سیاست درمان اجباری اعتیاد به مواد مخدر در ایران: دوگانه جمع‌آوری و رهاسازی (موردکاوی: خدمات اجتماعی مراکز ماده 16 قانون مبارزه با مواد مخدر)

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

چکیده
مسئله اعتیاد به مواد مخدر در ایران امروز از مهمترین آسیب­های اجتماعی است که نظام حکمرانی در طی چهار دهه اخیر اقداماتی را در قالب قانونگذاری، ساختارسازی و تخصیص اعتبارات در راستای کنترل و کاهش آن صورت داده است؛ اما همچنان چالش­های این حوزه متراکم­تر و تشدیدیافته­تر شده است. این مطالعه با هدف بررسی و شناسایی چالش­ها و موانع موفقیت مراکز ماده 16 قانون مبارزه با مواد مخدر (1389) در زمینه درمان اجباری معتادان متجاهر انجام شده است. پژوهش حاضر از روش تحقیق کیفی، تکنیک تحلیل مضمون و از ابزار مصاحبه نیمه­ساختاریافته (15 مصاحبه) و برگزاری سه گروه کانونی استفاده کرده است. در مرحله اول کدگذاری تعداد 89 کد اولیه و در مرحله دوم 15 مضمون شناسایی شد و در نهایت مقوله محوری "ناپایداری و عدم تکمیل چرخه درمان" استخراج شده است که موید دوگانه "جمع­ آوری و رهاسازی" در فرآیند درمان معتادان متجاهر است. استنباط این مطالعه آن است که سیاست حاکم بر حوزه درمان اعتیاد، به صورتی ناتراز و نامتعادل معطوف به درمان اجباری معتادان متجاهر بوده است؛ در شرایطی که فرایند جمع‌آوری، غربالگری، درمان و بازتوانی و مراقبت پس از خروج در این زمینه با چالش‌های متعدد رویکردی، نهادی- ساختاری و فرآیندی مواجه بوده است، که این وضعیت حاکی از ناپایداری و عدم تکمیل چرخه درمان اعتیاد در مراکز درمان اجباری است.

کلیدواژه‌ها



مقالات آمادۀ انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 16 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 01 تیر 1405
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1405