خود کنید.

تبیین جامعه شناختی مزاحمت جنسی (خیابانی) از دریچه عاملیت مزاحم (مطالعۀ پسران 18 تا 30 سال شهر سنندج)

نویسندگان

چکیده
مطالعات جامعه‌شناختی و انسان‌شناختی نشان می‌دهند که «روابط ‌‌‌آنها» میان زنان و مردان بسیار پیچیده است، زیرا با ورود عنصر جنسیت به رابطه خود/دیگری شکلی از پیچیدگی در فهم یکدیگر حادث شود که تواند به مزاحمت و حتی خشونت علیه یکدیگر منجر شود. اگرچه مزاحمت جنسی و پیامدهای آن، در سالیان اخیر در ایران و البته در بسیاری از کشورهای جهان به مسئله‌‌‌‌‌ای اجتماعی بدل شده است، اما پژوهش‌های چندانی در این زمینه­ انجام نپذیرفته است. مطالعه حاضر درباره بررسی وضعیت مزاحمت جنسی در شهر سنندج و زمینه‌های فرهنگی و ساختاری وقوع چنین پدیده‌ای و البته از زاویه‌‌‌ای متفاوت یعنی زمینه‌های اجتماعی‌‌ـ‌فرهنگی عاملیت مزاحمت انجام پذیرفته است. تحقیق پیش­ رو به روش توصیفی از نوع پیمایش و با تکنیک پرسش‌نامه انجام شده است و جامعه آماری شامل کلیه افراد مذکر 18 تا 30 سال ساکن در شهر سنندج بوده است. نمونه­گیری پژوهش به صورت سهمیه‌ای متناسب با حجم در مناطق مختلف شهر سنندج انجام پذیرفته و افراد منتخب از طریق پاسخگویی به پرسش­نامه محقق­ساخته، بررسی و تحلیل شده‌اند. براساس نتایج توصیفی به‌دست‌آمده از مزاحمت جنسی که شامل چهار نوع مزاحمت کلامی، بصری، تعقیبی و فیزیکی است، از مجموع 380 نفر تنها هیچ­گونه مزاحمتی را مرتکب نشده­اند. نتایج به­دست­ آمده از تحلیل چندمتغیره (رگرسیون و تحلیل مسیر) نیز نشان می­دهد که از میان متغیرهای موجود در تحلیل، متغیر­های سن، میزان سنتی­بودن، مذهبی‌بودن، میزان جنسیت­زدگی و فقر فرهنگی بر ارتکاب عاملیت به مزاحمت جنسی تأثیرگذار بود‌‌‌‌ه‌اند. و در این میان، متغیر فقر فرهنگی در حوزه مصرف فرهنگی اثر بیشتری بر متغیر وابسته داشته است.

بحث: چنین به نظر می‌‌رسد که فقر فرهنگی یا فقدان مصرف کالاهای فرهنگی دارای بیشترین تأثیر بر میزان مزاحمت است، بنابراین افزایش آگاهی و ارتقای مصرف فرهنگی جوانان با به‌کارگیری سیاست­های یاری­رسان در این حوزه می­تواند در کاهش مزاحمت جنسی مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها


اباذری، یوسف، سهیلا صادقی‌فسایی و نفیسه حمیدی (1387) «احساس ناامنی در تجربۀ زنانه از زندگی روزمره»، پژوهش زنان، دورۀ ششم، شمارۀ 1: 75ـ103.
اباذری، یوسف، سهیلا صادقی‌فسایی و نفیسه حمیدی (1387) «احساس ناامنی در تجربۀ زنانه از زندگی روزمره»، پژوهش زنان، دورۀ ششم، شمارۀ 1: 75ـ103.
استونز، راب (1392) متفکران بزرگ جامعه‌شناسی. ترجمۀ مهرداد میردامادی، تهران: مرکز.
استونز، راب (1392) متفکران بزرگ جامعه‌شناسی. ترجمۀ مهرداد میردامادی، تهران: مرکز.
ایمان محمد‌تقی، الهام یوسفی و مرتضی حسین‌زاده (کاسمانی) (1390) «زنان، مزاحمت و واکنش: بررسی تجربۀ دختران دانشجو از مزاحمت‌های خیابانی و واکنش به آن»، مجلۀ جامعه‌شناسی ایران، دورۀ دوازدهم، شمارۀ 3: 63ـ93.
ایمان محمد‌تقی، الهام یوسفی و مرتضی حسین‌زاده (کاسمانی) (1390) «زنان، مزاحمت و واکنش: بررسی تجربۀ دختران دانشجو از مزاحمت‌های خیابانی و واکنش به آن»، مجلۀ جامعه‌شناسی ایران، دورۀ دوازدهم، شمارۀ 3: 63ـ93.
ببی، ارل (1388) روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمۀ رضا فاضل، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم‌انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم‌انسانی.
ببی، ارل (1388) روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمۀ رضا فاضل، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم‌انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم‌انسانی.
بخارایی، احمد (1386) جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعی در ایران، تهران: پژواک جامعه.
بخارایی، احمد (1386) جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعی در ایران، تهران: پژواک جامعه.
برناردز، جان (1390) درآمدی به مطالعات خانواده، ترجمۀ حسین قاضیان، تهران: نی.
برناردز، جان (1390) درآمدی به مطالعات خانواده، ترجمۀ حسین قاضیان، تهران: نی.
پاک‌نهاد، امیر (1392) «تحلیل حقوقی‌ـ جرم شناختی مزاحمت جنسی»، پژوهشنامۀ حقوق کیفری، سال چهارم، شمارۀ 2: 7ـ33.
پاک‌نهاد، امیر (1392) «تحلیل حقوقی‌ـ جرم شناختی مزاحمت جنسی»، پژوهشنامۀ حقوق کیفری، سال چهارم، شمارۀ 2: 7ـ33.
حبیب‌پور گتابی، کرم و رضا صفری‌شالی (1388) راهنمای جامع کاربرد SPSS در تحقیقات پیمایشی (تحلیل داده‌های کمی)، تهران: متفکران.
حبیب‌پور گتابی، کرم و رضا صفری‌شالی (1388) راهنمای جامع کاربرد SPSS در تحقیقات پیمایشی (تحلیل داده‌های کمی)، تهران: متفکران.
حیدری چروده، مجید (1389) «تحلیل جامعه‌شناختی تأثیر رفتار قربانیان خشونت و ارتباط آن با رفتار خشونت‌آمیز علیه زنان»، مجلۀ بررسی مسائل اجتماعی ایران، دورۀ یکم، شمارۀ 2: 55ـ79.
حیدری چروده، مجید (1389) «تحلیل جامعه‌شناختی تأثیر رفتار قربانیان خشونت و ارتباط آن با رفتار خشونت‌آمیز علیه زنان»، مجلۀ بررسی مسائل اجتماعی ایران، دورۀ یکم، شمارۀ 2: 55ـ79.
دیلینی، تیم (1387) نظریه‌های کلاسیک جامعه‌شناسی، ترجمۀ بهرنگ صدیقی و وحید طلوعی، تهران: نی.
دیلینی، تیم (1387) نظریه‌های کلاسیک جامعه‌شناسی، ترجمۀ بهرنگ صدیقی و وحید طلوعی، تهران: نی.
ذکایی، سعید (1384) مزاحمت جنسی برای زنان در محیط‌های مختلف، تهران: آرشیو سازمان ملی جوانان.
ذکایی، سعید (1384) مزاحمت جنسی برای زنان در محیط‌های مختلف، تهران: آرشیو سازمان ملی جوانان.
ریتزر، جورج (1374) نظریۀ جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: علمی.
ریتزر، جورج (1374) نظریۀ جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: علمی.
زارع شاه‌آبادی، اکبر و یاسر ندرپور (1393) «رابطۀ بین خشونت در دوران کودکی و خشونت علیه زنان در شهر کوهدشت»، مطالعات اجتماعی و روان‌شناسی زنان، دورۀ دوازدهم، شمارۀ 4: 93ـ118.
زارع شاه‌آبادی، اکبر و یاسر ندرپور (1393) «رابطۀ بین خشونت در دوران کودکی و خشونت علیه زنان در شهر کوهدشت»، مطالعات اجتماعی و روان‌شناسی زنان، دورۀ دوازدهم، شمارۀ 4: 93ـ118.
زمانی، فریبا (1391) «مطالعۀ جامعه‌شناختی تأثیر وضعیت خانوادگی در بزهکاری زنان در تهران (جامعۀ آماری: زنان مجرم زندان اوین در دهۀ 1380»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال سوم، شمارۀ 2: 79ـ99.
زمانی، فریبا (1391) «مطالعۀ جامعه‌شناختی تأثیر وضعیت خانوادگی در بزهکاری زنان در تهران (جامعۀ آماری: زنان مجرم زندان اوین در دهۀ 1380»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال سوم، شمارۀ 2: 79ـ99.
سحابی جلیل، فیضی عین و صمدی‌بگه‌جان جمیل (1388) «بررسی تأثیر عناصر اجتماعی بر امنیت اجتماعی در شهر سنندج»، پژوهش‌نامۀ علوم اجتماعی، دورۀ سوم، شمارۀ 3: 155ـ182.
سحابی جلیل، فیضی عین و صمدی‌بگه‌جان جمیل (1388) «بررسی تأثیر عناصر اجتماعی بر امنیت اجتماعی در شهر سنندج»، پژوهش‌نامۀ علوم اجتماعی، دورۀ سوم، شمارۀ 3: 155ـ182.
شجاعی‌زند، علیرضا (1393) نقد و ارزیابی «گویه‌های به کار رفته» در پیمایش دینداری در ایران، راهبرد فرهنگ، دورۀ هفتم، شمارۀ 26: 7ـ38.
شجاعی‌زند، علیرضا (1393) نقد و ارزیابی «گویه‌های به کار رفته» در پیمایش دینداری در ایران، راهبرد فرهنگ، دورۀ هفتم، شمارۀ 26: 7ـ38.
شیبلی‌هایت، جانت (1389) روان‌شناسی زنان، ترجمۀ اکرم خمسه. تهران: آگه
شیبلی‌هایت، جانت (1389) روان‌شناسی زنان، ترجمۀ اکرم خمسه. تهران: آگه
صادقی‌فسائی، سهیلا و مهسا رجب‌لاریجانی (1389) «مطالعۀ جامعه‌شناختی آزار جنسی زنان در محیط‌کار»، زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، دورۀ هشتم، شمارۀ 3: 111ـ134.
صادقی‌فسائی، سهیلا و مهسا رجب‌لاریجانی (1389) «مطالعۀ جامعه‌شناختی آزار جنسی زنان در محیط‌کار»، زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، دورۀ هشتم، شمارۀ 3: 111ـ134.
صادقی‌فسائی، سهیلا و مهسا رجب‌لاریجانی (1390) «استراتژی‌های توانمند‌سازی زنان در مقابله با آزارهای جنسی در محیط کار»، زن، حقوق و توسعه (تحقیقات زنان)، دورۀ پنجم، شمارۀ 3: 71ـ98.
صادقی‌فسائی، سهیلا و مهسا رجب‌لاریجانی (1390) «استراتژی‌های توانمند‌سازی زنان در مقابله با آزارهای جنسی در محیط کار»، زن، حقوق و توسعه (تحقیقات زنان)، دورۀ پنجم، شمارۀ 3: 71ـ98.
قندهاری، پردیس (1384) «مزاحمت‌های جنسی در ایران»، مرکز تحقیقات زن و خانواده، دوری هفدهم، شمارۀ 2: 122ـ132.
