مسائل اجتماعی ایران
نویسندگان گرامی، با توجه به انتقال به سامانۀ جدید نشریات، لازم است برای ورود به سامانه نسبت به دریافت رمز عبور اقدام نمایید. لطفاً با مراجعه به منوی ورود به سامانه و انتخاب گزینۀ «فراموشی رمز عبور» (Forgot Password)، اقدام به تنظیم مجدد رمز خود کنید.

گره‌گاه‌هایی برای پیوند مسائل اجتماعی ایران و خاورمیانه؛ معرفی و نقد کتاب «تبار خیزش: مسائل سرمایه‌داری معاصر در خاورمیانه»

نویسنده

هادی سلیمانی قره‌گل

دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه خوارزمی

چکیده
سنت بررسی مسائل اجتماعی ایران در عمل شاهد غلبه و تفوق نسبی رویکرد آسیب‌شناسی در آن است، به نحوی که مواجهه با مقولۀ مسئلۀ اجتماعی عملاً اذهان را به سیاهه‌ای تکراری، خنثی و عمدتاً سطحی از آسیب‌هایی چون اعتیاد، حاشیه‌نشینی، فقر، طلاق، بیکاری، خشونت و ... هدایت می‌کند که در آن توصیف‌ها یا تحلیل‌ها نمی‌توانند از سطح امور فراتر بروند، تا فهمی رادیکال از مسائل ارائه کنند و از حیث راه‌حل موضعی هنجاری و آلترناتیو داشته باشند. این امر حداقل به لحاظ روش‌شناختی مولود غلبۀ نوع خاصی از تعریف مسئلۀ اجتماعی است که صرفاً دامنۀ پژوهش را به نقض هنجارها و ارزش‌های گروه‌های مهم جامعه محدود می‌کند و از مواجهه با نهادهای اجتماعی و صورتبندی حاکم بر خود جامعه به عنوان منبع مسائل ناتوان است. در حال حاضر یکی از نگرانی‌های مهم در رابطه با جریان بررسی مسائل اجتماعی ایران، جاماندگی آن از درک و همراهی با پویایی‌های نوین جامعه است. تحولات سال‌های اخیر در ایران و بروز شوک‌های جمعی قدرتمند در آن، بضاعت مفهومی و تحلیلی سنت غالب جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی را با چالش مواجه کرده است که نباید به راحتی از آن صرف‌نظر کرد.

کتاب «تبار خیزش: مسائل سرمایه‌داری معاصر در خاورمیانه» که در سنت انتقادی بررسی مسائل اجتماعی طبقه‌بندی می‌شود، تقریری است مبتنی بر رویکرد اقتصاد سیاسی از روندهای اجتماعی و تحولات تاریخی منجر به شکل‌گیری اعتراضات موسوم به بهار عربی در جوامع خاورمیانه. برای جامعه ایران که از حیث مصادیق، رویدادها و روندها در معرض بیم‌ها و امیدهای مشابهی با همسایگان خاورمیانه‌ای خود قرار دارد، مواجهه و روبرو شدن انتقادی با چنین کتاب‌هایی می‌تواند دریچه‌های جدیدی به روی نحوۀ فهم مسائل اجتماعی در آن بگشاید که هم‌زمان ماهیتی سیاسی، تاریخی و ژئوپولتیک داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

نقد کتاب
تبار خیزش

عنوان مقاله English

Book Review: Nodes for linking social issues in Iran and the Middle East Introducing and Critique of "The Descent of the Rise: Contemporary Capitalist Issues in the Middle East"

نویسنده English

Hadi Soleimani Gharagol
PhD student of Sociology: Social Problems of Iran, Kharazmi University

کلیدواژه‌ها English

Book Review
The Descent of the Rise
هنیه، آدام (1399) ترجمه لادن احمدیان هروی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
هنیه، آدام (1399) ترجمه لادن احمدیان هروی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 18 خرداد 1405