دوره 16، شماره 4 - ( 9-1404 )                   جلد 16 شماره 4 صفحات 242-205 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


استادیار گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران ، fardin.mohammadi1@gmail.com
چکیده:   (477 مشاهده)
تحقیق حاضر در نظر دارد تا به میانجی پارادایم برساختی-تفسیری، به کشف زمینه‌ها و دلالت‌های معنایی منازعه‌کنندگان در شهر سنندج بپردازد و از این طریق فرایند شکل‌گیری نزاع‌های فردی در این شهر را مورد واکاوی قرار دهد. در این تحقیق از روش نظریۀ زمینه‌ای اشتراوس و کوربین بهره گرفته شُد و داده‌ها با استفاده از تکنیک مصاحبۀ عمیق گردآوری شدند. مشارکت‌کنندگان این تحقیق، منازعه‌کنندگان شهر سنندج بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند با استراتژی نمونه‌گیری نظری با ۱۵ نفر از آن‌ها مصاحبه شد. نهایتاً داده‌ها در قالب ۱۸ مقولۀ محوری و یک مقولۀ هسته، کدگذاری و تحلیل گردید. نتایج نشان داد که منازعه‌کنندگان در بستر و شرایط و زمینه‌هایی مانند هتک حرمت و کاهش آستانۀ تحمل (به‌مثابۀ شرایط علّی)، مشکلات ترافیکی، تقلید خشونت، تأخیر-نظاره‌گری گشت‌های پلیس و تنش‌های خانوادگی (به‌منزلۀ شرایط مداخله‌گر) و هنجارهای خشونت، اقتصاد نابسامان، فرهنگ ناموس‌پرستی-شجاعت‌محوری و دادرسی ناکارآمد (به‌مثابۀ شرایط زمینه‌ای) اقدام به نزاع و درگیری با/بدون استفاده از سلاح سرد نموده‌اند که این امر پیامدهایی مانند شناخت دستگاه قضایی-امنیتی ناکارآمد، ندامت در وادی دوگانگی، مجازات قانونی، کاهش احساس امنیت، جراحت و مجازات اجتماعی برای آن‌ها دربرداشته است. چنین نتایجی بیانگر آن است که نزاع و درگیری فردی صرفاً امری فردی و درعین‌حال امنیتی نیست، اما موضوعی فردی، اجتماعی، فرهنگی و نهادی به شمار می‌رود.
متن کامل [PDF 978 kb]   (111 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: مسائل اجتماعی
دریافت: 1404/4/13 | پذیرش: 1404/8/1 | انتشار: 1404/11/8