قندهاری، پردیس (1384) «مزاحمت‌های جنسی در ایران»، مرکز تحقیقات زن و خانواده، دوری هفدهم، شمارۀ 2: 122ـ132.
کردی، حسین و سید علی‌اصغر حسینی نوذری (1394) «تجربۀ انواع آزار جنسی زنان»، فصلنامۀ علمی‌‌‌پژوهشی رفاه ‌اجتماعی، دورۀ پانزدهم، شمارۀ 57 :7ـ30.
کردی، حسین و سید علی‌اصغر حسینی نوذری (1394) «تجربۀ انواع آزار جنسی زنان»، فصلنامۀ علمی‌‌‌پژوهشی رفاه ‌اجتماعی، دورۀ پانزدهم، شمارۀ 57 :7ـ30.
کلانتری عبدالحسین، ولی‌اله رستمعلی‌زاده و اعظم نسیم‌افزا (1392) «تحصیلات و مصرف‌فرهنگی در شهر تهران»، فصلنامۀ مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دورۀ دوم، شمارۀ 1: 111ـ131.
کلانتری عبدالحسین، ولی‌اله رستمعلی‌زاده و اعظم نسیم‌افزا (1392) «تحصیلات و مصرف‌فرهنگی در شهر تهران»، فصلنامۀ مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دورۀ دوم، شمارۀ 1: 111ـ131.
گروسی سعیده (1387) «بررسی ساختار قدرت در خانواده‌های شهرستان کرمان»، مطالعات زنان، دورۀ ششم، شمارۀ 2: 7ـ25.
گروسی سعیده (1387) «بررسی ساختار قدرت در خانواده‌های شهرستان کرمان»، مطالعات زنان، دورۀ ششم، شمارۀ 2: 7ـ25.
لهسایی‌زاده، عبدالعلی و الهام یوسفی‌نژاد (2011) «رابطۀ بین پذیرش هنجارهای جنسیتی و تجربه مزاحمت‌های خیابانی: مطالعه موردی دانشجویان دختر دانشگاه شیراز»، فصلنامۀ تخصصی جامعه‌شناسی، دورۀ پنجم، شمارۀ 2: 129ـ143.
لهسایی‌زاده، عبدالعلی و الهام یوسفی‌نژاد (2011) «رابطۀ بین پذیرش هنجارهای جنسیتی و تجربه مزاحمت‌های خیابانی: مطالعه موردی دانشجویان دختر دانشگاه شیراز»، فصلنامۀ تخصصی جامعه‌شناسی، دورۀ پنجم، شمارۀ 2: 129ـ143.
موحد مجید، حلیمه عنایت، و مرضیه مردانی (1391) «مطالعۀ عوامل زمینه‌ای مرتبط با ساختار توزیع قدرت در خانواده (نمونۀ موردی: زنان متأهل شهر شیراز)»، فصلنامۀ مطالعات و تحقیقات اجتماعی، دورۀ یکم، شمارۀ 3: 159ـ178.
موحد مجید، حلیمه عنایت، و مرضیه مردانی (1391) «مطالعۀ عوامل زمینه‌ای مرتبط با ساختار توزیع قدرت در خانواده (نمونۀ موردی: زنان متأهل شهر شیراز)»، فصلنامۀ مطالعات و تحقیقات اجتماعی، دورۀ یکم، شمارۀ 3: 159ـ178.
میرزابیگی، حسنعلی (1393) «در جستجوی مدل برنامۀ درسی برای رشد سرمایۀ فرهنگی خانواده و موفقیت تحصیلی فرزندان»، دو فصلنامۀ نظریه و عمل در برنامۀ درسی، سال دوم، شمارۀ 4: 85ـ110.
میرزابیگی، حسنعلی (1393) «در جستجوی مدل برنامۀ درسی برای رشد سرمایۀ فرهنگی خانواده و موفقیت تحصیلی فرزندان»، دو فصلنامۀ نظریه و عمل در برنامۀ درسی، سال دوم، شمارۀ 4: 85ـ110.
