other بازسازی فرهنگ و جامعه در ایران پساانقلاب؛ نگاهی به تجربهٔ میدان فوتبال در دههٔ 60 پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یکی از آرمان‌های انقلاب، تغییر بنیادین در مناسبات حاکم بر نظام اجتماعی و فرهنگی بود. این خواستِ تغییر در همۀ میدان‌های اجتماعی در ایرانِ پساانقلاب دنبال شد. این تحقیق به میانجی مطالعۀ موردی میدان فوتبال در دهۀ نخست پس از انقلاب، می‌کوشد تجربۀ &nbsp;بازسازی فرهنگ و جامعه در ایران پساانقلابی را بازخوانی کند. &laquo;فوتبال&raquo; به سبب محبوبیت گسترده و توده‌ای، می‌تواند نمونۀ &nbsp;مناسبی برای تحلیل این موضوع باشد. پرسش این است که نظام انقلابی چگونه با میدان فوتبال مواجه شد و چه ایده‌ها/ الگوها/ پرکتیس‌هایی را در میدان فوتبال به کار بست؟</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تحلیل گستردۀ &nbsp;متون و اسناد نشان می‌دهد که ایدۀ ورزش اسلامی یا ورزش انقلابی -تا حدی همچون عرصه‌های دیگری مانند سینما و تئاتر و دانشگاه- هرگز از پردۀ ابهام بیرون نیامد. درعین‌حال، محبوبیت گستردۀ &nbsp;فوتبال و برخی رفتارها و شعارهای تماشاگران که با هنجارهای سیاسی حاکم هم‌نوا نبود، در بحبوحۀ تنش‌های پساانقلاب و جنگ، فوتبال را به رقیبی برای ارزش‌های رسمی بدل کرد. مهم‌ترین غایتی که مسئولان در ورزش و خاصه فوتبال دنبال می‌کردند؛ یعنی تولید سوبژکتیویتۀ نوین در غیاب خط‌مشی مشخص و فقدان یک الگوی کلان تغییر اجتماعی به جایی نرسید</span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">. </span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به‌این‌ترتیب، از نیمه‌های دهۀ 60 و هم‌زمان با افول رادیکالیسم در جامعه و سیاست ایران، مدیران ارشد کشور بر ورزش قهرمانی صحّه گذاشتند و عملاً فوتبال ایران به‌تدریج گام در همان مسیر معمول ورزش جهانی گذاشت. این پژوهش </span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نشان می‌دهد چگونه سیاست‌گذاران در فرایند برپاکردن آپاراتوس‌های دولت در دهۀ &nbsp;60، به نحوی از آرمان‌های مبهم نخستین عقب نشستند و این زمینه‌ساز سیر تحولی بود که به</span></span><span dir="LTR" style="font-size:13.0pt">‌</span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تدریج در دهۀ &nbsp;70 در فرهنگ و جامعۀ &nbsp;ایران پیش رفت.</span></span></span></span></span></span></span></div> <br> &nbsp; <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The Iranian revolution of 1979 sought to reshape social and cultural relations in the country. The newly-established regime launched a comprehensive campaign to effect transformation in all social fields. The present study draws on a case study of football in the first decade after the 1979 revolution to revisit the reconstruction of culture and society in post-revolutionary Iran. Thanks to its vast popularity and mass appeal, football offers an excellent case to analyze this subject. A thorough analysis of the relevant texts and documents demonstrates that the concept of Islamic or revolutionary sports continues to suffer from ambiguity. Amid post-revolutionary tensions and the ongoing war, the widespread appeal of football and the some spectators&#39; actions and chants that went against the established political norms made football brought football into conflict with the values promulgated by the state. The primary objective pursued by the authorities in sports and particularly football was creating a new subjectivity. However, this goal never materialized due to a lack of a clear policy line and a blueprint for triggering extensive social change. As a result, starting in the mid-1980s, with radicalism on the decline in Iranian society and politics, the key decision-makers endorsed</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Competitive sports and somehow</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> the idea of professionalism in sport. In this way, Iranian football gradually entered the typical trajectory of sports worldwide. This study shows how the Iranian policymakers somehow retreated from the vague ideals of the early revolutionary period while establishing the state apparatus, setting the stage for the gradual social and cultural shifts that occurred in the 1990s Iran.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> ایران پساانقلابی, بازسازی فرهنگ و جامعه, سیاست اجتماعی فوتبال, تولید سوبژکتیویتۀ نوین. post-revolutionary Iran, Reconstructing Culture and Society, Social Policy of Football, creating a new subjectivity. 123 148 http://jspi.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2820-2&slc_lang=other&sid=1 Mohammad Roozkhosh محمد روزخوش m_roozkhosh@yahoo.com 10031947532846004345 10031947532846004345 Yes Assistant Professor of Sociology, Research Center For Culture, Art And Communications استادیار جامعه شناسی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات