شمارۀ جدید فصلنامه (زمستان 1404) منتشر شد
دوره 16، شماره 4 - ( 9-1404 )
جلد 16 شماره 4 صفحات 204-171 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Kanani M A, Hamidifar M. (2025). Modernization Processes and the Tendency toward Non-Marital Relationships among Citizens of Gilan Province. Social Problems of Iran. 16(4), 171-204. doi:10.61882/jspi.16.4.171
URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3867-fa.html
URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3867-fa.html
کنعانی محمدامین، حمیدیفر مهدی.(1404). فرایندهای نوسازی و میزان تمایل به روابط بدون ازدواج در بین شهروندان استان گیلان مسائل اجتماعی ایران 16 (4) :204-171 10.61882/jspi.16.4.171
1- دانشیار جامعهشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران ، kanani@guilan.ac.ir
2- دانشجوی دکتری جامعهشناسی فرهنگی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2- دانشجوی دکتری جامعهشناسی فرهنگی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
چکیده: (526 مشاهده)
کاهش در میزان ازدواج، یکی از تحولات مهم جامعۀ ایرانی در سالهای اخیر بوده است. این پژوهش به دنبال بررسی میزان تمایل به روابط بدون ازدواج در بین شهروندان استان گیلان بر اساس فرایندهای نوسازی است. بدینمنظور، از نظریۀ جامعۀ در مخاطره و فردیشدن بک و بک-گرنشایم بهعنوان چارچوب نظری تحقیق استفاده شده است. این پژوهش با روششناسی کمّی و روش پیمایش انجام شده و دادهها با استفاده از پرسشنامۀ محققساخته گردآوری شدهاند. اعتبار پرسشنامه مبتنی بر اعتبار صوری و پایایی آن بر اساس آزمون آلفای کرونباخ تأیید شده است. جامعۀ آماری پژوهش شهروندان ۴۹-۱۵ سالۀ ازدواجنکرده در استان گیلان بودهاند که با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای، ۸۵۰ نفر موردبررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که میزان تمایل به روابط بدون ازدواج در بین پاسخگویان بالاست. همچنین، ۵۰.۷% از کل تغییرات تمایل به روابط بدون ازدواج، وابسته به متغیرهای مستقل تحقیق است که دراینبین، متغیر آزادی انتخاب بیشترین تأثیر را بر تمایل به روابط بدون ازدواج دارد و پسازآن متغیرهای بازاندیشی در نقشهای جنسیتی و اُفول ارزشهای سنتی قرار دارند. اگرچه، خانواده به شکل رسمی آن، همچنان بهعنوان صورت غالب در جامعۀ ایرانی وجود دارد، در اثر فرایندهای نوسازی شاهد ظهور شکلهای جدیدی از روابط مانند روابط بدون ازدواج نیز هستیم. این وضعیت حاکی از آن است که ازدواج، دیگر تنها گزینۀ موجود برای برقراری روابط بین دو جنس نیست.
واژههای کلیدی: نوسازی، روابط بدون ازدواج، فردیشدن، آزادی انتخاب، اُفول ارزشهای سنتی، بازاندیشی نقشهای جنسیتی.
نوع مقاله: پژوهشی اصیل |
موضوع مقاله:
خانواده و ازدواج
دریافت: 1404/3/2 | پذیرش: 1404/5/28 | انتشار: 1404/11/8
دریافت: 1404/3/2 | پذیرش: 1404/5/28 | انتشار: 1404/11/8
فهرست منابع
1. ابراهیمی، مرضیه و مهداد، فاطمه (1398). مطالعۀ کیفی زمینههای اجتماعی گرایش دختران به روابط پیش از ازدواج (مورد مطالعه: دانشجویان دختر خوابگاه شهر ارومیه). مطالعات و تحقیقات اجتماعی ایران، 8(2)، 378-353.
2. آزاد ارمکی، تقی، شریفی ساعی، محمدحسین، ایثاری، مریم و طالبی، سحر (1390). سنخشناسی الگوهای روابط جنسی پیش از ازدواج در ایران. جامعهپژوهی فرهنگی، 2(2)، 34-1.