میرزایی، بهشته و بایرام رنجگر (1386) «بررسی وضعیت اقتصادی، اجتماعی و خانوادگی زنان روسپی در شهر تهران»، روا‌‌‌ن‌شناسی کاربردی، یکم، دورۀ یکم، شمارۀ 4: 37ـ45.
میرزایی، بهشته و بایرام رنجگر (1386) «بررسی وضعیت اقتصادی، اجتماعی و خانوادگی زنان روسپی در شهر تهران»، روا‌‌‌ن‌شناسی کاربردی، یکم، دورۀ یکم، شمارۀ 4: 37ـ45.
واصفیان، فرزانه (1390) «سرقت زنان و عوامل خانوادگی، فرهنگی، اقتصادی»، یافته‌های نو در روان‌شناسی، دورۀ ششم، شمارۀ 19: 129ـ145.
واصفیان، فرزانه (1390) «سرقت زنان و عوامل خانوادگی، فرهنگی، اقتصادی»، یافته‌های نو در روان‌شناسی، دورۀ ششم، شمارۀ 19: 129ـ145.
هاشمیان‌فر، سیدعلی و زهرا گلستان (1393) «جرم‌شناسی مزاحمت جنسی و خیابانی علیه زنان و دختران در شهر اصفهان»، فصلنامۀ علمی‌پژوهشی علوم‌اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، سال هشتم، شمارۀ 4: 195ـ210.
هاشمیان‌فر، سیدعلی و زهرا گلستان (1393) «جرم‌شناسی مزاحمت جنسی و خیابانی علیه زنان و دختران در شهر اصفهان»، فصلنامۀ علمی‌پژوهشی علوم‌اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، سال هشتم، شمارۀ 4: 195ـ210.
هام، م، و سارا گمبل (1382) فرهنگ نظریه‌های فمینیستی، ترجمۀ نوشین احمدی خراسانی، فیروزه مهاجر و فرخ قرداغی. تهران: توسعه.
هام، م، و سارا گمبل (1382) فرهنگ نظریه‌های فمینیستی، ترجمۀ نوشین احمدی خراسانی، فیروزه مهاجر و فرخ قرداغی. تهران: توسعه.
Avina, C., & O'Donohue, W. (2002) “Sexual Harassment and PTSD: Is Sexual Harassment Diagnosable Trauma?” Journal of Traumatic Stress, 15 (1): 69-75.
Avina, C., & O'Donohue, W. (2002) “Sexual Harassment and PTSD: Is Sexual Harassment Diagnosable Trauma?” Journal of Traumatic Stress, 15 (1): 69-75.
Benson, D. J., & Thomson, G. E. (1982) “Sexual Harassment on a University Campus: The Confluence of Authority Relations, Sexual Interest and Gender Stratification”, Social Problems, 29 (3): 236-251.
Benson, D. J., & Thomson, G. E. (1982) “Sexual Harassment on a University Campus: The Confluence of Authority Relations, Sexual Interest and Gender Stratification”, Social Problems, 29 (3): 236-251.
Bonham, G. S. (1977) “Who Adopts: The Relationship of Adoption and Social-Demographic Characteristics of Women”, Journal of Marriage and the Family, 39: 295-306.
Bonham, G. S. (1977) “Who Adopts: The Relationship of Adoption and Social-Demographic Characteristics of Women”, Journal of Marriage and the Family, 39: 295-306.
Duyan, V. (2005) “Relationships between the Sociodemographic and Family Characteristics, Street Life Experiences and the Hopelessness of Street Children”, Childhood, 12 (4): 445-459.
Duyan, V. (2005) “Relationships between the Sociodemographic and Family Characteristics, Street Life Experiences and the Hopelessness of Street Children”, Childhood, 12 (4): 445-459.
Glenn, N. D., & Weaver, C. N. (1979) ‘A Note on Family Situation and Global Happiness’, Social Forces, 57 (3): 960-967.