فهرست منابع
1. احمدی، یعقوب و ادهمی، جمال (1397). مطالعه جامعه‌شناختی نزاع‌های خیابانی (بررسی افراد درگیر نزاع در شهر سنندج). مطالعات اجتماعی ایران، 12(3)، 5-31.
2. اشتراوس، انسلم و جولیت کربین (1391). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای (ابراهیم افشار، مترجم). تهران: نی.
3. اسماعیل‌زاده امامقلی، یاسر و احمدی فشارکی، حسنعلی (1395). داعش و امنیت ایران با تکیه بر مکتب کپنهاگ. فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، 5(18)، 123-142.
4. افشانی، سیدعلیرضا، نوائی، سعید و دلبازی اصل، مجتبی (1394). بررسی پدیده نزاع در بین شهروندان ساکن شهر یزد. مجلۀ پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 1،.94 -79.
5. حسین‌زاده، علی‌حسین، نواح عبدالرضا و عنبری، علی (1389). بررسی جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر میزان گرایش به نزاع دسته‌جمعی در شهر اهواز. فصلنامۀ دانش انتظامی، 13(2)، 225-191.
6. حسینی، رضا (1383). مجموعه آمار جرائم در ایران، مجموعه مقالات اولین همایش آسیب‌های اجتماعی در ایران. تهران: آگه.
7. حیدری، محمدتقی، رسول‌زاده، زهرا و طهماسبی مقدم، حسین (402). تحلیل فضایی-زمانی نزاع خیابانی ناشی از تصادفات درون‌شهری (مورد مطالعه: شهر زنجان). پژوهشنامۀ جغرافیای انتظامی، 11(42)، 33-60.
8. دفتر تحقیقات کاربردی نیروی انتظامی استان کردستان (1401). گزارش نزاع و درگیری در شهرستان سنندج.
9. ربانی، رسول، عباس‌زاده، محمد و نظری، جواد (1388). بررسی عوامل اجتماعی-فرهنگی مؤثر بر گرایش به نزاع جمعی (مطالعه موردی شهرستان‌های منتخب استان ایلام). فصلنامۀ انتظام اجتماعی، 1(3)، 126-103.
10. رحیمی، پوریا و شاکری، رؤیا (1396). بررسی عوامل اجتماعی اقتصادی مرتبط با نزاع و درگیری فردی در سنندج. مجلۀ دانش انتظامی کردستان، (6)، 42-60.
11. ریتزر، جرج (1390). نظریه‌های جامعه‌شناسی در دوران معاصر (محسن ثلاثی، مترجم). تهران: علمی.
12. سازمان پزشکی قانونی (1390). گزارش آمارهای مربوط به نزاع.
13. عشایری، طاها، تأملی، حمیدرضا، وثوقی اصل، اصغر و میرلوحی، سیدعلی (1402). تحلیل محتوای کمی پرونده‌های نزاع و درگیری (مورد مطالعه: استان اردبیل). مطالعات امنیت اجتماعی، 14(74)، 48-27.
14. فیضی، کامران و سرکیسیان، آلفرد (1387). تجزیه‌وتحلیل معیارهای کیفیت در روش تحقیق کیفی. فصلنامۀ مطالعات جهانگردی، 3(8-9)، 1-23.
15. قاسمی، یارمحمد و خلیل کمربیگی (1397). نزاع فردی در میان محکومان نزاع در استان ایلام. مطالعات اجتماعی، 11(2)، 98-119.
16. کوئن، بروس (1372). مبانی جامعه‌شناسی (غلامعباس توسلی، مترجم). تهران: سمت.
17. گراوند، هوشنگ و دلاور، علی (1400). فرامطالعه عوامل مؤثر بر نزاع و راه‌کارهای مقابله با آن طی سال‌های 85 تا 96 در کلانشهر تهران. پژوهشنامۀ نظم و امنیت انتظامی، 15(3)، 1-32.
18. گیدنز، آنتونی. (1389). جامعه‌شناسی (حسن چاوشیان، مترجم). تهران: نی.
19. محسنی‌تبریزی، علیرضا (1383) وندالیسم. تهران: آن.
20. محمدپور، احمد (1392). ضد روش؛ مراحل و رویه‌های عملی در روش‌شناسی کیفی، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان، جلد دوم.
21. محمدی، فردین، نوغانی دخت بهمنی، محسن، کرمانی، مهدی و خالق‌پناه، کمال (1397). میدان آموزش به‌مثابه وابسته کارکردی غیرقابل اعتنا: مورد مطالعه، تحلیل جایگاه میدان آموزش ایران در میدان قدرت. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 10(2)، 116- 81.
22. ممتاز، فریده. (1387). انحرافات اجتماعی؛ نظریه‌ها و دیدگاه‌ها. چاپ سوم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
23. نظری، جواد (1387). تبیین جامعه‌شناختی میزان گرایش به نزاع جمعی در استان ایلام. فصلنامۀ مطالعات امنیت اجتماعی، 3(10)، 94-77.
24. نظری، جواد و امینی فسخودی، عباس (1387). تبیین جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر گرایش به نزاع جمعی در روستاهای استان ایلام. مجلۀ علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، 54، 187-210.
25. وزارت کشور (1383). گزارش آمارهای مربوط به نزاع.
26. ویسی، ناصر و عبدی، علی (1400). مطالعه و واکاوی عوامل مؤثر بر نزاع و درگیری پس از تصادفات رانندگی در شهر کرمانشاه. انتظام اجتماعی، 13(2)، 217-244.
27. Franc, E., M. Samms-Vaughan, Hambleton, K., & Fox, D. Bron (2008). Interpersonal violence in three Caribbean countries: Barbados, Jamaica, and Trinidad and Tobago. Rev Panama Saluda Publican, 24(6), 409- 421.
28. Haynie, D.L., Silver, E., Teasdale, B. Haynie, D.L. Silver, E., & Teasdale, B. (2006). Neighborhood Characteristics, Peer Networks and Adolescent Violence. Journal of Quantitative Criminology, 22, 147-169.
29. Khedrizadeh, G., Mousavi, S., & Jafari-Koshk, T. (2022). Trends of Street Fights/Quarrels in Iran 2013 - 2018: A Bayesian Spatiotemporal Perspective. Shiraz E-Med J, 23 (4), 1- 6.
30. Lorine, A. Hughes, J. F., & Short, J.R. (2005).Disput involving youth street Gang members: Micro-Social Contexts. Criminology, 43(1), 43-76.
31. Ojeda, L., & Pino, A. (2019). Spatiality of street vendors and sociospatial disputes over public space: The case of Valparaíso, Chile. Cities, 95(3), 1-10.
32. Steadman, D. (2008). Warfare Related Trauma at Orendorf, A Middle ississippian Site in West-Central Illinois. American Journal of Physical Anthropology, 136, 51–64.
33. Vowell, Paul R. (2007). A Partial Test of an Integrative Control Model: Neighborhood Contexts, Social Control, Self- Control, and Youth Violent Behavior", Western Criminology Review, 8(2), 1-15.
34. Walker, Diane, & Myrick, Florence (2006). Grounded Theory: An Exploration of Process and Procedure. Qualitative Health Research, 16(4), 547-559.

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.