شمارۀ جدید فصلنامه (بهار 1405) منتشر شد
دوره 16، شماره 4 - ( 9-1404 )
جلد 16 شماره 4 صفحات 326-285 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Nademi M, Rezaei A, Ebadollahi-Chanzanagh H. (2025). Post-War Traumatic Existence: A Study of Collective Memory among war-stricken Residents of Ilam Province. Social Problems of Iran. 16(4), 285-326. doi:10.61882/jspi.16.4.285
URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3887-fa.html
URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3887-fa.html
نادمی محمد، رضایی احمد، عباداللهی چنذانق حمید.(1404). زیست تروماتیک پساجنگ: مطالعۀ حافظۀ جمعی تجربۀ جنگزدگی ساکنان استان ایلام مسائل اجتماعی ایران 16 (4) :326-285 10.61882/jspi.16.4.285
1- دانشجوی دکتری جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2- دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران ،a.rezaei@umz.ac.ir
3- دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2- دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران ،
3- دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
چکیده: (705 مشاهده)
جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹-۱۳۶۷) بهعنوان یکی از طولانیترین و پُرمخاطرهترین جنگهای قرن بیستم، اثرات عمیقی بر جامعۀ ایران، بهویژه استانهای مرزی مانند ایلام، برجای گذاشت. هدف از این پژوهش شناخت هرچه بیشتر ادراکات مردم این منطقه از تجربۀ جنگ است. آنچه قابل تأمل است این امر است که آسیبهای روانی منبعث از جنگ کمکم با گذشت زمان از بُعد فردی خارج میشوند و همین روایتهای دردناک، روح جمعی ساکنان جنگزده را شکل خواهد داد. این مطالعه با هدف پاسخ به این سؤال انجام شده است که جنگ نزد مردم مناطق جنگزده مرز غربی کشور چه معنایی دارد و آنان چگونه جنگ را تجربه کردهاند؟ مطالعۀ حاضر با رویکرد تفسیری-کیفی و روش نظریۀ زمینهای (دادهبنیاد) برساختگرا اجرا شده است. شیوۀ نمونهگیری هدفمند از نوع در دسترس و نظری بود. با رسیدن نمونهها به ۲۷ نفر، اشباع نظری حاصل شد. بهمنظور تحلیل دادهها در چارچوب روش نظریۀ زمینهای برساختگرا، متن در سه مرحلۀ اولیه، متمرکز و نظری کدگذاری شد. یافتهها نشان داد تجربۀ جنگزدگی و آوارگی، علاوه بر گسست در زندگی روزمره، زیست پساجنگ را با بحرانهای گوناگونی مواجه ساخته که آسیب روانی آن همچنان دارای تداوم است. جنگ در حافظۀ جمعی ایلامیان بهعنوان فاجعهای تروماتیک یادآوری میشود که ابعاد گوناگون زندگی افراد در نسلهای مختلف را متأثر ساخته و جنگزدگی بهعنوان هویتی جمعی، با خودبازدارندگی توسعۀ فردی و اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی را به دنبال داشته است.
نوع مقاله: پژوهشی اصیل |
موضوع مقاله:
مسائل اجتماعی
دریافت: 1404/2/30 | پذیرش: 1404/4/8 | انتشار: 1404/11/8
دریافت: 1404/2/30 | پذیرش: 1404/4/8 | انتشار: 1404/11/8
فهرست منابع
1. جانعلیزاده چوببستی، حیدر و فرزبد، محمدمهدی (1395). نشانهشناسی حافظۀ جمعی جنگ ایران و عراق (دفاع مقدس): بررسی موردی تصاویر همرسانیشده در شبکههای اجتماعی مجازی. نشریۀ مطالعات مردمشناختی، 2(1)، 28-49. magiran.com/p2213400
2. جمشیدیها، غلامرضا و حمیدی، نفیسه (1386). تجربه زنانه از جنگ. پژوهش زنان، 5(2)، 81-108.
3. رحیمی موقر، وفا، زرگر، موسی، ثابت دیوشلی، بهارک و کاربخش داوری، مژگان (1386). تیم تروما. طب و تزکیه 16(4)، 40-48.