3. اکبرزاده، فاطمه و هاشمیانفر، سیدعلی (1398). از اخلاق متعارف تا اخلاق فراعرفی؛ گونهشناسی تجربه تعهد در ازدواج سفید. جامعهشناسی نهادهای اجتماعی، 6(14)، 206-177.
4. بهروزیان، بهروز و حسنوند، احسان (1395). بازسازی معنایی روابط جنسی پیش از ازدواج: ارائۀ یک نظریۀ زمینهای. علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، 13(2)، 212-187.
5. پوراسماعیلی، مرضیه (1397). تجربۀ زیسته دختران از روابط نامتعارف با جنس مخالف و پیامدهای آن. پایاننامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.
6. تاجبخش، غلامرضا و محمدی، حانیه (1399). واکاوی دلایل گرایش جوانان به زندگی مجردی و رویگردانی از ازدواج. فصلنامۀ جمعیت، 27 (111 و 112)، 133-113.
7. حسنی، ناهید، سیدمیرزایی، سیدمحمد و ساروخانی، باقر (1397). واکاوی دلالتهای معنایی ازدواج نزد جوانان (مطالعۀ موردی جوانان مجرد ساکن شهر تهران سال 1396). زن در توسعه و سیاست، 16(2)، 270-243.
8. حمیدیفر، مهدی، کنعانی، محمدامین و عبادالهی چنذانق، حمید (1395). جامعۀ در مخاطره و فرزندآوری: مطالعهای در شهر رشت. نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، 11(21)، 136-102.
9. حمیدیفر، مهدی، کنعانی، محمدامین و عبادالهی چنذانق، حمید (1396). دیدگاه بیفرزندان ارادی به فرزندآوری: مطالعهای در شهر رشت. جامعهپژوهی فرهنگی، 8(3)، 50-25.
10. خانی، سعید (1402). افزایش طلاق یا رکود ازدواج؟ تأملی بر روند تحولات شـاخصهای ازدواج و طـلاق در ایـران طـی 15 سـال اخیر. تـداوم و تغییـر اجتماعی، 2(1)، 43-25.
11. خلجآبادی فراهانی، فریده، کاظمیور، شهلا و رحیمی، علی (1392)، بررسی تأثیر معاشرت با جنس مخالف قبل از ازدواج بر سن ازدواج و تمایل به ازدواج در بین دانشجویان دانشگاههای تهران. خانوادهپژوهی، 9(33)، 28-7.
12. دانش، پروانه، امیدوار، پروانه و زاهدی مازندرانی، محمدجواد (1397). بررسی عوامل مؤثر بر گرایش به زندگی مشترک بدون ازدواج در بین جوانان شهر تهران. مطالعات توسعۀ اجتماعی ـ فرهنگی، 7(3)، 31-9.
13. رضوی مجارشین، افسانه (1399). تبیین جامعهشناختی گرایش دانشجویان به ازدواج سفید (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه تبریز). پایاننامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز، تبریز.
14. رمضانیفر، حدیثه و آدیش، محمدعلی (1397). مطالعه تجربۀ زیسته افراد در مورد ازدواج سفید در ایران (مطالعه کیفی جوانان شهرستان گیلان). مطالعات توسعه اجتماعی ـ فرهنگی، 7(1)،217-195.
15. روزبروزی، زهرا (1404، 15 اردیبهشت). گیلان؛ اولین استانی که در آن میزان «مرگ» از «تولد» پیشی گرفت. خبرگزاری ایسنا، https://www.isna.ir/news/1404021510521
16. ساروخانی، باقر (1393). مقدمهای بر جامعهشناسی خانواده. چاپ سوم، تهران: سروش.
17. سهرابزاده، مهران و حمامی، عطیه (1393). برساخت اجتماعی عشق در تجربۀ زیسته زنان: بررسی کیفی مسائل و تبعات روابط عاشقانه دختران مجرد تهرانی. زن در فرهنگ و هنر، 6(4)، 488-471.
18. سیدمن، استیون (1392). کشاکش آرا در جامعهشناسی (هادی جلیلی، مترجم). تهران: نشر نی.
