دوره 11، شماره 2 - ( 8-1399 )                   جلد 11 شماره 2 صفحات 321-354 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

mohamadi J, Hassani K. The emancipative and repressive elements of body-building and body-representation (a study on women in Tehran). Half -Yearly of Social Problems of Iran. 2020; 11 (2) :321-354
URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3301-fa.html
محمدی جمال، حسنی کویستان. سویه‌های رهایی‌بخش و سرکوب‌گرانۀ بدن‌آرایی و بدن‌نمایی (مورد مطالعه: زنان شهر تهران). مسائل اجتماعی ایران. 1399; 11 (2) :321-354

URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3301-fa.html


دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه کردستان
چکیده:   (169 مشاهده)
مسئلۀ محوری این پژوهش بازنمایی اجتماعی بدن است که عمدتاً در قالب دو کنش بدن‌­آرایی و بدن­‌نمایی نمود می­یابد؛ پرسش اصلی این است که این پدیده واجد چه ظرفیت­‌های رهایی­‌بخش و چه سویه­‌های سرکوب­‌گرانه‌­ای است؟ برای پاسخ به این پرسش بر رویکردی مفهومی تکیه شده است که استخوان­‌بندی آن مصرفی­‌شدنِ بدن و برساخت بدن­مندِ «خود» در جامعۀ مصرفیِ معاصر است، امری که مصادیق آن در هر دو ساحتِ مجازی (اینستاگرام، تلگرام، فیس­بوک و غیره) و واقعی (خیابان، مراکز خرید، پارک‌­ها و دیگر فضاهای همگانی) خاصه در میان زنان به‌­وضوح قابل رؤیت است. میدان مطالعۀ پژوهش زنان تهرانی 19 تا 40 است که تجارب زیستۀ آن­ها با استفاده از نظریۀ زمینه‌­ای و تکنیک مصاحبه­ عمیق تفسیر شده است. نتایج گویای آن است با سترون­‌شدنِ مؤلفه­‌های جامعۀ مدنی (انجمن­‌ها، پاتوق­‌ها، شبکه­‌های همیاری، سندیکاها، جنبش­‌ها و حوزۀ عمومی) و سیطرۀ فرهنگ مصرفی، بدن به یگانه سرمایۀ قابل‌­اتکا، تنها منبع لذت و یگانه وسلیۀ برقراری تعامل بدل شده است. داشتن خودپندارۀ ضعیف، پایین­‌بودن سرمایۀ اقتصادی و رواج انگارۀ خیر محدود در میان زنان، در کنار زمینه‌­هایی همچون گم­گشتگی زنان در هزارتوی جامعۀ مصرفی، کاربرد تکنیک‌­های انضباطی مدیریت بدن و مردانه­ بودن فضاها، باعث شده­‌اند که زنان از دستیابی به تثبیت نَفس‌زنانه و نهادینه‌­کردن جایگاه و مطالبات خویش بازمانند و با اتخاذ راهبردهایی واکنشی مثل خودخواهی و دگرگریزی، لذت­‌گرایی افراطی، پنهان­‌کاری و پرخاشگری عملاً به‌­سوی تخریب نَفس و بیگانگی فزاینده از جامعه سوق داده شوند. سوژۀ مؤنثی که سلبریتیزه­ کردن بدن را مناسب­ترین راه به‌­عنوان ابراز وجود در جامعه برگزیده است، با جامعه بیگانه گشته و سلامت روانی و اجتماعی­‌اش دستخوش تهدید می­‌شود. نَفس زنانه در این وضعیتِ انسداد اجتماعی از انجام کنش راهگشا ناتوان و به مصرف­‌کنندۀ تولیداتِ عامه­‌پسندِ فرهنگِ مصرفی بدل شده است. 
متن کامل [PDF 1464 kb]   (87 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: مسائل اجتماعی
دریافت: 1399/9/11 | پذیرش: 1399/10/23 | انتشار: 1399/12/24

