دوره 12، شماره 2 - ( 12-1400 )                   جلد 12 شماره 2 صفحات 238-221 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Lotfi Khachaki T, Akbari H, Kermani M, imani jajarmi H. Constructing the Meaning of Social Exclusion among the Poor in Mashhad. مسائل اجتماعی ایران. 2022; 12 (2) :221-238
URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3330-fa.html
لطفی خاچکی طاهره، اکبری حسین، کرمانی مهدی، ایمانی جاجرمی حسین. برساخت معناییِ طرد اجتماعی در میان افراد کم‌برخوردار شهر مشهد. مسائل اجتماعی ایران. 1400; 12 (2) :238-221

URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3330-fa.html


دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده:   (194 مشاهده)
طرد اجتماعی، به معنای واپس‌زنیِ افراد از جامعه و منابع و فرصت‌های آن استو افراد کم‌برخوردار، ازجمله کسانی هستند که در برابر طرد اجتماعی آسیب‌پذیری بیشتری دارند. بااین‌وجود، پژوهش‌هایی که از نگاه خودِ افراد کم‌برخوردار به پدیدۀ طرد اجتماعی بنگرد، در کشور ما کمتر انجام شده است. پژوهش حاضر با هدف کشف احساسات و تجارب افراد کم‌برخوردار دربارهٔ طرد اجتماعی و شناسایی بیشتر ویژگی‌های طرد و ارتباط آن با فقر صورت پذیرفته است. بدین‌منظور، از روش کیفی و ابزار مصاحبه استفاده شده است؛ مصاحبه‌شوندگان 18 نفر از افراد کم‌برخوردار شهر مشهد بوده‌اند و نمونه‌گیری در این پژوهش، به شیوۀ نمونه‌گیری نظری بوده است. داده‌های حاصل از این مصاحبه‌ها، با بهره‌گیری از تکنیک تحلیل مضمون موردنظر براون و کلارک (2006) بررسی و تجزیه‌وتحلیل شده است. یافته‌های این پژوهش نمایانگر دو گونۀ اصلی طرد اجتماعی است؛ طرد تعاملاتی که شامل طرد از خانواده و خویشان و کاهش تعاملات با افراد برخوردار است و طرد از فرصت‌های اقتصادی- اجتماعی که طرد از منابع مالی (دسترس‌ناپذیری وام و تسهیلات)، طرد از بازار کار (دسترس‌ناپذیری شغلی) و عدم‌حمایت بایسته سازمان‌ها و نهادهای دولتی را در برمی‌گیرد.
متن کامل [PDF 443 kb]   (128 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: مسائل اجتماعی
دریافت: 1399/12/8 | پذیرش: 1400/4/22 | انتشار: 1400/12/10

