شمارۀ جدید فصلنامه (بهار 1405) منتشر شد


دوره 17، شماره 1 - ( 2-1405 )                   جلد 17 شماره 1 صفحات 38-9 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Tohidlou S. (2026). A Social Re-reading of the Twelve-Day Iran-Israel War. Social Problems of Iran. 17(1), 9-38. doi:‎ ‎ 10.61882/jspi.17.1.9
URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3991-fa.html
توحیدلو سمیه.(1405). بازخوانی اجتماعی جنگ دوازده‌روزۀ ایران و اسرائیل مسائل اجتماعی ایران 17 (1) :38-9 ‎ ‎ 10.61882/jspi.17.1.9

URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3991-fa.html


استادیار پژوهشکدۀ مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران ، s.tohidlou@ihcs.ac.ir
چکیده:   (291 مشاهده)
رخداد جنگ دوازده‌روزه در خرداد ۱۴۰۴، به‌مثابۀ یک «موقعیت حدّی»، نظم زیست‌جهان ایرانی را دچار تعلیق نمود. مسئلۀ پژوهش، واکاوی پدیدارشناختیِ این رخداد از نگاه نخبگان فکری است تا مشخص شود در غیاب روایت‌های رسمی، واقعه چگونه مسئله‌مند شده و چه دلالت‌هایی برای قرارداد اجتماعی دارد. این مطالعه با رویکرد کیفی و راهبرد «تحلیل مضمون بازتابی»، داده‌های ۵۸ سخنرانی نخبگان در ۱۵ نشست تخصصی انجمن جامعه‌شناسی ایران را واکاوی کرده است. یافته‌ها نشان داد تروما در چهار ساحت کالبدشکافی شده است: ۱) ساحت معرفتی-سیاسی (بحران مرجعیت و لکنت رسانه‌ای)؛ ۲) ساحت اقتصادی-فضایی (بی‌دفاعی ساختاری کلان‌شهرها و اوبری‌سازی بقا)؛ ۳) ساحت روانی-اخلاقی (فروپاشی اخلاقی در تونل بقا و ترومای جنسیتی)؛ ۴) ساحت هویتی-آینده‌نگر (تحول از امت‌گرایی به ملی‌گرایی مدنی). سنتز یافته‌ها در مدل لایه‌بندی‌شده نشان می‌دهد تروما از لایه‌های زیرساختی و کالبدی آغاز و به هستۀ هویتی رسیده است، به همین دلیل بازسازی قرارداد اجتماعی در ایران پساجنگ، از معبر رسمیت‌بخشیدن به این تکثر روایی و ملی‌گرایی مدنی (و نه‌فقط از طریق بازسازی کالبدی) میسر خواهد بود؛ جایی که ایران یک «پناهگاه مدنی» تعریف می‌شود.
 
متن کامل [PDF 884 kb]   (23 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: مسائل اجتماعی
دریافت: 1404/11/13 | پذیرش: 1405/1/29 | انتشار: 1405/2/28

فهرست منابع
1. انجمن جامعه‌شناسی ایران (1404). مجموعه کامل نشست‌های انجمن جامعه‌شناسی ایران در موضوع «بازخوانی اجتماعی جنگ دوازده‌روزه». https://isa.org.ir
2. اندرسون، بندیکت (۱۳۹۳). جماعت‌های تصوری. ترجمۀ محمد محمدی. تهران: رخداد نو.
3. باومن، زیگمونت (۱۳۹۲). عشق سیال: در باب پایداری پیوندهای انسانی. ترجمۀ عرفان ثابتی، چاپ سوم، تهران: ققنوس.
4. براون، ویرجینیا و کلارک، ویکتوریا (۱۴۰۳). تحلیلتم – راهنمای کاربردی. ترجمۀ الهام ابراهیمی. تهران: جهاد دانشگاهی.
5. توحیدلو، سمیه (1401). فراترکیب تحلیل‌های موجود درباره اعتراضات 1401 ایران. فصلنامۀ جامعه‌شناسی ایران، 23(3)، 145-179.
6. توحیدلو، سمیه (1404). مقایسه مضامین به‌کاررفته در تحلیل‌های رسمی و غیررسمی پیرامون جنگ دوازده‌روزه. مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 21(81). https://doi.org/10.22034/jcsc.2026.2084009.2914
7. دیکچ، مصطفی (1401). خشم شهری – شورش طردشدگان، ترجمۀ مجید ابراهیم‌پور و دیگران، تهران: چشمه.
8. ژیژک، اسلاوی (1401). رخداد – سفری فلسفی با قطار یک مفهوم، ترجمۀ امیررضا گلابی، تهران: نی.
9. فوکو، میشل (۱۳۹۰). باید از جامعه دفاع کرد. ترجمۀ رضا نجف‌زاده. تهران: نی.
10. کلاین، ناائومی (۱۳۸۹). دکترین شوک: ظهور سرمایه‌داری فاجعه. ترجمۀ مهرداد (خلیل) شهابی و میرمحمود نبوی. تهران: کتاب آمه.
11. لاکلائو، ارنستو و موف، شانتال (۱۳۹۳). هژمونی و استراتژی سوسیالیستی: به‌سوی سیاست دموکراتیک رادیکال. ترجمۀ محمد رضایی. تهران: ثالث.
12. لفور، هانری (۱۳۹۵). تولید فضا. ترجمۀ محمود عبدالله‌زاده. چاپ دوم، تهران: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.
13. لویناس، امانوئل (۱۳۸۷). اخلاق و نامتناهی. ترجمۀ مراد فرهادپور و صالح نجفی. تهران: صبا.
14. مدنی، سعید و همکاران (1399). آتش خاموش؛نگاهی به اعتراضات آبان 1398، مؤسسه رحمان.
15. هابرماس، یورگن (۱۳۹۷). بحران مشروعیت. ترجمۀ جهانگیر معینی علمداری، چاپ سوم، تهران: گام نو.
16. Braun, V., & Clarke, V. (2021). Thematic analysis: A practical guide. Sage.
17. Braun, V., & Clarke, V. (2022). Conceptual and design thinking for thematic analysis. Qualitative Psychology, 9(1), 3–26. https://doi.org/10.1037/qup0000196
18. Graham, S. (2011). Cities Under Siege: The New Military Urbanism. London: Verso Books.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

حقوق این وب‌سایت متعلق به فصلنامۀ مسائل اجتماعی ایران است.

طراحی و برنامه‌نویسی: یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Social Problems of Iran

Designed & Developed by :Yektaweb