خال‌کوبی به‌مثابۀ کنشی برای معنابخشی دوباره به بدن: مقایسۀ تجارب زنان و مردان

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

-

چکیده
در چهارچوب جامعه‌شناسی بدن، خال‌کوبی‌ها جلوه‌ای متمایز از تعامل بین فرد و جامعه هستند. هدف اصلی پژوهش حاضر، فهم تجارب و انگیزه‌های زنان و مردان از انجام خال‌کوبی با استفاده از روش‌شناسی کیفی و رویکرد نظریۀ داده‌بنیاد می‌باشد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 27 زن و 25 مرد در مشهد که بر روی بدن خود خال‌کوبی داشتند، گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان داد که انجام خال‌کوبی در بستر فرایندی اجتماعی و چندبُعدی شکل می‌گیرد. شرایط علّی شامل بازنمایی جنسیتی رنج و امید بر بدن، تأثیر گروه‌های مرجع نزدیک، همانندسازی جنسیتی با الگوهای رسانه‌ای خال‌کوبی، ادراک زیبایی‌شناختی بدن و گریز از یکنواختی روزمره بود. دوگانه‌های جنسیتی در نخستین مواجهه با خال‌کوبی، انتقال بین‌نسلی و شبکه‌ای خال‌کوبی و بازتعریف منزلت اجتماعی به‌عنوان شرایط زمینه‌ای در انجام خال‌کوبی نقش داشتند. به‌علاوه، الگوهای جنسیتی در سیاست‌های شغلی، انتخاب‌های جنسیتی در رؤیت‌پذیری خال‌کوبی و تفاوت‌های جنستی در محل خال‌کوبی، به‌عنوان شرایط مداخله‌گر در این فرایند ظاهر شدند. درنهایت، انجام خال‌کوبی به پیامدهایی شامل گسترش پیوندهای اجتماعی، خشنودی و لذت از بدن، بازسازی تصویر بدنی، افزایش اعتمادبه‌نفس، تداوم خال‌کوبی و مواجهه با محدودیت‌های اجتماعی و نهادی منجر می‌شُد. در مجموع، مقولۀ مرکزی پژوهش «معنابخشی مجدد به بدن» بود که نشان می‌دهد خال‌کوبی برای مشارکت‌کنندگان صرفاً تغییری ظاهری نیست، بلکه کنشی اجتماعی برای بازتعریف بدن، هویت و تجربۀ زیسته در بستر جامعة معاصر ایران محسوب می‌شود.

کلیدواژه‌ها



مقالات آمادۀ انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 07 اسفند 1404
  • تاریخ پذیرش 18 تیر 1405
  • تاریخ انتشار 18 تیر 1405