فهرست منابع
1. ابراهیمی، مهدی (1391) «مرور و معرفی کتاب: طرد اجتماعی: علل و پیامدهای کوتاه‌مدت و بلندمدت»، جامعه‌شناسی ایران، دوره سیزدهم، شماره 3، ص 180-175.
2. اکبری، حسین (1397) «بسترهای اقتصادی آسیب‌ها و جرائم اجتماعی در شهر مشهد». در تحلیل مسائل و آسیب‌های اجتماعی کشور (1397)، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تهران: چاپ دوم.
3. اکبری، حسین (1397) «فقر شهری و توزیع آسیب‌ها و جرائم اجتماعی». مجموعهٔ چکیدهٔ مقالات سومین همایش ملی آسیب‌های اجتماعی ایران، تهران: انجمن جامعه‌شناسی ایران، مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران.
4. ایمانی جاجرمی، حسین و مسعودیان، مهدی (1398) «سکونتگاه‌های جدید و بازتولید نابرابری اجتماعی (تجربه زیسته ساکنان مسکن مهر صدرای شیراز)». مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره 8، شماره 1، ص 222-199.
5. سفیری، خدیجه؛ احیایی، پویان؛ مرکزی، آیدا (1399) «بررسی جامعه‌شناختی احساس طردشدگی زنان در بین خانواده‌های زن سرپرست تحت پوشش اداره بهزیستی شهر مشهد». مطالعات اجتماعی روان‌شناسی زنان، دوره 18، شماره 1، ص 104-65.
6. شرافت، سجاد؛ ازکیا، مصطفی؛ وثوقی، منصور؛ میرزایی، محمد (1397) «فهم تجربه زیسته طرد اجتماعی در بین فقرای روستایی استان ایلام: رویکردی کیفی». پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، سال چهارم، شماره 16، ص 39-1.
7. صادقی، علیرضا (1395) زندگی روزمرهٔ تهی‌دستان شهری. رساله برای دریافت درجه دکتری در رشته جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.
8. غفاری، غلامرضا؛ امیدی، رضا (1389) «چرخش مفهومی و نظری از فقر به سازه مطرودیت اجتماعی». برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 2، شماره 4، ص، 66-35.
9. فرهادی‌خواه، حسین؛ حاتمی نژاد، حسین؛ شاهی، عارف؛ ظفری، مسعود (1396) «تحلیل فضایی فقر شهری در سطح محله‌ها (نمونه‌پژوهی: شهر مشهد)». اقتصاد شهری، دوره 2، توالی 3، ص 36-17.
10. فیروزآبادی، احمد؛ صادقی، علیرضا (1389) «وضعیت طرد اجتماعی زنان فقیر روستایی». بررسی مسائل اجتماعی ایران، سال اول، شماره 1، ص 143-174.
11. گیدنز، آنتونی؛ بردسال، کارل (1386) جامعه‌شناسی. ترجمه حسن چاووشیان. تهران: نشر نی. چاپ اول.
12. محمدپور، احمد (1392) روش تحقیق کیفی ضدروش 2. تهران: جامعه‌شناسان. چاپ دوم.
13. یوسفی، علی؛ ورشویی، سمیه (1390) «نابرابری‌های اجتماعی در فضای شهر مشهد: برآوردی از نابرابری‌های درآمدی و تحصیلی». مطالعات اجتماعی ایران، دوره 4، شماره 4، شماره پیاپی 12، صص 183- 153.
14. Amendah, D. D., Buigut, S., & Mohamed, S. (2014). Coping strategies among urban poor: Evidence from Nairobi, Kenya. PloS one, 9(1), e83428 [DOI:10.1371/journal.pone.0083428]
15. Bradshaw, J (2000). Poverty and social exclusion in Britain. Report. Findings. Joseph Rowntree Foundation, York.
16. Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology, Qualitative Research in Psychology, 3, 77-101. [DOI:10.1191/1478088706qp063oa]
17. Clarke, S. (2002). 10 Sources of subsistence and the survival strategies of urban Russian households. Work, employment and transition: Restructuring livelihoods in post-communism, 15, 193.
18. de Haan, A., & Maxwell, S. (1998). Poverty and social exclusion in North and South, IDS Bulletin 29 (1), 1-19. [DOI:10.1111/j.1759-5436.1998.mp29001001.x]
19. de Haan, A (1997). Social exclusion in policy and research: operationalising the concept, Social Exclusion: An ILO Perspective, Geneva: IlLS
20. Desmond, M. (2012). Disposable ties and the urban poor. American Journal of Sociology, 117(5), 1295-1335. [DOI:10.1086/663574]
21. Edin, K., & Lein, L. (1997). Work, welfare, and single mothers' economic survival strategies. American sociological review, 253-266. [DOI:10.2307/2657303]
22. EUROSTAT (2018). Smarter, greener, more inclusive? Indicators to support the Europe 2020 strategy. Luxembourg, Publications Office of the European :union:.
23. Gallie, D., Paugam, S., & Jacobs, S. (2003). Unemployment, poverty and social isolation: Is there a vicious circle of social exclusion?. European societies, 5(1), 1-32. [DOI:10.1080/1461669032000057668]
24. Jaruwan Daengbuppha, Nigel Hemmington, Keith Wilkes (2006). Using grounded theory to model visitor experiences at heritage sites, Qualitative Market Research: An International Journal, 9(4), 367-388. [DOI:10.1108/13522750610689096]
25. Jenkins, S.P. & Rigg, J.A. (2001). the dynamics of poverty in Britain (Department for Work and Pensions Research Report) No. 157, Corporate Document Services, Leeds, (2001). London: Department for Work and Pensions.
26. Kabeer, N. (2000). Social exclusion, poverty and discrimination towards an analytical framework". IDS bulletin, 31(4), 83-97. [DOI:10.1111/j.1759-5436.2000.mp31004009.x]
27. Narayan, D. (2005). Conceptual framework and methodological challenges. Measuring empowerment, 1, THE WORLD BANK, Washington, DC. [DOI:10.1037/e597202012-002]
28. O'Reilly, C., & Gordon, A. (1995). Survival strategies of poor women in urban Africa: The case of Zambia. Natural Resources Institute. Chatham, UK.
29. Richardson, J., & Vil, C. S. (2015). Putting in work: Black male youth joblessness, violence, crime, and the code of the street. Spectrum: A Journal on Black Men, 3(2), 71-98. [DOI:10.2979/spectrum.3.2.71]
30. Saunders, P., & Tsumori, K. (2002). Poor concepts:'Social exclusion', poverty and the politics of guilt. Policy: A Journal of Public Policy and Ideas, 18(2), 32.
31. Sen, A. (2000). Social exclusion: Concept, application, and scrutiny, Master of Trinity College, Cambridge, and Lamont University Professor Emeritus, Harvard University, Social Development.
32. Virto, L. M., & Eransus, B. P. (2020). Understanding Social Exclusion through Minimum Income Recipients' Living Conditions. Intersections, 6(2), 154-175. [DOI:10.17356/ieejsp.v6i2.614]
33. Waxman, C. I. (1977). The Stigma of Poverty; A Critique of Poverty Theories and Policies, United Kingdom, Pergamon Press.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به دوفصلنامه مسائل اجتماعی ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Journal of Social Problems of Iran

Designed & Developed by : Yektaweb