Social Problems of Iran

other تبیین رابطهٔ هویت مذهبی و موقعیت اجتماعی با احساس طرد اجتماعی در بین دو گروه دانشجویان شیعه و سنّی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشکده‌های علوم اجتماعی دانشگاه‌های تهران) Religious identity and social status: feeling of social exclusion among Shia and Sunni students (Case study: students of social science of Tehran universities) سیاست‌گذاری و رفاه اجتماعی Social policy & welfare پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;">به‌رغم این‌که نابرابری، فاصله و طردشدگی اجتماعی در جوامع وجود داشته است، نمی‌توان از تأمل در چرایی، چگونگی و پیامدهای آن برای گروه‌های مختلف و نظام‌های اجتماعیِ دارای تنوع و تکثر امروز، چشم‌پوشی کرد. وضعیت پیچیده و آسیب‌زای طرد اجتماعی زمانی اتفاق می‌افتد که افراد یا گروه‌ها، نمی‌توانند در فعالیت‌های معمولِ جامعه، خواه ازنظر اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و یا به خاطر جدایی مکانی به‌طورکامل مشارکت کنند. پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطهٔ هویت مذهبی و احساس طرد اجتماعی با در نظر گرفتن متغیر واسط موقعیت اجتماعی در میان دو گروه دانشجویان شیعه و سنّی و بهره‌گیری از سه رویکرد نظری همبستگی، تخصصی‌سازی و انحصاری و نیز نظریه‌های دورکیم، مارکس، وبر، گیدنز، جیبرون، بوردیو و زیبرا انجام شده است. نمونۀ آماری شامل ۲۶۹ نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشکده‌های علوم اجتماعی سه دانشگاه علامه طباطبایی، تهران و شهید بهشتی بوده است. مطابق نتایج تحلیل‌های دومتغیری، بین میزان هویت مذهبی با احساس طرد اجتماعی رابطهٔ مستقیم و بین موقعیت اجتماعی و احساس طرد اجتماعی رابطهٔ معکوس وجود دارد. تحلیل رگرسیون چندمتغیره بیانگر آن است که متغیرهای واردشده به معادله توانسته‌اند بیش از یک سوم از واریانس احساس طرد اجتماعی در بین دانشجویان را تبیین کنند. نتایج تحلیل مسیر نیز حاکی از آن است که متغیرهای هویت مذهبی و قومیت رابطهٔ مستقیم و متغیر موقعیت اجتماعی رابطهٔ معکوسی با احساس طرد اجتماعی دارند.</div> <pre style="text-align:justify"> Although it can be argued that inequality, distance, and social exclusion have always existed in societies, one cannot ignore reflecting on why, how, and the consequences for the various groups and social systems that are so diverse today. The aim of this study is to explain the relationship between religious identity and the feeling of social exclusion by considering the mediating variable of social status among two groups of Shiite and Sunni students. The statistical sample includes 269 graduate students of the faculties of social sciences of the three universities of Allameh Tabatabai, Tehran and Beheshti, which was determined through the sampling table of Dovas with an error of 0.6. According to the results of two-variable analysis, there is a direct relationship between the level of religious identity and the feeling of social exclusion and an inverse relationship between social status and the feeling of social exclusion. Multivariate regression analysis indicates that the variables included in the equation were able to explain 39% of the variance of the changes related to the dependent variable. The results of path analysis also indicate that the variables of religious identity and ethnicity are directly related and the variables of social status are inversely related to the feeling of social exclusion.</pre> هویت قومی, هویت مذهبی, موقعیت اجتماعی, احساس طرد اجتماعی, شیعه, سنی. Religious Identity, Social Exclusion, Social status, Students, Shiite, Sunni. 237 260 http://jspi.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2642-2&slc_lang=other&sid=1 Mahnaz Karami مهناز کرمی mhnz67@gmail.com 10031947532846006261 10031947532846006261 Yes PHD student of Sociology, Alzahra university, Tehran, Iran دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی، دانشگاه الزهرا Maryam Ghazinejad مریم قاضی‌نژاد Maghazinejad@yahoo.com 10031947532846006262 10031947532846006262 No Associate Professor of Sociology, Alzahra university, Tehran, Iran دانشیار جامعه‌شناسی و عضو هیئت‌علمی دانشگاه الزهرا Mansoure Azam Azadeh منصوره اعظم آزاده maazadeh@gmail.com 10031947532846006263 10031947532846006263 No Associate Professor of Sociology, Alzahra university, Tehran, Iran دانشیار جامعه‌شناسی و عضو هیئت‌علمی دانشگاه الزهرا