Glenn, N. D., & Weaver, C. N. (1979) ‘A Note on Family Situation and Global Happiness’, Social Forces, 57 (3): 960-967.
Granqvist, Pehr. (1998) “Religiousness and Perceived Childhood Attachment: On the Question of Compensation or Correspondence’, Journal for the Scientific Study of Religion, 37 (2): 350-367.
Granqvist, Pehr. (1998) “Religiousness and Perceived Childhood Attachment: On the Question of Compensation or Correspondence’, Journal for the Scientific Study of Religion, 37 (2): 350-367.
Gutek, B. A., & Koss, M. P. (1993) “Changed Women and Changed Organizations: Consequences of and Coping with Sexual Harassment”, Journal of Vocational Behavior, 42 (1): 28-48.
Gutek, B. A., & Koss, M. P. (1993) “Changed Women and Changed Organizations: Consequences of and Coping with Sexual Harassment”, Journal of Vocational Behavior, 42 (1): 28-48.
Fairchild, Kimberly & Rudman, Laurie A. (2008) “Everyday Stranger Harassment and Women’s Objectification”, Social Justice Research, 21 (3): 338-357.
Fairchild, Kimberly & Rudman, Laurie A. (2008) “Everyday Stranger Harassment and Women’s Objectification”, Social Justice Research, 21 (3): 338-357.
Maalouf, W., & Campello, G. (2014) ‘The Influence of Family Skills Programmes on Violence Indicators: Experience from a Multi-Site Project of the United Nations Office on Drugs and Crime in Low and Middle Income Countries’, Aggression and Violent Behavior.
Maalouf, W., & Campello, G. (2014) ‘The Influence of Family Skills Programmes on Violence Indicators: Experience from a Multi-Site Project of the United Nations Office on Drugs and Crime in Low and Middle Income Countries’, Aggression and Violent Behavior.
Neupane, G., & Chesney-Lind, M. (2014) “Violence against Women on Public Transport in Nepal: Sexual Harassment and the Spatial Expression of Male Privilege”, International Journal of Comparative and Applied Criminal Justice, 38 (1): 23-38.
Neupane, G., & Chesney-Lind, M. (2014) “Violence against Women on Public Transport in Nepal: Sexual Harassment and the Spatial Expression of Male Privilege”, International Journal of Comparative and Applied Criminal Justice, 38 (1): 23-38.
Parish, W. L., Das, A., & Laumann, E. O. (2006) “Sexual Harassment of Women In Urban China”, Archives of Sexual Behavior, 35 (4): 411-425.
Parish, W. L., Das, A., & Laumann, E. O. (2006) “Sexual Harassment of Women In Urban China”, Archives of Sexual Behavior, 35 (4): 411-425.
Pina, A., Gannon, T. A, & Saunders, B. (2009) ‘an Overview of the Literature on Sexual Harassment: Perpetrator, Theory, and Treatment Issues’, Aggression and Violent Behavior, 14: 126-138.
Pina, A., Gannon, T. A, & Saunders, B. (2009) ‘an Overview of the Literature on Sexual Harassment: Perpetrator, Theory, and Treatment Issues’, Aggression and Violent Behavior, 14: 126-138.
Scarr, S., & Weinberg, R. A. (1978) ‘The Influence of "Family Background" on Intellectual Attainment’, American Sociological Review, 43 (5): 674-692.
Scarr, S., & Weinberg, R. A. (1978) ‘The Influence of "Family Background" on Intellectual Attainment’, American Sociological Review, 43 (5): 674-692.
Trent, K., & South, S. J. (1992) “Sociodemographic Status, Parental Background, Childhood Family Structure, and Attitudes toward Family Formation”, Journal of Marriage and the Family, 54: 427-439.
Trent, K., & South, S. J. (1992) “Sociodemographic Status, Parental Background, Childhood Family Structure, and Attitudes toward Family Formation”, Journal of Marriage and the Family, 54: 427-439.

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 18 خرداد 1405