نویسندگان گرامی، با توجه به انتقال به سامانۀ جدید نشریات، لازم است برای ورود به سامانه نسبت به دریافت رمز عبور اقدام نمایید. لطفاً با مراجعه به منوی ورود به سامانه و انتخاب گزینۀ «فراموشی رمز عبور» (Forgot Password)، اقدام به تنظیم مجدد رمز خود کنید.

سنخ‌ شناسی و دلایل وقوع قتل عمد به شیوۀ نظریۀ زمینه ای

نویسنده

چکیده
هدفِ این‏ مقاله، سنخ‏ شناسی، دلایل و انگیزه‏ های وقوع قتل عمد در بین متهمان زندان لاکان رشت است. در مطالعۀ مزبور، با تکیه بر روش کیفی و نمونه گیری هدفمند از تکنیک ‏های مصاحبه نیمه ‏ساختاریافته فردی و گروهی استفاده شده است. برای این منظور با 10 نفر به‏ صورت فردی و سه نفر به ‏صورت گروهی مصاحبه شد. سپس مصاحبه ‏ها به شیوۀ نظریۀ زمینه ‏ای مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‏ های این تحقیق نشان داد دو گونۀ عمده در قتل‏ های زندان لاکان رشت بیشتر مشاهده می ‏شود: قتل‏های مواجه ه‏ای و قتل ‏های عمدی. عمده‏ ترین دلایل قتل در سطوح عینی و ذهنی عبارتند از نزاع و درگیری، فحاشی، اختلافات مالی، طلاق، اعتیاد، فقدان مهارت‏ های ‏اساسی‏ زندگی، همنشینی با دوستان ناباب، اثبات مردانگی در فرایند نزاع و درگیری، دعوای ناموسی، عدم درک از عواقب جرم، طرح‏واره ‏ها و تکانه‏ های عصبی، تحریک‏ بزهکار، ناکامی‏ ها و سرخوردگی‏ های زندگی. بدین ‏ترتیب، همه مقوله ‏های مزبور در ذیل هستۀ مرکزی «ضعف کنترل در فرایند پیوند اجتماعی» قرار دارند. بنابراین، با تضعیف اجتماعات سنتی، کنترل‏ های اجتماعیِ غیررسمی از کارآمدی لازم جهت محافظت از آماج جرم برخوردار نیستند و افراد با خصوصی‏ شدن خشونت روبه‌رو هستند.