4. رضازاده، مینا و کاظمی، کاظم (1393). حافظۀ جمعی از تغییرات سبک زندگی با وقوع جنگ: مطالعه موردی شهر میاندوآب (ارائه یک نظریه زمینهای). دومین کنفرانس ملی جامعهشناسی و علوم اجتماعی، تهران.https://civilica.com/doc/348837
5. رئیسزاده، محمد و کرمعلی، مازیار (1401). ترسیم نقشه علمی مقالات حوزه ترومای نظامی با استفاده از تحلیل هم واژگانی در مدلاین. طب نظامی، 20(5)، 476-487.
6. عباداللهی چنذانق، حمید و یزدان عاشوری، فاطمه (1392). تاریخ معاصر ایران در حافظۀ جمعی ایرانیان مطالعهای بینقومی. مطالعات جامعهشناختی (نامۀ علوم اجتماعی سابق)، 20(2)، 43-82. doi: 10.22059/jsr.2014.56272
7. عبدالملکی، سیما، مشایخ، مریم و ثنایی ذاکر، باقر (1400). پیشبینی رشد پس از تروما بر اساس صمیمیت خانواده و کیفیت زندگی کاری معلمان جانباز. روانشناسی نظامی، 12(45)، 73-92. doi:20.1001.1.25885162.1400.12.45.5.4
8. فرزبد، محمدمهدی و جانعلیزاده، حیدر (1397). حافظۀ جمعی نسلها از جنگ هشتسالۀ ایران و عراق. مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 14(50), 35-58.
9. کمال، اشرفالسادات، ابوالمعالی، خدیجه و آقاییپور گواسرایی، مائده (1395). مقایسۀ اثربخشی آموزش تکنیکهای شناختی-رفتاری و آموزش طرحوارهمحور بر تعدیل علائم ترومای ثانویه در همسران جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از آسیب. مجلۀ علمی پزشکی جندیشاپور، 15(2)، 187-200.
10. ملکاری، بختیار و کریمیان، نادر (1392). بررسی پیامدهای روانی-جسمانی بمباران شیمیایی بر آسیبدیدگان آن در شهر سردشت به روش کیفی. فرهنگ مشاوره و رواندرمانی., 4(14), 43-56. doi: 10.22054/qccpc.2013.6094
11. نوربالا، احمدعلی (1381). اختلالات روانپزشکی ناشی از جنگ در ایران. طب نظامی، 4(4)، 257-260
12. نورمحمدی، حمزهعلی، شرفی، علی، معصومی، آرزو و عرب خردمند، جلیل (1400). تحلیل روند موضوعی مقالههای ترومای جنگی در ایران. بهداری رزمی دفاع مقدس و مقاومت، 4(2)، 92-108. doi:10.30491/jcm.2021.161037
13. Alexander, J.C., Eyerman, R., Giesen, B., Smelser, N.J., & Sztompka, P. (2004). Cultural Trauma and Collective Identity. Berkeley: University of California Press. https://muse.jhu.edu/book/25401
14. Alexander, J. Eyerman, R., Giesen, B., Smelser, N., & Sztompka, P. (Eds.). (2004) Cultural Trauma and Collective Identity: Toward a Theory of Cultural Trauma. Berkeley, CA: University of California Press.
15. Ashikuzzaman, M.D. (2024). Role of Community Archives in Preserving Local Histories.https://www.lisedunetwork.com/role-of-community-archives-in-preserving-local-histories/
16. Avalos, N. (2021). What Does It Mean to Heal from Historical Trauma? AMA J Ethics. 2021;23(6): E494-498. https://journalofethics.ama-assn.org/article/what-does-it-mean-heal-historical-trauma/2021-06
17. Bar-Tal, D., & Antebi, D. (1992). Beliefs about negative intentions of the world: a study of the Israeli siege mentality. Polit. Psychol. 13, 633–645. doi: 10.2307/3791494
18. Boudewijn, P. (2024). Sunken Red: Inscribing the Pacific War as a Cultural Trauma into Dutch Cultural Memory. Dutch Crossing, 48(2), 155–178. https://doi.org/10.1080/03096564.2024.2319968.
