Social Problems of Iran

fa فراز و فرود اعتماد در ایران طی نیم‌قرن اخیر: نگاهی به روندها، علل و پیامدها The ups and downs of trust in Iran during the last half century: A look at trends, causes, and consequences پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;">داده‌های اجتماعی موجود برای چند دهۀ اخیر، حاکی از آن است که جامعۀ ایران دچار یک بحران اعتماد فراگیر و عمیق شده است. توزیع میزان اعتماد عمومی در کشورهای مختلف جهان بر اساس داده‌های پیمایش جهانی ارزش‌ها، نشان می‌دهد که ایران با سطح اعتمادی در حدود ۱۵ درصد جزو کشورهای «کم-اعتماد» جهان است؛ درحالی‌که در جوامعی نظیر کشورهای اسکاندیناوی، هلند و چین این میزان بالاتر از ۶۰ درصد و در کشورهای دیگری نظیر استرالیا، کانادا، سوئیس، آفریقای جنوبی و ویتنام بین ۴۰ تا ۶۰ درصد است. در مقابل، کشورهای کم‌اعتمادی هم وجود دارند که میزان اعتماد در آن‌ها زیر ۱۰ درصد است (که عمدتاً شامل کشورهایی آفریقایی و نیز یوگسلاوی سابق می‌شوند که نوعی جنگ داخلی و نسل‌کشی را تجربه کرده‌اند و یا مناطقی در آمریکای لاتین که تحت کنترل کارتل‌های مواد مخدر هستند). در این مقاله، تغییرات اعتماد در سه سطح- اعتماد عمومی، اعتماد سیاسی و اعتماد نهادی (یا اعتماد به گروه‌های شغلی) - بررسی شده‌اند. داده‌ها نشان می‌دهند به‌رغم وجود روندها و نیروهای اعتمادزا، میزان اعتماد در تمامی این سطوح روند نزولی داشته‌اند و جامعۀ ایران با یک بحران بی‌اعتمادی فراگیر دست‌به‌گریبان است. چیزی که بر اهمیت این موضوع می‌افزاید آن است که شاخص میزان اعتماد اجتماعی، همبستگی مستقیمی با بسیاری از شاخص‌های دیگر حیات اجتماعی دارد که نشان‌دهندۀ یک جامعۀ سالم، کارا و امیدوارند. پیامد این وضعیت را بر اساس دو مدل مورد بررسی قرار داده‌ایم؛ در یک مدل سه‌وجهی (جامعه، دولت و بازار)، این فرضیه را طرح کرده‌ایم که با ضعیف شدن ضلع جامعه دو نیروی زور و پول به‌عنوان نماد دو ضلع دولت و بازار فضای اجتماعی را پر می‌کنند. این تغییرات هم در سطح سیستمیک (برای مثال ظهور و رشد شرکت‌های خصولتی) و هم در سطح نظام شخصیت بروز خواهد کرد. جنبه‌ای دیگر از تحولات جامعۀ ایران را بر اساس ماتریسی متشکل از اعتماد سیاسی و اعتماد عمومی توضیح داده‌ایم. در نظر گرفتن دو سطح بالا و پایین برای هریک از این دو نوع اعتماد در این ماتریس، منجر به ایجاد چهار ترکیب عمده می‌شود و داده‌های تجربی پیش‌گفته جامعۀ ایران را در ترکیبی قرار می‌دهد که محتمل‌ترین وضعیت‌های پیش روی آن بحران و آشوب است. این‌همه گویای آن است که با مشکلی عمیق، جدی و نگران‌کننده مواجه هستیم که نیاز به پاسخی جامع و اندیشیده دارد و همین امر مواجهۀ علمی، تجربی و دقیق با این پدیده را ضروری می‌سازد. این مقاله گامی در آن جهت است.</div> <div aria-label="شکستن صفحه" class="cke_pagebreak" contenteditable="false" data-cke-display-name="pagebreak" data-cke-pagebreak="1" style="page-break-after:always" title="شکستن صفحه"></div> <div style="text-align: justify;">The existing data for the past few decades indicate that the Iranian society is struggling with a widespread crisis of trust. The global distribution of trust based on WVS data shows Iran among the low-trust countries (with 15% of population trusting others), while other societies such as Scandinavian countries, the Netherlands, and China have reported trust levels above 60%, others such as Australia, Canada, Switzerland, South Africa, and Vietnam are between 40 and 60%, and scores of less than 10% have been reported for low-trusting countries such as some African countries and the new states formed out of the former Yugoslavia that have either experienced a civil war, genocide, or are run by drug cartels. In this article, we have studied the changes in the level of trust in three areas – general trust, political trust, and institutional trust. The empirical data show a decline in all these three areas. What adds to the seriousness of this declining trust is the close association between trust and other indicators of societal well-being. We have discussed the implications of this situation by placing the empirical findings in two conceptual frameworks. In one framework -- in which the society is understood as a triangle of state, market, and community – the decline of trust is taken as a sign of the decline of community and, consequently, the rise of the power of state and market. This is reflected at both institutional and individual levels, as evident in the rise of ‘governmental-public-sector’ and ‘selfish individualism’. In the second framework, the findings are situated in a 2X2 matrix of high/low social/political trust. Of the four possible combinations in this matrix, the situation in Iran seems to be corresponding with a low/low combination on both dimensions, the most likely outcomes of which are crisis and chaos/disintegration. Altogether, the data indicate that Iran is facing a deep, serious, and worrisome crisis of trust -- a situation that requires a thorough and well-thought response based on a scientifically robust, precise, and empirical account of the current situation. This article is a step in that direction.</div>   اعتماد اجتماعی, سرمایۀ اجتماعی, افول اجتماع. 181 208 http://jspi.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2836-2&slc_lang=fa&sid=1 Abdolmohammad Kazemipour عبدالمحمد کاظمی akazemipur@ucalgary.ca 10031947532846004169 10031947532846004169 No Professor of Sociology, University of Calgary, Canada استاد جامعه‌شناسی دانشگاه کالگری کانادا Mohsen Goodarzi محسن گودرزی mgoodarzi@gmail.com 10031947532846004170 10031947532846004170 Yes PhD in Sociology and Social Researcher دکترای جامعه شناسی و پژوهشگر اجتماعی