دوره 17، شماره 1 - ( 2-1405 )                   جلد 17 شماره 1 صفحات 288-247 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


1- استادیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران ، rmoradi@yu.ac.ir
2- گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
چکیده:   (365 مشاهده)
این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریۀ داده‌بنیاد، به مطالعۀ تجربه زیستۀ نویسندگان شبح در ساختار آموزش عالی ایران پرداخته است. مشارکت‌کنندگان، ۱۲ نفر از نویسندگان شبحِ فعال در حوزۀ تولید متون علمی بودند که در شرایطی خاص فردی و نهادی به کنشگری در بازار غیررسمی نوشتار علمی روی آورده‌اند. یافته‌ها در قالب پنج مقولۀ اصلی تحلیل شدند؛ شرایط علّی (مانند معیوب‌بودن بازار نشر و نابرابری فرصت‌های شغلی)، زمینه‌های پنهان تولید دانش، عوامل مداخله‌گر ساختاری و اقتصادی، راهبردهای کنشگران (مانند تعامل با سفارش‌دهنده، پنهان‌سازی هویت و مقاومت یا تطبیق) و پیامدها (به‌ویژه تجربۀ طرد نمادین و بحران هویت علمی). بازتولید و تحول موقعیت نویسندۀ شبح در ساختار علمی ایران به‌عنوان مقولۀ هسته این پژوهش انتخاب شد. بر اساس این تحقیق، نویسندگان شبح، علی‌رغم برخورداری از سرمایۀ فرهنگی، به دلیل فقدان سرمایۀ نمادین، در موقعیتی مرزی و پُرتنش زیست می‌کنند. این مطالعه، با استفاده از نظریه‌های بوردیو و مارکس، نویسندگی شبح را همچون شکلی از کار فکری نامرئی، کالایی‌شدن دانش و بی‌عدالتی ساختاری در دانشگاه تحلیل کرده است. در پایان، بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های ارزیابی علمی و به‌رسمیت‌شناسی این لایۀ پنهان از تولید دانش تأکید شده است.
متن کامل [PDF 953 kb]   (78 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: مسائل اجتماعی
دریافت: 1404/10/6 | پذیرش: 1405/1/25 | انتشار: 1405/2/28

فهرست منابع
1. بوردیو، پی‌یر (1402)، تمایز؛ نقد اجتماعی قضاوت‌های ذهنی، ترجمه حسن پاوشیان، تهران: نشر ثالث.
2. کلاته ساداتی، احمد، صادقیه، سارا و باقری لنکرانی، کامران (1403)، مطالعه‌ای کیفی بر موضوع «عدالت» در آموزش پزشکی در ایران، جامعه شناسی کاربردی، سال ۳۵، شماره ۱ (پیاپی ۹۳)، صص 31-52.
3. گلستانی، مجتبی (1396)، بازخوانی نظریه میشل فوکو درباره مرگ و کارکرد مولف و نسبت آن با سرقت ادبی، فصلنامه کیمیای هنر، جلد 6، شماره 23، صص 57-68.
4. کاظمی، عباس (1394)، پرولتاریای دانشگاهی جدید، اندیشه پویا، شمارۀ 56 ،آذر و دی‌ماه.
5. کاظمی، عباس (1395)، پرولتاریای دانشگاهی در ایران«، مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 10 مرداد 1395 .130333/news/fa/ir.org.cgie://h
6. جمشیدیها، غلامرضا و پرستش، شهرام (1386)، دیالکتیک منش و میدان در نظریه عمل پی‌یر بوردیو، نامه علوم اجتماعی، شماره 30، صص 1-32.
7. محمدی فردین، خالق پناه کمال، نوغانی دخت بهمنی، محسن و کرمانی، مهدی (1398)، تکوین تکثر تمایز در میدان، عادت واره و سرمایه: صورتبندی نظریه توسعه از دیدگاه بوردیو، توسعه اجتماعی، دوره 13، شماره 4، صص 55-90.
8. طاهری، خ.، رضایی، س.، و معینی، م. (۱۳۹۸). مطالعه‌ای جامعه‌شناختی درباره بازار پایان‌نامه‌نویسی در ایران. پژوهش‌نامه آموزش عالی، ۱۰(۴)، ۱۱۵–۱۴۰.
9. علی‌نیا، م.، و شریفی، ن. (۱۴۰۰). نگاهی مردم‌نگارانه به تجربه پایان‌نامه‌نویسان در تهران: بازاری‌شدن دانش و حذف نمادین نویسنده. مطالعات فرهنگی و ارتباطات، ۱۷(۲)، ۵۹–۸۳.

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.