19. Borghi, M. (2020). On war and memory: First World War memorials and collective memory in Britain, France and Germany. National Identities, 23(5), 555–571. https://doi.org/10.1080/14608944.2020.1860924
20. Brown, A., Kouri, N., & Hirst, W. (2012). Memory’s Malleability: Its Role in Shaping Collective Memory and Social Identity. Frontiers in Psychology 257 (3), 1–3.10.3389/fpsyg.2012.00257
21. Canetti, D., Hirschberger, G., Rapaport, C., Elad-Strenger, J., Ein-Dor, T., & Rosenzvieg, S. (2018). Holocaust from the Real World to the Lab: the effects of historical trauma on contemporary political cognitions. Polit. Psychol. 39, 3–21. doi: 10.1111/pops.12384
22. Charmaz, Katy (2000). Grounded theory: objectivist and constructivist methods. In Denzin NK, Lincoln YS, (eds.), Handbook of Qualitative Research. Thousand Oaks: Sage, 509–535.
23. Cordonnier, A., Rosoux, V., Gijs, A.-S., & Luminet, O. (2022). Collective memory: An hourglass between the collective and the individual. Memory, Mind & Media, 1, e8,1-16. doi:10.1017/mem.2022.1 https://www.cambridge.org/core/journals/memory-mind-and-media/article/collective-memory-an-hourglass-between-the-collective-and-the-individual/5808E3D138B0FD84614C682812977992.
24. Damousi, J., Silverstein, J., & Tomsic, M. (2020). ‘Never Forget that This Has Happened’: Remembering and Forgetting Violence. In L. Edwards, N. Penn, & J. Winter (Eds.), The Cambridge World History of Violence (pp. 616–636). chapter, Cambridge: Cambridge University Press.
25. Davis, C. G., Nolen-Hoeksema, S., & Larson, J. (1998). Making sense of loss and benefiting from the experience: two construals of meaning. J. Pers. Soc. Psychol. 75, 561–574. doi: 10.1037/0022-3514.75.2.561
26. Dekel, R., & Solomon, Z. (2007). Secondary traumatization among wives of war veterans with PTSD. Combat stress injury: Theory, research, and management, 34, 137-57.
27. Frankl, V. E. (1959/1976). Man’s Search for Meaning. New York, NY: Pocket.
28. Goldstein, L.A., Dinh, J., Donalson, R., Hebenstreit, C.L., & Maguen, S. (2017). Impact of military trauma exposures on posttraumatic stress and depression in female veterans. Psychiatry Research, 249, 281-285.
29. Halbwachs, M. (1941). La Topographie Legendaire des Evanglles en Saint-Terre. Paris:
30. Presses Universitaires de France.
31. Halbwachs, M. (1992). On Collective Memory. Chicago: Chicago University Press.
32. Hirschberger, G., Ein-Dor, T., Lifshin, U., Seeman, S., & Pyzczynski, T. (2017). When criticism is ineffective: the case of historical trauma and unsupportive allies. Eur. J. Soc. Psychol. 47, 304–319. doi: 10.1002/ejsp.2253
33. -Hirschberger, G. (2018). Collective Trauma and the Social Construction of Meaning. Frontiers in Psychology. 10.1-14. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01441
34. Johnson, R., McLennan, G., Schwartz, B., & Sutton, D. (Eds) (1982). Studies in History Making and Politics. London: Hutchinson.
35. Janoff-Bulman, R. (1992). Shattered Assumptions: Towards a New Psychology of Trauma. New York, NY: Free Press.
36. Khan, A.J., Li, Y., Dinh, J.V., Donalson, R., Hebenstreit, C.L., & Maguen, S. (2019). Examining the impact of different types of military trauma on suicidality in women veterans. Psychiatry Research, 274, 7-11.
37. Klar, Y., Schori-Eyal, N., & Klar, Y. (2013). The “Never Again” state of Israel: the emergence of the Holocaust as a core feature of Israeli identity and its four incongruent voices. J. Soc. Issues 69, 125–143. doi: 10.1111/josi.12007
38. Knott, D. (2020). Collective Memory, Reconciliation, and Disillusionment: Monuments in Post-Civil War Settings. https://yris.yira.org/essays/collective-memory-reconciliation-and-disillusionment-monuments-in-post-civil-war-settings/
39. Leonor, R. (2024). Framing the Memory of a War: Examining the Narratives of War Memorials in South Korea and the Philippines in Remembering Korean War Memories. Journal of Public Value, 7, 43-58. 10.53581/jojopv.2024.7.1.43
40. Lifton, R. J. (2005). Americans as survivors. N. Engl. J. Med. 352, 2263–2265. doi: 10.1056/NEJMp058048
41. Mark, K.M., Stevelink, S.A., Choi, J., & Fear, N.T. (2018). Post-traumatic growth in the military: a systematic review. Occupational and Environmental Medicine, 75(12), 904-15.
