fa مطالعه تأثیر اندازۀ دولت بر شاخص توسعۀ انسانی در طی سه دهۀ پس از انقلاب (1357-1387) پژوهشی اصیل Original Research <p dir="RTL">این مقاله به مطالعه تأثیر اندازه دولت بر شاخص توسعه انسانی در طی سه دهه گذشته در ایران می&rlm; پردازد. ازآنجاکه طی این سه دهه هزینه‌های دولت به موازات شاخص توسعه انسانی روند افزایشی داشته است، این تصور به&shy; وجود آمده که ماهیت رفاهی دولت رو به گسترش بوده است. با وجود این، نتایج الگو‌های اقتصادسنجی نشان می‌دهد که هرچند افزایش هزینه‌های سرمایه‌ای (عمرانی) بر شاخص توسعه انسانی تأثیر مثبت داشته، رشد هزینه‌های مصرفی (جاری) نه&shy; تنها دارای تأثیر مطلوبی نبوده، بلکه در طی زمان اثر منفی آن بر این شاخص گذاشته است. به&shy; علاوه، نتایج تحلیل داده&rlm; ها نشان داد که دولت‌ در ایران از الگوهای بودجه پیشنهادی سازمان ملل تبعیت نمی‌کند و ادعای دولت درباب توسعه و ارتقای کیفیت زندگی در حد شعار بوده ‌‌است. همچنین تحقیق آشکار ساخت که عوامل دیگری چون رشد جمعیت نیز بر سیر صعودی شاخص توسعه انسانی مؤثر بوده است.</p> <p dir="RTL"></p> <p>This paper aims to study the effect of the government size on human development index over the last three decades in post-revolutionary Iran. Since during these decades the government expenditures have inclined to increase, there has often been a notion among some scholars that the welfare nature of the government has intensified. This has seemingly enforced the idea that the increase of the government disbursements has resulted in the enhancement of human development index in Iran. Nevertheless, the findings of this study, based on econometric models, indicate that despite the fact that the increase of capital expenditures has had a positive effect on the country&rsquo;s human development index, from the point of view of growth in consuming (current) expenditures, not only it has had no positive or reasonable effect but has had negative effect on the index. In addition, findings indicated that governments in Iran do not follow from the budget models recommended by UN and the government claim pertaining the improvement of people&rsquo;s quality of life has only been a slogan. Furthermore, the study concludes that other factors like the growth of population has affected the increasing trends of the human development index that should be taken into account in the analysis.</p> توسعه انسانی, اندازه دولت, هزینه­ های دولت, الگو‌های اقتصادسنجی. HDI, Government Size, Government Expenditures, Econometric Models. 101 123 http://jspi.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1171-6&slc_lang=fa&sid=1 Ali Shakoori علی شکوری shakoori@ut.ac.ir 10031947532846004404 10031947532846004404 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Zahra Taqizade Asl زهرا تقی زاده اصل taqizadezahra@yahoo.com 10031947532846004405 10031947532846004405 No University of Tehran دانشگاه تهران