19. شکوری، اعظم، نقدی، اسدالله، امامعلیزاده، حسین و رحیمی، زهرا (1397). عوامل مؤثر بر عدم تمایل به ازدواج در بین کارکنان مجرد ادارات شهرستان همدان. مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 17(41)، 72-49.
20. قادرزاده، امید، محمدی، فردین، محمدی و حسین (1396). جوانان و روابط پیش از ازدواج؛ مطالعۀ کیفی زمینهها، تعاملات و پیامدهای آن، راهبرد فرهنگ، 10(38)، 40-7.
21. قنبری برزیان، علی، سلمانوندی، شاپور و فاطمی، نرگسالسادات (1397). تأملی بر تأثیر روابط جنسی پیش از ازدواج بر گرایش به ازدواج، مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه اصفهان. پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 7(3)، 54-33.
22. کنعانی، محمدامین و حمیدیفر، مهدی (1396). گذار جمعیتی و مسئله طلاق: بررسی علل و عوامل ساختاری و فردی طلاق در استان گیلان. تحلیل مسائل و آسیبهای اجتماعی کشور (ویژهنامه استان گیلان). (ص 91). تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
23. کنعانی، محمدامین و محمدزاده، حمیده (1395). تماسهای شبکهای و تجربۀ عشق سیال: مطالعۀ کیفی دانشجویان دختر دانشگاه گیلان. تحقیقات فرهنگی ایران، 9(1)، 147- 115.
24. کنعانی، محمدامین، محمدزاده، حمیده و محمدزاده، فاطمه (1393). بررسی رابطۀ استفاده از اینترنت با نگرش به دوستی اینترنتی با جنس مخالف: مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه گیلان. تحقیقات فرهنگی ایران، 7(4)، 84 -43.
25. کنعانی، محمدامین و بخشی، سعادت (1393). گسترش فردگرایی و مسئله کمفرزندآوری: مطالعهای در شهر رشت. نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، 9(18). 25-1.
26. کنعانی، محمدامین و علیجانی، محبوبه (1400). روابط فرازناشویی و بسترهای آن: مطالعهای کیفی در شهر رشت. جامعهشناسی نهادهای اجتماعی، 8(18)، 296-273.
27. لاپتن، دوبورا (1380). بیم و مدرنیزاسیون تأملی (مریم رفعتجاه مترجم). ارغنون، 18، 293-316.
28. وهابیزاده، خدیجه (1396). تأثیر سرمایۀ فرهنگی بر نگرش جوانان نسبت به ازدواج سفید. پایاننامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، تهران.
29. یعقوبی، علی، کنعانی، محمدامین و یحییپور، راضیه (1398). بررسی رابطۀ سبک زندگی و گرایش به طلاق توافقی در بین شهروندان شهر رشت. جامعهشناسی نهادهای اجتماعی، 6(14). 121-148.
30. Antognini, A, Frelich Appleton, S., Cahn, N., Matsumura. K.T, & Miller, A (2023). Nonmarital relationships: Introduction. Family Court Rev. 61, 69–72. DOI: 10.1111/fcre.12683
31. Barr. A.B, Simons. R.L., & Simons. G. (2015). Nonmarital Relationships and Changing Perceptions of Marriage among African American Young Adults. J Marriage Fam, 77(5), 1202–1216. doi:10.1111/jomf.12209.
32. Beck, U. & Beck- Gernsheim, E. (1995). The Normal Chaos of Love. Cambridge: Polity Press.
33. Beck, U. & Beck-Gernsheim, E. (2002). Individualization: Institutionalized Individualism and its Social and Political Consequence. London: sage.
34. Bello Muhinat, B. (2022). Causes and Consequences of Cohabitation among Students of Federal Polytechnics Offa, Kwara State, Nigeria. Equilibrium Jurnal Pendidikan, 10(1), 9-15. DOI:10.26618/equilibrium.v10i1.6200.
35. Bumpass, L. L., & Sweet, J. A. (2001). Marriage, divorce, and intergenerational relationships. In A. Thornton (Ed.). The well-being of children and families: Research and data needs. (pp. 295–313). Ann Arbor: University of Michigan.
36. Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming. New York: Routledge.
37. Chan, R. (2007). Family at-Risks: the risks and its management in Hong Kong" The 4th Annual East Asian Social Policy research network International Conference University of Tokyo, Tokyo, Japan.
38. Djannah Sitti, N. (2016). Social Cognitive Theory and Premarital Sex among Adolescents in Yogyakarta. 1st International Conference on Public Health 2016, Surakarta, Indonesia. Sebelas Maret University, 73, doi:10.26911/theicph.2016.013.
39. George, D. & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update. Boston: Pearson.
40. Ghaffari, M., Rakhshanderou, S., Gharlipour, Z., Khalajabadi, Farahani F., Ramezani, T., & Izadkhah, F. (2019). Students’ Perspective on Factors Influencing Premarital Sexual Intercourse. J Holist Nurs Midwifery. 30(2), 111-119. https://doi.org/10.32598/jhnm.30.2.111
41. Ghaffari, M., Gharlipour Gharghani, Z., Mehrabi, Y., Ramezankhani, A., & Movahed, M. (2016). Premarital Sexual Intercourse-Related Individual Factors among Iranian Adolescents: A Qualitative Study. Iranian Red Crescent medical journal, 18(2), e21220. https://doi.org/10.5812/ircmj.21220
42. Hair, J., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010) Multivariate data analysis (7th ed.). Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Educational International.
43. Hall, David R. (2002). Risk Society and the Second Demographic Transition. Canadian Studies in Population, (2), 173-193. DOI:10.25336/P6SC7K
44. Jung, J. H. (2015). A Cross-national Analysis of Religion and Attitudes toward Premarital Sex: Do Economic Contexts Matter? Sociological Perspectives, 59(4), 798-817. https://doi.org/10.1177/0731121415595428.
45. Karaman, N., Alagöz, R. ve Fidan, A. (2022). Gender Roles, Religion, and Attitudes towards Homosexuality and Premarital Sex in Turkey Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (52), 253-268. https://doi.org/10.30794/pausbed.1019296.
46. Maharaj, P., & Shangase, T. (2020). Reasons for Delaying Marriage: Attitudes of Young, Educated Women in South Africa. Journal of Comparative Family Studies, 51(1), 3-17. DOI:10.3138/jcfs.51.1.002
47. Mahay, J., & Lewin, A. C. (2007). Age and the Desire to Marry. Journal of Family Issues, 28(5), 706-723. https://doi.org/10.1177/0192513X06297272
48. Oladejo. S.Y., & Oseni, B.M. (2024). A Sociological Analysis of Cohabitation among Students in a Selected Nigerian University. European Review of Applied Sociology 17(28):12-24. DOI:10.2478/eras-2024-0002
49. Qomariah, N.L., Pamungkasari, E.P., & Uki Retno Budihastuti, U.R. (2020). Determinants of Premarital Sex Behavior: Application of Theory of Planned Behavior and Social Cognitive Theory. J Health Promotion and Behavior. 5(4), 272-283. https://doi.org/10.26911/thejhpb.2020.05.04.05.
50. Raymo, J. M., Uchikoshi, F., & Yoda, S. (2021). Marriage intentions, desires, and pathways to later and less marriage in Japan. Demographic research, 44, 67–98. https://doi.org/10.4054/demres.2021.44.3.
51. Torres Flor, A., Cerellino Cernades, L., & Rivera, R. (2023). Female Perception of Cohabitation and Marriage in Metropolitan Arequipa. Interacciones, 9, e270. https://doi.org/10.24016/2023.v9.270
52. Waite, L. J., & Gallagher, M. (2000). The Case for Marriage: Why Married People Are Happier, Healthier and Better off Financially. New York: Doubleday.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
کلمات کلیدی
نشریه, مجلۀ علمی, مقالۀ علمی, مقالۀ پژوهشی, داوری، ارزیابی، کمیسیون نشریات، ارسال، دریافت، اصلاح، پذیرش، رَد، چاپ و انتشار
نشریه تحت قوانین Creative Commons Attribution-NonCommercial ۴.۰ International License (CC-BY-NC) منتشر میشود.