42. Middleton, D., & Brown S. D. (2005). The Social Psychology of Experience: Studies in Remembering and Forgetting. San Francisco, CA: Sage.
43. Misztal, B. (2003). Theories of Social Remembering. Philadelphia: Open University Press.
44. Miuller, K. (2023). From Collective Memory and Cultural Trauma to Contemporary School History Textbook Narration of Colonial Period in Lithuania. Scientific Readings of Young Historians, 160-172. https://doi.org/10.22364/jvzl.08.13.
45. Orianne, J. F., & Eustache, F. (2023). Collective memory: between individual systems of consciousness and social systems. Frontiers in psychology (14), 1-14. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1238272
46. Park, C. L. (2013). Trauma and meaning making: Converging conceptualizations and emerging evidence. In J. A. Hicks, and C. (Eds.), The Experience of Meaning in Life (pp. 61-76). Routledge: New York, NY: Springer.
47. Pennebaker, J. W., Paez, D., & Rime´, J. (Eds.). (1997). Collective Memory of Political Events: Social Psychological Perspectives. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates Inc.
48. Randolph, Jacob, (2021). Remembering the Experience of War: A Sensory Study of the Vietnam War and Collective Memory. Master's Theses. 3178. https://scholars.fhsu.edu/theses/3178
49. Ring, M., Eyerman, R., & Madigan, T. (2017). Cultural Trauma, Collective Memory and the Vietnam War. Croatian Political Science Review, 54(1-2), 11-31. http://hrcak.srce.hr/183298
50. Schiraldi GR. (2009). The post-traumatic stress disorder sourcebook. 5th ed, New York: McGraw-Hill.
51. Tinsley, M. (2016). War, Collective Memory, and Identity. In J. Stone, R. Dennis, P. Rizova, A. Smith, & X. Hou (Eds.), Wiley-Blackwell Encyclopedia of Race, Ethnicity, and Nationalism John Wiley & Sons Ltd. https://doi.org/10.1002/9781118663202.wberen679
52. Uesugi, Y. (2023). Anomalies in Collective Victimhood in Post-War Japan: ‘Hiroshima’ As a Victimisation Symbol for the Collective National Memory of War. War & Society, 43(1), 44–61. https://doi.org/10.1080/07292473.2023.2273034.
53. Vollhardt, J. R. (2012). Collective victimization. In Oxford Handbook of Intergroup Conflict, ed. L. Tropp (New York, NY: Oxford University Press), 136–157.
54. Woolley, T., Round, J.A., & Ingram, M. (2017). Global lessons: developing military trauma care and lessons for civilian practice. British Journal of Anaesthesia, 119, 135-142.
55. Yehuda, R., Halligan, S. L., & Bierer, L. M. (2002). Cortisol levels in adult offspring of Holocaust survivors: relation to PTSD symptom severity in the parent and child. Psychoneuroendocrinology 27, 171–180. doi: 10.1016/S0306-4530(01)00043-9
56. Zamponi, L. (2013). Collective Memory and Social Movements. Snow, D., Della Porta, D., Klandermans, B. and McAdam, D. (Eds.) The Wiley-Blackwell Encyclopedia of Social and Political Movements. 1-4 https://www.academia.edu/4146472/Collective_Memory_and_Social_Movements
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
کلمات کلیدی
نشریه, مجلۀ علمی, مقالۀ علمی, مقالۀ پژوهشی, داوری، ارزیابی، کمیسیون نشریات، ارسال، دریافت، اصلاح، پذیرش، رَد، چاپ و انتشار
نشریه تحت قوانین Creative Commons Attribution-NonCommercial ۴.۰ International License (CC-BY-NC) منتشر میشود.
