نویسندگان گرامی، با توجه به انتقال به سامانۀ جدید نشریات، لازم است برای ورود به سامانه نسبت به دریافت رمز عبور اقدام نمایید. لطفاً با مراجعه به منوی ورود به سامانه و انتخاب گزینۀ «فراموشی رمز عبور» (Forgot Password)، اقدام به تنظیم مجدد رمز خود کنید.

خشونت بین فردی و سرمایه اجتماعی در خانواده و مدرسه: مطالعه‌ای اجتماعی در دبیرستان‌های پسرانه نورآباد (لرستان)

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت معلم

2 کارشناسی‌ارشد جامعه‌شناسی

چکیده
در این نوشتار خشونت بین‌فردی و رابطه آن با سرمایه اجتماعی در خانواده و مدرسه با استفاده از نظریههای سرمایه اجتماعی پاملا پکستون، جیمز کلمن، دارلن رایت و کوین فیتزپاتریک و نظریه پیوند اجتماعی هیرشی مورد بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش روش تحقیق پیمایشی و جمعیت آماری شامل 3014 دانش‌آموز پسر مقطع متوسطه شهر نورآباد (لرستان) مشغول به تحصیل در سال 89 - 1388 بوده است که براساس فرمول نمونه‌گیری کوکران 340 دانش‌آموز از دبیرستانهای دوازده‌گانه شهر به روش تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای مستقل از پرسش‌نامه خود ساخته و در مورد متغیر وابسته از مقیاس CTS بهره گرفته شد.
نتایج نشان میدهد با آنکه دانش‌آموزان مورد مطالعه بیشتر ساکن شهر هستند (6/70 درصد) تا روستا (2/29 درصد)، پدران بیشتر آن‌ها مشاغل یدی و تحصیلاتی تا حد دیپلم دارند، مادران فاقد شغل (خانه‌دار) و بی‌سواد هستند و سطح درآمد بیشتر خانواده‌های آن‌ها پایین است؛ 5/61 درصد پاسخگویان طی یکسال گذشته دارای رفتار خشونت‌آمیز به‌طورکلی (از 1 تا 3 بار و بیشتر) بوده‌اند؛ دو شاخص سرمایه اجتماعی خانوادگی و مدرسه‌ای از حیث توزیع درصدی (حدود 48 درصد دارای سرمایه اجتماعی زیاد و خیلی‌زیاد و 30 درصد کم و خیلی‌کم) و مقدار رابطه با رفتار خشونتآمیز (ضریب همبستگی حدود 24/0- )، با یکدیگر مشابهند؛ در نهایت چهار متغیر «تعلق به مدرسه»، «درآمد خانواده»، «اعتماد در مدرسه» و «حمایت خانوادگی» 14 درصد از تغییرات خشونت بین‌فردی را تبیین می‌کنند. به این ترتیب، می‌توان گفت هرقدر سرمایه اجتماعی در خانواده و مدرسه و اکثر مؤلفه‌های شاخص‌های مزبور  بالاتر باشد، خشونت بین‌فردی دانش‌آموزان به‌طور کلی و نیز خشونت لفظی و خشونت فیزیکی ملایم و شدید آنها کمتر خواهد بود و تقویت حس تعلق دانش‌آموزان به مدرسه، ‌افزایش اعتماد اجتماعی به یکدیگر و مدرسه و حمایت مناسب خانوادگی و رسیدگی بیشتر به وضعیت تربیتی دانشآموزان متعلق به خانواده‌های دارای درآمد متوسط و بالا، احتمال ارتکاب رفتار خشونت‌آمیز را توسط دانش‌آموزان پسر دبیرستانی کاهش می‌دهد.
 

کلیدواژه‌ها


دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 11
تابستان 1391
صفحه 177-212

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 18 خرداد 1405