کلیدواژه‌ها


افتخاری، علی و همکاران (1384) «بررسی روش‌ها و انگیزه‏های مختلف قتل در تهران بزرگ و عوامل مرتبط با آن از اول مهر 1382 تا شهریور 1383»، مجله پزشکی قانونی، دوره 11، شمارة چهارم: ۱۷۹ـ۱۸۴.
افتخاری، علی و همکاران (1384) «بررسی روش‌ها و انگیزه‏های مختلف قتل در تهران بزرگ و عوامل مرتبط با آن از اول مهر 1382 تا شهریور 1383»، مجله پزشکی قانونی، دوره 11، شمارة چهارم: ۱۷۹ـ۱۸۴.
جاهد، محمدعلی و همکاران (1390) «بررسی عوامل دخیل در وقوع قتل عمد در استان اردبیل»، دوره دوم، سال چهارم، شمارة 1: 109ـ128.
جاهد، محمدعلی و همکاران (1390) «بررسی عوامل دخیل در وقوع قتل عمد در استان اردبیل»، دوره دوم، سال چهارم، شمارة 1: 109ـ128.
حاجی‌زاده میمندی، مسعود (1391) «تحلیل آماری قتل در استان یزد با تأکید بر شهرستان یزد در سال‌های 138۵ـ138۸» دوفصلنامه مطالعات پلیس زن، سال ششم، شمارة شانزدهم: ۸۳ـ۱۰۲.
حاجی‌زاده میمندی، مسعود (1391) «تحلیل آماری قتل در استان یزد با تأکید بر شهرستان یزد در سال‌های 138۵ـ138۸» دوفصلنامه مطالعات پلیس زن، سال ششم، شمارة شانزدهم: ۸۳ـ۱۰۲.
خالقی، مینو (1392) «نقش و تأثیر رسانه‏های جمعی بر وقوع قتل‏های شرافتی»، رسانه و فرهنگ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال سوم، شمارة دوم: 27ـ53.
خالقی، مینو (1392) «نقش و تأثیر رسانه‏های جمعی بر وقوع قتل‏های شرافتی»، رسانه و فرهنگ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال سوم، شمارة دوم: 27ـ53.
خلفخانی، مهدی (1387) «راه‌های گسترش حوزه عمومی به‏منظور ارتقای سطح نظارت‌های اجتماعی»، پژوهشنامه علوم اجتماعی، سال دوم، شمارة دوم: ۴۹ـ۷۲.
خلفخانی، مهدی (1387) «راه‌های گسترش حوزه عمومی به‏منظور ارتقای سطح نظارت‌های اجتماعی»، پژوهشنامه علوم اجتماعی، سال دوم، شمارة دوم: ۴۹ـ۷۲.
دادگستری استان گیلان (1393) «گزارش سیمای جرایم و دعاوی استان گیلان»، معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان گیلان.
دادگستری استان گیلان (1393) «گزارش سیمای جرایم و دعاوی استان گیلان»، معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان گیلان.
رستگار خالد، امیر و میثم محمدی (1394) «تغییرات فرهنگی و اُفت باروری در ایران (بر پایة تحلیل ثانوی داده‏های پیمایش ارزش‏ها و نگرش‏های ایرانیان»، جامعه‏شناسی کاربردی، سال بیست‌وششم، شمارة پیاپی 58، شمارة دوم: ۱۵۹ـ۱۸۰.
رستگار خالد، امیر و میثم محمدی (1394) «تغییرات فرهنگی و اُفت باروری در ایران (بر پایة تحلیل ثانوی داده‏های پیمایش ارزش‏ها و نگرش‏های ایرانیان»، جامعه‏شناسی کاربردی، سال بیست‌وششم، شمارة پیاپی 58، شمارة دوم: ۱۵۹ـ۱۸۰.
زکی، محمدعلی (1374) بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر قتل در استان اصفهان (1372-1370)، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد منتشرنشده، دانشگاه شیراز، شیراز.
زکی، محمدعلی (1374) بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر قتل در استان اصفهان (1372-1370)، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد منتشرنشده، دانشگاه شیراز، شیراز.
زارع، بیژن و علی‏اکبر زندی لک (1390) «مطالعه رابطه توسعه‏یافتگی اقتصادی‌ـ‌اجتماعی با میزان جرایم خشن در بین استان‏ها»، مجله مطالعات اجتماعی ایران، دوره پنجم، شمارة 3: 97ـ125.
زارع، بیژن و علی‏اکبر زندی لک (1390) «مطالعه رابطه توسعه‏یافتگی اقتصادی‌ـ‌اجتماعی با میزان جرایم خشن در بین استان‏ها»، مجله مطالعات اجتماعی ایران، دوره پنجم، شمارة 3: 97ـ125.
زارع، بیژن و کفاح غایمی (1386) «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر گرایش «به قتل به خاطر شرف» در دشت آزادگان»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، سال 15، شمارة 59: ۱۳۵ـ۱۶۵.
زارع، بیژن و کفاح غایمی (1386) «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر گرایش «به قتل به خاطر شرف» در دشت آزادگان»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، سال 15، شمارة 59: ۱۳۵ـ۱۶۵.
صادقی فسایی، سهیلا (1392) «تیپولوژی قتل براساس چند روایت»، نشریه بررسی مسائل اجتماعی ایران، دوره چهارم، شمارة 1: ۴۵ـ۸۶.
صادقی فسایی، سهیلا (1392) «تیپولوژی قتل براساس چند روایت»، نشریه بررسی مسائل اجتماعی ایران، دوره چهارم، شمارة 1: ۴۵ـ۸۶.
صدیق سروستانی، رحمت‏الله (1383) آسیب‏شناسی اجتماعی، تهران: انتشارات آن.
صدیق سروستانی، رحمت‏الله (1383) آسیب‏شناسی اجتماعی، تهران: انتشارات آن.
فلیک، اووه (1387) درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه: هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
فلیک، اووه (1387) درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه: هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
معظمی، شهلا (1381) «همسرکشی»، مجموعه مقالات اولین همایش آسیب های اجتماعی در ایران، جلد پرخاشگری و جنایت، تهران: انتشارات آگه.
معظمی، شهلا (1381) «همسرکشی»، مجموعه مقالات اولین همایش آسیب های اجتماعی در ایران، جلد پرخاشگری و جنایت، تهران: انتشارات آگه.
ولد و همکاران (1394) جرم‏شناسی نظری، ترجمة علی شجاعی، تهران: انتشارات سمت.
ولد و همکاران (1394) جرم‏شناسی نظری، ترجمة علی شجاعی، تهران: انتشارات سمت.
Black, Donald (1983) 'Crime as Social Control', American Sociological Review, 48 (1): 34-45. [DOI:10.2307/2095143]
Black, Donald (1983) 'Crime as Social Control', American Sociological Review, 48 (1): 34-45. [DOI:10.2307/2095143]
Bernard, Thomas J. (1990) 'Twenty Years of Testing Theories: What Have We Learned and Why?', Journal of Reasearch in Crime and Delinquency, 27: 4. [DOI:10.1177/0022427890027004002]
Bernard, Thomas J. (1990) 'Twenty Years of Testing Theories: What Have We Learned and Why?', Journal of Reasearch in Crime and Delinquency, 27: 4. [DOI:10.1177/0022427890027004002]
Elias, Norbert (2000) The Civilizing Process, Blackwell Publishing.
Elias, Norbert (2000) The Civilizing Process, Blackwell Publishing.
Gold, Martin (1954) 'Suicide, Homicide, and the Socialization Aggression', American Journal of Sociology, 43: 651-661. [DOI:10.1086/222360]
Gold, Martin (1954) 'Suicide, Homicide, and the Socialization Aggression', American Journal of Sociology, 43: 651-661. [DOI:10.1086/222360]
Glaser, B. & Anselm Strauss (1967) Discovery of Grounded Theory, New Jersey: Transaction Publishers.
Glaser, B. & Anselm Strauss (1967) Discovery of Grounded Theory, New Jersey: Transaction Publishers.
Glaser, B. (1998) Doing Grounded Theory: Issues & Discussions, Mill Valley, CA: Sociology Press.
Glaser, B. (1998) Doing Grounded Theory: Issues & Discussions, Mill Valley, CA: Sociology Press.
Glaser, B. (2001) The Grounded Theory Perspective: Conceptualization Contrasted With Description, Mill Valley, CA: Sociology Press.
Glaser, B. (2001) The Grounded Theory Perspective: Conceptualization Contrasted With Description, Mill Valley, CA: Sociology Press.
Sutherland, E. H. (1982) 'Theory of Differntial Association', In R. Wolfgang, Marvin and Franco Ferracuti, The Subculture of Violence, Beverly Hills, Calif: Sage.
Sutherland, E. H. (1982) 'Theory of Differntial Association', In R. Wolfgang, Marvin and Franco Ferracuti, The Subculture of Violence, Beverly Hills, Calif: Sage.
دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 24
تابستان 1397
صفحه 147-168

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 18 خرداد 1405