دوره 14، شماره 2 - ( 8-1402 )                   جلد 14 شماره 2 صفحات 310-289 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


1- گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران ، salahedin.gh@khu.ac.ir
2- گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
چکیده:   (588 مشاهده)
جرم به‌عنوان یک پدیدۀ نامطلوب اجتماعی، پیامد عوامل متعددی است. فزونی ارتکاب به جرم، افزایش تحقیقات علمی در حوزه‌های مطالعاتی مرتبط با جرم در ایران در چند دهۀ گذشته را در پی داشته؛ به‌طوری‌که اطلاعات وسیعی دربارۀ سبب‌شناسی و فراگیرشناسی جرم در حوزه‌های مختلف آن تولید شده است. پژوهش حاضر با رویکرد فراتحلیل به مهم‌ترین دلایل و علت‌های ارتکاب جرم در ایران بر اساس پژوهش‌های انجام‌گرفته در حوزه‌های مختلف پرداخته و به این پرسش پاسخ داده است که عوامل مؤثر بر ارتکاب جرم کدام‌اند و درمجموع این عوامل تا چه اندازه در ارتکاب جرم در حوزه‌های مختلف تأثیرگذارند؟ روش پژوهش از نوع فراتحلیل (کمّی) با هدف تعیین اندازۀ اثر پژوهش‌ها بود. حجم نمونه شامل 107 سند پژوهشی (80 مقاله و 27 پایان‌نامه) بود که با توجه به معیارهای داشتن ضریب همبستگی، اعتبار مقاله، کیفیت انتشار و اطلاعات روشی انتخاب شدند. یافته‌ها نشان داد بیشترین تأثیر در ارتکاب جرم را به ترتیب متغیرهای مشارکت اجتماعی، فرهنگ بزهکاری، منطقۀ محل سکونت، تراکم جمعیتی، روابط اجتماعی، کنترل اجتماعی، احساس محرومیت و نابرابری اجتماعی، پایگاه اقتصادی-اجتماعی و اختلافات خانوادگی داشته‌اند که درمجموع دلالت بر تأثیرِ بیشتر عوامل سطح اجتماعی در ارتکاب جرم دارد.
متن کامل [PDF 538 kb]   (134 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: جرم و انحرافات
دریافت: 1402/6/28 | پذیرش: 1402/8/27 | انتشار: 1402/11/20

فهرست منابع
1. احمدی، حبیب (۱۳۸۴). جامعه‌شناسی انحرافات. تهران: سمت.
2. افشار، سیمین؛ علی‌زاده‌اقدم، محمدباقر؛ عباس‌زاده، محمد و کوهی، کمال (1398). فراتحلیل مطالعات انجام‌شده درباره عوامل مؤثر بر ترس از جرم در بین شهروندان ایرانی. مسائل اجتماعی ایران، 10(1)، 26-5.
3. جهانبخش، اسماعیل و ترکی‌هرچگانی، محبوبه (1395). بررسی عوامل اجتماعی اقتصادی مؤثر بر جرم زنان زندانی شهر شهرکرد. فصل‌نامه پژوهش اجتماعی، 8(31)، 144-120.
4. حبیب‌زاده‌ملکی، اصحاب و فرجی، هوشنگ (1396). رابطه مشارکت اجتماعی با پیشگیری اجتماعی از جرم. پژوهش‌نامه مددکاری اجتماعی، 3(11)، 121-86.
5. دیلینی، تیم (1387). نظریه‌های کلاسیک جامعه‌شناسی. ترجمه بهرنگ صدیقی و وحید طلوعی. تهران: نی.
6. رابینگتن، ارل و مارین، واینبرگ (1390). رویکردهای نظری هفتگانه در بررسی مسائل اجتماعی. ترجمۀ رحمت‌الله صدیق سروستانی، تهران: دانشگاه تهران.
7. زارع، اکبر و توحید، فرزانه (1401). مطالعه جرم‌شناختی بزهکاری زندانیان. فصلنامه علمی فقه و حقوق، 3(10)، 151-132.
8. ستوده، هدایت‌الله (۱۳۸۶). مقدمه‌ای بر آسیب‌های اجتماعی. تهران: دانشگاه پیام نور.
9. ستوده، هدایت‌الله (۱۳93). آسیب‌های اجتماعی. تهران: آوای نور.
10. سحابی، جلیل؛ مفاخری‌باشماق، جمیل؛ سلطان‌پور، شری؛ شاپری، رفیق و آقابیگ‌پوری، هاشم (1395). فراتحلیل پژوهش‌های صورت گرفته در زمینه عوامل مؤثر بر اعتیاد و سوءمصرف مواد مخدر در فاصله زمانی 1370-1390 در استان کردستان. پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، 5(8)، 122-99.
11. سلیمی، علی و داوری، محمد (1388). جامعه‌شناسی کج‌روی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
12. عشایری، طاها و نامیان، فاطمه (1398). فراتحلیل عوامل مؤثر بر پیشگیری از وقوع جرم. فصل‌نامه پژوهش‌های مدیریت انتظامی، 14(1)، 54-33.
13. غیوری‌نیا، پیمان؛ میرابراهیمی، سید علی و قربانی، محمدعلی (1401). تحلیل جرم‌شناختی عوامل بزهکاری اطفال و نوجوانان شهرستان ارومیه در بازه زمانی 1390- 1394. مجله پژوهش‌های حقوق جزا و جرم‌شناسی، 10(2)، 205-183.
14. فیروزجاییان، علی‌اصغر و محمودیان، معصومه (1400). مرور نظام‌مند مطالعات علمی انجام‌شده در حوزۀ فساد اداری در ایران. دو فصل‌نامه مسائل اجتماعی ایران، 12(2)، 220-201.
15. گراوند، هوشنگ و دلاور، علی (1399). فرامطالعۀ تحقیقات مرتبط با عوامل مؤثر و راهکارهای پیشگیری از سرقت در کلان‌شهر تهران در طول سال‌های ۸۵- ۹۶. مسائل اجتماعی ایران، 11(2)، 320-291.
16. گیدنز، آنتونی (1389). جامعه‌شناسی. ترجمه حسن چاوشیان. تهران: نی.
17. ممتاز، فریده (۱۳۸۵). انحرافات اجتماعی: نظریه‌ها و دیدگاه‌ها. تهران: شرکت سهامی انتشار.
18. نوغانی‌دخت‌بهمنی، محسن و میرمحمدتبار، سیداحمد (1394). بررسی عوامل اقتصادی مؤثر بر جرم (فراتحلیلی از تحقیقات انجام‌شده در ایران). پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، 4(11)، 102-85.
19. ودادهیر، ابوعلی و نادری، حمید (1397). فراتحلیل مطالعات سرقت در ایران، مسائل اجتماعی ایران، 10(1)، 285-263.
20. مرکز آمار ایران (1398). سال‌نامه آماری کشور.
21. مرکز آمار ایران (1400). سال‌نامه آماری کشور.
22. روزنامه همدلی (1400). رشد ۱۵برابری آمار زندانیان. شماره 1789. 18 مهر.

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.