Social Problems of Iran

fa تحلیل اجتماعی و جمعیت‌شناختی نگرش دینی در ایران Socio-Demographic Analysis of Religious Attitude in Iran جامعه‌شناسی دین Sociology of religion پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;">تحقیق حاضر بر این هدف اصلی متمرکز‌‌‌‌ است تا برخی از مهمترین الگوها و تعیین‌کننده‌‌های مرتبط با نگرش دینی را بررسی و شنا‌سایی کند. چهارچوب نظری این تحقیق براساس نظریه‌های جامعه‌پذیری دینی، نوگرایی، تغییرات بنیادین در نظام ارزش‌های جامعه است که برپایه رویکرد فرهنگی، اجتماعی و جمعیت‌شناختی به بررسی و تبیین تحولات و تغییرات جوامع معاصر در حوزه‌های مرتبط با دین و نگرش‌‌های دینی می‌پردازند. تحلیل‌‌های این مقاله مبتنی بر داده‌های پژوهشی پیمایشی است که جمعیت نمونه آن را 4267 نفراز مردان و زنان 15 ساله و بالاتر تشکیل داده‌‌اند که در نقاط شهری و روستایی شهرستان‌های منتخب ایران ساکن هستند. مطابق تحلیل‌های مقدماتی مبتنی برشاخص‌‌‌‌‌های چهارگانه نگرش دینی در این تحقیق، گرچه سطح دین‌داری جمعیت نمونه تحقیق بالا و زیاد است، اما تحلیل‌های تفصیلی نشان داد که الگوهای کلی نگرش دینی به‌طور قابل ملاحظه‌ای متأثر از متغیرهای جمعیت‌شناختی نظیر سن، جنس، محل سکونت، وضعیت تأهل و تحصیلات است به‌طوری‌که روستائیان بیش از شهرنشینان، متأهلان بیش از مجردان، بزرگسالان و سالمندان بیش از نوجوانان و جوانان، کم‌سوادان و بی‌سوادان بیش از افراد با تحصیلات عالی، دارای نگرش دینی قوی‌تر و شدیدتری هستند.همچنین شاخص‌های مرتبط با گرایش افراد نسبت به نقش‌های جنسیتی دارای تأثیرات معنی‌داری بر نگرش دینی آنان است. در‌مجموع، نتایج تحقیق حاضر را می‌توان درچهارچوب نظریه‌های نوگرایی و تغییرات بنیادین در نظام ارزش‌های جامعه تبیین کرد بدین‌معنا که نگرش دینی به‌طور معنی‌داری متأثر ازشاخص‌های نوگرایانه و غیرسنتی است.</div> <div style="text-align: justify;">The present study primarily aims to examine and identify the major patterns and determinants associated with religious attitude from a socio-demographic perspective. Theoretically, it is based on religious socialization theory, modernism and fundamental changes in social values theories that explain socio-cultural changes of the contemporary societies including the changes in religious attitude. The results of this article is based on a survey conducted in rural and urban areas of Ahvaz, Babolsar, Bojnord, Esfarayen, Gonbad-e-Kavos, Hamadan, Kamyaran, Khoramabad, Mahmoudabad, and Saghez. The survey includes 4267 males and females aged 15 years old and over. According to the preliminary results of this analysis, a sizeable proportion of people hold a relatively high level of religiosity. However, more detailed analyses indicate that religious attitude is significantly affected by a wide range of determinants. It includes such demographic determinants as age, gender, urban-rural areas of residence, marital status, education as well as attitudes towards gender roles. In sum, the key results of this analysis tend to sit well with the theory of modernization and changing values, suggesting that religious attitude is substantially associated with modern and liberal perspectives: the stronger the latter, the weaker the former.</div> نگرش دینی, جامعه‌پذیری, بمباران ایدئولوژیکی, مدرنیسم. Religious attitude, Socialization, Ideological bombardment, Modernism. 171 194 http://jspi.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1057-2&slc_lang=fa&sid=1 Yaghoob Foroutan یعقوب فروتن y_foroutan@yahoo.com 10031947532846003146 10031947532846003146 Yes Associate Professor, Mazandaran University دانشیار جمعیت‌شناسی دانشگاه مازندران Mina Ershadian مینا ارشادیان ershadianmina@gmail.com 10031947532846003147 10031947532846003147 No MA Sociology, Mazandaran University کارشناس ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه مازندران