Social Problems of Iran

fa بازخوانی اجتماعی جنگ دوازده‌روزۀ ایران و اسرائیل A Social Re-reading of the Twelve-Day Iran-Israel War مسائل اجتماعی Social problems پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;">رخداد جنگ دوازده‌روزه در خرداد ۱۴۰۴، به‌مثابۀ یک «موقعیت حِدّی»، نظم زیست‌جهان ایرانی را دچار تعلیق نمود. مسئلۀ پژوهش، واکاوی پدیدارشناختی این رخداد از نگاه نخبگان فکری است تا مشخص شود در غیاب روایت‌های رسمی، واقعه چگونه مسئله‌مند شده و چه دلالت‌هایی برای قرارداد اجتماعی دارد. این مطالعه با رویکرد کیفی و راهبرد «تحلیل مضمون بازتابی»، داده‌های ۵۸ سخنرانی نخبگان در ۱۵ نشست تخصصی انجمن جامعه‌شناسی ایران را واکاوی کرده است. یافته‌ها نشان داد تروما در چهار ساحت کالبدشکافی شده است: ۱) ساحت معرفتی-سیاسی (بحران مرجعیت و لکنت رسانه‌ای)؛ ۲) ساحت اقتصادی-فضایی (بی‌دفاعی ساختاری کلان‌شهرها و اوبری‌سازی بقا)؛ ۳) ساحت روانی-اخلاقی (فروپاشی اخلاقی در تونل بقا و ترومای جنسیتی)؛ ۴) ساحت هویتی-آینده‌نگر (تحول از امت‌گرایی به ملی‌گرایی مدنی). سنتز یافته‌ها در مدل لایه‌بندی‌شده نشان می‌دهد تروما از لایه‌های زیرساختی آغاز و به هستۀ هویتی رسیده است. مدل نهایی حاکی از زایش «عاملیت پنهان» و «پرسشگری مزمن» است. بازسازی قرارداد اجتماعی در ایران پساجنگ، نَه از طریق بازسازی کالبدی، بلکه از معبر رسمیت‌بخشیدن به این تکثر روایی و ملی‌گرایی مدنی میسر خواهد بود؛ جایی که ایران نَه مفهومی ایدئولوژیک، بلکه یک «پناهگاه مدنی» تعریف می‌شود.</div>  The twelve-day war in May 2025 acted as a "limit situation" that suspended the Iranian life-world. This study phenomenologically explores this event through intellectual elites to determine how it became problematized in the absence of credible official narratives and its implications for the social contract. Using a qualitative approach and "Reflexive Thematic Analysis," research analyzed data from 58 elite speeches across 15 specialized sessions of the Iranian Sociological Association. Findings revealed trauma within four dimensions: 1. Epistemological-Political (crisis of authority and "media stuttering"); 2. Economic-Spatial (structural defenselessness of metropolises and "Uberization of survival"); 3. Psycho-Ethical (moral collapse in the "survival tunnel" and gendered trauma); 4. Identity-Prospective (transition from Ummah-ism to civic nationalism). The synthesized layered model demonstrates that trauma originated in infrastructure and penetrated the identity core. This model indicates the birth of "hidden agency" and "chronic questioning." Reconstructing the social contract in post-war Iran will not be achieved through physical reconstruction but by legitimizing narrative plurality and civic nationalism. In this framework, "Iran" is redefined not as an ideological concept, but as a "civic sanctuary" for its citizens. The war served as a final warning, necessitating a return to a pluralistic contract to avoid endless suspension. جنگ دوازده‌روزه؛ لکنت رسانه‌ای؛ موقعیت حِدّی؛ تحلیل مضمون بازتابی؛ قرارداد اجتماعی Twelve-Day War, Media Stuttering, Limit Situation, Reflexive Thematic Analysis, Social Contract 0 0 http://jspi.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1317-2&slc_lang=fa&sid=1 Somayeh Tohidlou سمیه توحیدلو s.tohidlou@ihcs.ac.ir 10031947532846008077 10031947532846008077 Yes Institute for Humanities and Cultural Studies (IHCS) استادیار پژوهشکدۀ مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران