1- استادیار گروه حکمرانی فرهنگی-اجتماعی دانشکدۀ حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ، samanyousefvand@ut.ac.ir
2- دکترای جامعهشناسی فرهنگی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3- دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهشگری اجتماعی
چکیده: (42 مشاهده)
مسئلۀ اعتیاد به مواد مخدر در ایران امروز از مهمترین آسیبهای اجتماعی است که نظام حکمرانی در طی چهار دهۀ اخیر اقداماتی را در قالب قانونگذاری، ساختارسازی و تخصیص اعتبارات در راستای کنترل و کاهش آن صورت داده است، اما همچنان چالشهای این حوزه متراکمتر و تشدیدیافتهتر شده است. این مطالعه با هدف شناسایی و تحلیل چالشها و موانع موفقیت مراکز مادۀ ۱۶ قانون مبارزه با مواد مخدر (۱۳۸۹) در زمینۀ درمان اجباری معتادان متجاهر انجام شده است. پژوهش حاضر از روش تحقیق کیفی، تکنیک تحلیل مضمون و از ابزار مصاحبۀ نیمهساختاریافته (۱۵ مصاحبه) و برگزاری سه گروه کانونی استفاده کرده است. در مرحلۀ اول کدگذاری تعداد ۸۹ کد اولیه و در مرحلۀ دوم ۱۵ مضمون شناسایی شد و در نهایت مقولۀ محوری «ناپایداری و عدم تکمیل چرخۀ درمان» استخراج شده است که مؤید دوگانۀ «جمعآوری و رهاسازی» در فرآیند درمان معتادان متجاهر است. استنباط این مطالعه آن است که سیاست حاکم بر حوزۀ درمان اعتیاد، بهصورتی ناتراز و نامتعادل معطوف به درمان اجباری معتادان متجاهر بوده است؛ در شرایطی که فرایند جمعآوری، غربالگری، درمان و بازتوانی و مراقبت پس از خروج در این زمینه با چالشهای متعدد رویکردی، نهادی-ساختاری و فرآیندی مواجه بوده است، که این وضعیت حاکی از ناپایداری و عدم تکمیل چرخۀ درمان اعتیاد در مراکز درمان اجباری است.
نوع مقاله:
پژوهشی اصیل |
موضوع مقاله:
مسائل اجتماعی دریافت: 1404/10/16 | پذیرش: 1405/3/17