فهرست منابع
1. اباذری، یوسف؛ صادقی فسایی، سهیلا و نفیسی، حمیده (1387). احساس ناامنی در تجربل زنانه از زندگی روزمره، زن در توسعه و سیاست، 6 (1)، 75-103.
2. استراوس، انسلم و کربین، جولیت. (1395). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه¬ای. ترجمه ابراهیم افشار، تهران: نشر نی.
3. اسماعیل¬پور، مجید؛ بحرینی¬زاد، منیژه و زارعی، کوروش. (1396). بررسی تأثیر استفاده از تأییدکننده¬هاي مشهور در تبلیغات بر نگرش مصرف¬کنندگان نسبت به تبلیغ، فصلنامه تحقیقات بازاریابی نوین، (1)، 22-1.
4. بلیکی، نورمن. (1397). طراحی پژوهش¬های اجتماعی. ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: نشر نی.
5. ترنر، گرایم. (1399). تولید انبوه سلبریتی: سلبریتی¬سانان، تلویزیون واقع¬نما و چرخش دموتیک. ترجمۀ فردین علیخواه، سایت انسان¬شناسی و فرهنگ.
6. فراستخواه، مقصود. ( 1395). روش تحقیق کیفی در علوم اجتماعی با تأکید بر نظریۀ برپایه. تهران: انتشارات آگاه.
7. Cashmore, E. (2007). Celebrity Culture. The Blackwell Encyclopedia of Sociology. [DOI:10.1002/9781405165518.wbeosc014]
8. Cashmore E and Parker A (2003) One David Beckham? Celebrity, masculinity, and the soccerati, Sociology of Sport Journal 20: 214-31. [DOI:10.1123/ssj.20.3.214]
9. Cockerham, W. C. (Ed.). (2008). The Blackwell companion to medical sociology. John Wiley & Sons.
10. Couldry, N. (2004). Media meta-capital: Extending the range of Bourdieu's field theory. In After bourdieu (pp. 165-189). Springer, Dordrecht. [DOI:10.1007/1-4020-2589-0_8]
11. Deller, R. A. (2016). Star image, celebrity reality television and the fame cycle. Celebrity studies, 7(3), 373-389. [DOI:10.1080/19392397.2015.1133313]
12. Driessens O, Raeymaeckers K, Verstraeten H and Vandenbussche S (2010) Personalization according to politicians: A practice theoretical analysis of mediatization, Communications 35(3): 309-326. [DOI:10.1515/comm.2010.017]
13. Dyer, R. (2004). Heavenly bodies: Film stars and society. Psychology Press.
14. Douglas, M. (1970). Natural symbols: Explorations in cosmology. Routledge.
15. Elliott, A. (2008). Making the Cut. London: Reaktion.
16. Erdogan, B. Z. (1999). Celebrity endorsement: A literature review. Journal of marketing management, 15(4), 291-314. [DOI:10.1362/026725799784870379]
17. Featherstone, M. (2015). Consumer culture. in International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, (ed) by James D. Wright, Elsevier.
18. Foucault, M. (1981). The History of Sexuality: An Introduction. Harmondsworth: penguin.
19. Ghigi, Rossella and Sassatelli, Roberta (2018), "Body projects: fashion, aesthetic modifications and stylized selves", in The SAGe Handbook of Consumer Culture, (eds) by Olga Kravets, Pauline Maclaran, Steven Miles and Alladi Venkatesh, London: SAGE Publications.
20. Hepp, A. (2012). Mediatization and the 'molding force'of the media. Communications, 37(1), 1-28. [DOI:10.1515/commun-2012-0001]
21. Husserl, E. (1917). On the Phenomenology of the Consciousness of Internal Time. New York: Springer.
22. Littler, J. (2007). Celebrity CEOs and the cultural economy of tabloid intimacy. Stardom and celebrity: a reader, 230-43. [DOI:10.4135/9781446269534.n22]
23. Marshall, P. D. (2006). Celebrity and power: Fame in contemporary culture. U of Minnesota Press.
24. Martin, E. (1989). The Woman in the Body: A Cultural Analysis of Reproduction Milton Keynes. Open University Press.
25. Martin, E. (1994). Flexible Bodies: The Role of Immunity in American Culture from the Days of P0ilo to the Age of AIDS. Boston, MA: Beacon Press.
26. Monaghan, L. F. (2002). Embodying gender, work and organization: solidarity, cool loyalties and contested hierarchy in a masculinist occupation. Gender, Work & Organization, 9(5), 504-536. [DOI:10.1111/1468-0432.00173]
27. Nayar, P. K. (2009). Seeing stars: Spectacle, society and celebrity culture. SAGE Publications India.
28. Oakley, A. (1993). Essays on women, medicine and health. Sweet & Maxwell.
29. Rojek, C. (2001). Celebrity and religion. Stardom and celebrity: A reader, 171-80. [DOI:10.4135/9781446269534.n17]
30. Street, J. (2004). Celebrity politicians: Popular culture and political representation. The British journal of politics and international relations, 6(4), 435-452. [DOI:10.1111/j.1467-856X.2004.00149.x]
31. Shilling, C. (1993). The Body and Social Theory. London: Sage.
32. Synnott, A. (1993). The Body Socail: Symbolism, Self and Society. New York: Routledge.
33. Turner, B. (1984). The Body and social Theory. Thousand Oaks, CA: Sage.
34. Turner, B. S. (1992). Regulating Bodies: Essays in Medical Sociology. London: Routledge.
35. Turner, G. (2010). Approaching celebrity studies. Celebrity studies, 1(1), 11-20. [DOI:10.1080/19392390903519024]
36. Turner, G. (2013). Understanding celebrity. Sage. [DOI:10.4135/9781473957855]
37. Turner, G., Bonner, F., & Marshall, P. D. (2000). Fame games: The production of celebrity in Australia. Cambridge University Press.
38. Tyler, I., & Bennett, B. (2010). 'Celebrity chav': Fame, femininity and social class. European journal of cultural studies, 13(3), 375-393. [DOI:10.1177/1367549410363203]
39. Waskul, D. Dennis & Vannini, Phillip (2006), Body/ Embodiment: Symbolic Interaction and the Sociology of the Body, England: Ashgate Publishing.
40. Widholm, A, and Karin B. (2015). "Celebrating with the celebrities: television in public space during two royal weddings." Celebrity Studies 6 (1), 6-22. [DOI:10.1080/19392397.2015.995897]
41. Williams, J. J. (2006). Academostars: name recognition. Na.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به دوفصلنامه مسائل اجتماعی ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Journal of Social Problems of Iran

Designed & Developed by : Yektaweb