نویسندگان گرامی، با توجه به انتقال به سامانۀ جدید نشریات، لازم است برای ورود به سامانه نسبت به دریافت رمز عبور اقدام نمایید. لطفاً با مراجعه به منوی ورود به سامانه و انتخاب گزینۀ «فراموشی رمز عبور» (Forgot Password)، اقدام به تنظیم مجدد رمز خود کنید.

فراترکیب آسیب‌های ناشی از استفادۀ افراطی از فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسنده

پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی

چکیده
شبکه‌­ها و فضای مجازی امروز تبدیل به یکی ابزارهای تعامل و فعالیت­‌های اجتماعی شهروندان ایرانی شده و استفاده افراطی از آن؛ همراه با افزایش آسیب­‌ها و مسائل در جامعه ایرانی بوده است. بر این اساس هدف اصلی پژوهش شناسایی آسیب‌ها و مسائل مرتبط با استفاده افراطی از شبکه‌ها و فضای مجازی به روش فراترکیب کیفی است. روش پژوهش از نوع استقرایی فراترکیب کیفی دربازه زمانی ۱۳۸۹-۱۴۰۳ است که به روش نمونه‌گیری غیراحتمالی (تعمدی) از ۱۴۵ سند تحقیقی؛ ۶۹ نمونه پژوهشی با رعایت ملاک ورود (داشتن متغیرهای مستقل، روایی و پایایی پژوهش، مجله معتبر علمی و یافته­‌های حاصل از میدان پژوهش) انتخاب شدند. منابع علمی شامل نورمگز، مگ ایران، ایران داک و پایگاه علمی جهاد دانشگاهی بوده است. به‌طورکلی تحلیل و بررسی پژوهش‌­های بازه زمانی ۱۳۸۹ الی ۱۴۰۳ گویای این است که استفاده افراطی از شبکه‌ها و فضای مجازی منجر به چهار دسته مسائل و آسیب اجتماعی در جامعۀ ایرانی گردیده است: ۱) مسائل اجتماعی (ظهور هم‌نشینی افتراقی مجازی، کاهش کنترل اجتماعی، تضعیف انسجام و پیوندهای اجتماعی، کاهش مشارکت اجتماعی، کم‌اهمیت‌شدن حمایت اجتماعی، سوءظن و بی‌اعتمادی اجتماعی، افزایش کج‌روی اجتماعی، ترویج ناهنجاری و آسیب‌های خانوادگی) ۲) مسائل فرهنگی (رواج بی‌اخلاقی و ناهنجاری، تخریب سبک زندگی ایرانی-اسلامی، بحران آموزشی و افت کیفیت تحصیلی، انحرافات رسانه­‌ای، ترویج اوقات فراغت زهرآگین، کاهش ارزش نهاد خانواده، رفتار پُرخطر جنسی، کاهش ارزش‌های دینی، شکاف و تعارض نسلی)، ۳) مسائل اقتصادی (افزایش مشکلات مالی-اقتصادی، کاهش عملکرد و بازده شغلی، ظهور بزهکاری و جرائم مالی، تشدید مصرف‌گرایی و ولخرجی خانواده‌­ها) و ۴) مسائل روانی (خشونت کلامی، بحران هویت و شخصیت غیرواقعی، یادگیری پرخاشگری رفتاری، انزواطلبی و گوشه‌­گیری، احساس خلأ و کمبود و بی‌ثباتی عاطفی-احساسی).

کلیدواژه‌ها



مقالات آمادۀ انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 01 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 15 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1405