دوره 12، شماره 2 - ( 12-1400 )                   جلد 12 شماره 2 صفحات 199-179 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Farahmand M, Falakuddin Z, Ghorbani F. The Crossroads of Conflict and Compromise: Exploration of Mahr Enforcement among Referred Women to Shahrebabak Court. مسائل اجتماعی ایران. 2022; 12 (2) :179-199
URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3225-fa.html
فرهمند مهناز، فلک الدین زهرا، قربانی بن توت فاطمه. دوراهی تعارض و سازش: واکاوی اجرای مهریه در میان زنان مراجعه‌کننده به دادگاه شهربابک. مسائل اجتماعی ایران. 1400; 12 (2) :199-179

URL: http://jspi.khu.ac.ir/article-1-3225-fa.html


دانشیار جامعه‌شناسی، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
چکیده:   (144 مشاهده)
اجرای مهریه، یکی از مشکلات پرشمار خانواده‌های ایرانی است که زندگی زناشویی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و گسترش آسیب‌های اجتماعی را در پی دارد. هدف پژوهش حاضر، واکاوی اجرای مهریه در میان زنان مراجعه‌کننده به دادگاه شهربابک بود که داده‌ها با 26 نفر از آنان از طریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شد و با روش نظریۀ زمینه‌ای مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که زنان از مهریه دو برداشت متفاوت دارند؛ برخی از مهریه به‌عنوان اتمامِ‌حجت استفاده می‌کنند تا مردان را به زندگی زناشویی برگردانند و مانع جدایی شوند. برخی نیز با مهریه مردان را تحت‌فشار قرار می‌دهند تا طلاق بگیرند یا به‌جای دریافت مهریه حضانت فرزندان از آنِ خود کنند. بسترهایی مانند پشتوانۀ اقتصادی به‌مثابۀ ترس از آینده و روابط نامناسب در جامعه، زمینه را برای گرفتن مهریه فراهم می‌کنند و عواملی مانند باورهای عامیانه، حق مشروع و فضای تنش‌زا، باعث به‌اجراگذاشتنِ مهریه در زندگی زناشویی می‌شوندپدیدۀ برساخت‌شدۀ پژوهش، «رهایی عامدانه و بازگشت عامدانه» است که برجسته‌ترین وجه ادراکی مصاحبه‌شوندگان به شمار می‌رود و گونه‌ای کشمکش دائمی را در آن‌ها ایجاد کرده است. پیشنهاد پایانی پژوهش، شکل‌گیری گفتمان کنش ارتباطی صحیح توسط خانواده‌ها و نهادهای اجتماعی و فرهنگی جامعه ازجمله مراکز مشاوره، آموزش‌وپرورش و رسانه‌ها و ... در جامعه است.
 
 
متن کامل [PDF 463 kb]   (57 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: زنان
دریافت: 1399/4/27 | پذیرش: 1400/8/29 | انتشار: 1400/12/10

فهرست منابع
1. استراس، آنسلم و کوربین، جولیت‌ام. (2011). اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی، رویه‌ها و شیوه‌ها. ترجمه بیوک محمدی (1390). تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
2. توسلی، افسانه؛ فولادی، لیلا و امان‌اللهی، مینا (1393). بررسی جامعه‌شناختی نگرش به مهریه در میان دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی. مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، سال 12، شماره 4، 43-68.
3. سیدمیرزایی، سیدمحمد؛ رئوف، احمد (1388). بررسی ابعاد اجتماعی و جمعیتی وضعیت مهریه در ایران (مطالعه موردی: شهر تهران). مجله جامعه‌شناسی معاصر، سال اول، شماره 3، 146-178.
4. سفیری، خدیجه؛ دادهیر، ابوعلی و اردکانی، طالبی (1388). برساخت اجتماعی و فرهنگی مسئلۀ اجرای مهریه در ایران: مطالعه‌ای کیفی؛ انگیزه‌های زنان شیرازی از به اجرا گذاردن مهریه‌های خود. فصلنامه علوم اجتماعی، دوره 16، شماره 44، 89-121.
5. قلی‌زاده، آذر؛ غفاریان، سحر (1390). آسیب‌شناسی مهریه و عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر آن. فصلنامه علمی پژوهشی جامعه‌شناسی زنان، سال 2، شماره 1، 121-140.
6. کاتوزیان، ناصر (1384). عقود معین. تهران: انتشارات اسلامیه.
7. مقدس، علی‌اصغر؛ اسلام، علی‌رضا (1385). کاوشی در نظریه انتخاب عقلانی با تأکید بر آراء مایکل هکتر. مجله علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، سال 3، شماره 1، 175-211.
8. موسوی، فاطمه. (1391). نقش عملکرد خانواده در پیش‌بینی نگرش‌های صمیمانه و توافق زوجین در خانواده‌های شهر قزوین. مشاوره روان‌درمانی خانواده، سال 3، شماره 3: 401-418
9. موحد، مجید؛ عزیزی، طاهره (1390). مطالعه رابطه رضایت‌مندی جنسی زنان و تعارضات میان همسران. زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، دوره 9، شماره 2: 171-194
10. هواخواه وطن‌خانکندی، منصور. (1394). بررسی مهریه‌های نامعقول و تأثیر آن بر روابط زوجین با نگرشی بر رویه دادگاه‌های ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمی.
11. Anderson, S. (2007). The economics of dowry and brideprice. Journal of Economic Perspectives, 21(4), 151-174. https://DOI: 10.1257/jep.21.4.151 [DOI:10.1257/jep.21.4.151]
12. Amato, P. R., & Previti, D. (2003). People's reasons for divorcing: Gender, social class, the life course, and adjustment. Journal of family issues, 24(5), 602-626. [DOI:10.1177/0192513X03254507]
13. Doherty, W. H. (2015). How common is divorce and what are the reasons. Should I keep trying to work it out, 41-63.
14. Giddens, A. (2003). Runaway world: How globalization is reshaping our lives. Taylor & Francis.
15. Hansson, M., & Ahlborg, T. (2016). Factors contributing to separation/divorce in parents of small children in Sweden. Nordic Psychology, 68(1), 40-57. [DOI:10.1080/19012276.2015.1071201]
17. Palkar, V. (2003). Failing gender justice in anti-dowry law. South Asia Research, 23(2), 181-200. [DOI:10.1177/0262728003232005]
19. Young, K. A., & Hassan, S. (2018). An assessment of the prevalence, perceived significance, and response to dowry solicitation and domestic violence in Bangladesh. Journal of interpersonal violence, 33(19), 2968-3000. [DOI:10.1177/0886260516633217]
20. https://DOI: 10.1177/0886260516633217 [DOI:10.1177/0886260516633217]
21. https://www.yjc.ir/fa/news/

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به دوفصلنامه مسائل اجتماعی ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Journal of Social Problems of Iran

Designed & Developed by : Yektaweb